Thica.net

Mạng thi ca Việt Nam

Trang thơ Quang Dũng

Click để xem tiểu sử nhà thơ

Quang Dũng

Quang Dũng (tên thật là Bùi Đình Diệm; 1921-1988) là tác giả của một số bài thơ tuyệt tác như Tây Tiến, Đôi mắt người Sơn Tây, Đôi bờ… Ngoài ra ông còn là một họa sĩ, nhạc sĩ.

Quang Dũng sinh tại làng Phượng Trì, huyện Đan Phượng tỉnh Sơn Tây (nay thuộc ngoại thành Hà Nội). Sau khi học Trường sư phạm tại Hà Nội, Quang Dũng làm nhạc công gánh hát rong và làm gia sư tại Hà Nội. Trong cuộc kháng chiến chống Pháp ông chiến đấu trên hai mặt trận: vừa là người cầm bút nhưng cũng vừa là người cầm súng chiến đấu. Năm 1947 ông từng là đại đội trưởng của Trung Đoàn Thủ Đô. Ông cũng hoạt động văn nghệ ở Liên Khu III thời kháng chiến, từng là trưởng phòng văn nghệ Liên khu.

Ông đã viết rất nhiều truyện ngắn xuất bản và viết kịch, cũng như đã triển lãm tranh sơn dầu cùng với các họa sĩ nổi danh. Ông sáng tác nhạc, bài “Ba Vì” của ông đã nổi tiếng ở trong khu kháng chiến.

Sau 1954, ông làm biên tập viên tại báo Văn nghệ, rồi chuyển về Nhà xuất bản Văn học.

Ông bị gửi đi chỉnh huấn sau vụ Nhân Văn – Giai Phẩm, và lui về ẩn thân trong nghèo nàn và bệnh tật. Thơ của ông bị phê bình trên báo chí miền Bắc lúc đó là mang hơi hướng “tiểu tư sản”, thiếu tính chiến đấu, còn ở miền Nam thì được xuất bản và phổ biến rộng rãi. Về sau này, như những nhà thơ lớn khác Nguyễn Bính, Hồ Dzếnh… ông mai một và mất đi trong âm thầm.

Ông mất ngày 13 tháng 10 năm 1988 tại bệnh viện Thanh Nhàn, Hà Nội.

Ông là người tài hoa, vẽ tài, hát giỏi, thơ hay. Bài thơ Tây Tiến của ông mang đậm nét hào hùng, bi tráng pha chất lãng mạn được chọn vào giảng dạy trong giáo trình trung học phổ thông. Một số bài thơ của ông đã được phổ nhạc như Tây Tiến (Phạm Duy phổ nhạc), Đôi mắt người Sơn Tây (Phạm Đình Chương phổ từ hai bài thơ Đôi bờ và Đôi mắt người Sơn Tây), Kẻ Ở (Cung Tiến phổ nhạc). Đặc biệt bài thơ Không đề (còn được biết đến với tên gọi “Em mãi là hai mươi tuổi”) được đến 3 nhạc sĩ Việt Dzũng, Phạm Trọng Cầu, Khúc Dương cùng phổ nhạc.

Các bài thơ nổi tiếng:

Tác phẩm đã xuất bản:

  • Mùa hoa gạo (1950)
  • Bài thơ sông Hồng (1956)
  • Đường lên châu Thuận (1964)
  • Làng Đồi đánh giặc (1976)
  • Mây đầu ô (1986)
  • Quang Dũng – Tác phẩm chọn lọc (1988)

  • Thu


    [...]

    Nhẹ tóc khô da hồn trong xanh
    Rộng vời tầm mắt dáng vàng hanh
    Nghe nhạc muôn đời trong gió lá
    Vào thu khói biếc đã xây thành

    Long lanh bóng núi in sông biếc
    Buồn nhớ thương ai lòng hiu hiu?
    Quạnh quẽ sắn nương rờn nắng ấm
    Ngõ trúc người ơi! Tịch mịch chiều!

    Diều sáo vang không hồn ấu thơ
    Bèo lạnh cầu ao ai đợi chờ?
    Một tiếng sung rơi đo lặng lẽ
    Mùa thu xào xạc lá tre khô.

  • Hồng Phú Châu Giang


    [...]

    Hồng Phú, những cô hàng tạp hóa
    Mắt đẹp nhìn bâng khuâng
    Những tốp người quân phục
    Chiều kéo từ đâu qua
    Lối qua Hồng Phú xưa
    Sắt đường tàu hoen gỉ
    Tà-vẹt rào vườn rau
    Cỏ dại xương rồng
    Mọc lên rậm rạp
    Lấn đường xe lửa bóc
    Đá từng đống
    Nằm thương dĩ vãng
    Nhớ đường dài vào Nam
    Những cánh buồm nâu
    Sớm chiều căng lướt sóng
    Liều mạng với tàu bay
    Sông Châu Giang
    Mỗi lúc nước đổ về
    Từng bè lớn bèo tây
    Hoa tím dập dềnh gió thu man mác.

    [...]

  • Nhớ


    [...]

    Người vào run sốt
    Giữa trưa đòi đắp chăn
    Mẹ già hối đun nước
    (Nhà uống nước lã quen)
    Lấy thêm chiếu đắp
    Kiếm thêm mền
    Mền nâu rách mướp
    Cháu mồ côi – cháu gái
    Mắt sáng long lanh đang tập đánh vần
    Tuổi em mười bốn chớm mùa xuân
    Muối vừng hương thơm ngậy
    Cua đồng canh rau đay
    Mâm cơm đến bữa

    [...]

  • Đường trăng


    [...]

    Đường ấy sao khuya đầm nước mắt
    Trong vời như ngọc, lá tre xanh
    Giếng làng còn ướt trăng trên đá
    Chim ngủ xôn xao động lá cành

    Là những đường đi qua ngõ trúc
    Mẹ già thao thức ngó qua phên
    Hành quân trong đám người đêm ấy
    Biết có con thương của mẹ hiền

    Là những đường trăng qua bến láng
    Hoa nhài thơm ngõ đượm quân trang
    Lớp này lớp khác người sang hết
    Thuyền lại nằm phơi dưới nguyệt vàng

    [...]

  • Chabbi Chabbi


    [...]

    Chabbi Chabbi
    Tuổi còn xanh, mắt còn tha thiết
    Có phải quê ở bờ sông Nin
    Hay là nơi trăng sáng
    Trên bãi cát dài bóng cây bao báp
    Trai gái nhảy bamboula
    Theo nhịp trống gợi hồn sa mạc
    Chabbi Chabbi
    Còn bao giờ qua biển
    Để về với đất trời bên ấy
    Hai mươi tuổi trẻ nằm đây
    Lòng đất Việt Nam hiền hậu

    Thôi những ai bên kia chân trời
    Đừng dành góc nhà nhỏ thân yêu
    Đừng mong bóng trang phục quân nhân
    Hiện về quê cũ
    Mang những tấm hình
    Những thành phố viễn chinh
    Về làm quà cho em nhỏ, họ hàng
    Hỡi mẹ nghèo ơi!
    Thôi cũng đừng mong
    Món tiền lương của Chabbi dành dụm
    Đổi bằng xương máu nằm đây

    [...]

  • 123