Thica.net

Mạng thi ca Việt Nam

Trang thơ Xuân Diệu

Click để xem tiểu sử nhà thơ

Xuân Diệu

Xuân Diệu tên thật là Ngô Xuân Diệu, sinh ngày 2 tháng 2, 1916 tại Gò Bồi, xã Tùng Giản, huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định. Cha là ông Ngô Xuân Thọ (giáo viên), người làng Trảo Nha, Can Lộc tỉnh Hà Tĩnh và mẹ là bà Nguyễn Thị Hiệp.
Xuân Diệu lớn lên ở Qui Nhơn. Sau khi tốt nghiệp tú tài, ông đi dạy học tư và làm viên chức ở Mĩ Tho (nay là Tiền Giang), sau đó ra Hà Nội sống bằng nghề viết văn, là thành viên của Tự Lực Văn Đoàn (1938-1940). Ông tốt nghiệp cử nhân Luật 1943 và làm tham tá thương chánh ở Mỹ Tho một thời gian trước khi chuyển về ở Hà Nội.
Bên cạnh sáng tác thơ, ông còn tham gia viết báo cho các tờ Ngày Nay và Tiên Phong. Ông là một trong những người sáng lập Đoàn báo chí Việt Nam, nay là Hội Nhà báo Việt Nam.
Trong sự nghiệp sáng tác thơ văn của mình, Xuân Diệu được biết đến như là một nhà thơ lãng mạn trữ tình, “nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới”, “ông hoàng của thơ tình”.
Xuân Diệu là thành viên của Tự Lực Văn Đoàn và cũng đã là một trong những chủ soái của phong trào “Thơ Mới”. Tác phẩm tiêu biểu của ông ở giai đoạn này: Thơ Thơ (1938), Gửi Hương Cho Gió (1945), truyện ngắn Phấn Thông Vàng (1939).
Năm 1944, Xuân Diệu tham gia phong trào Việt Minh. Sau Cách mạng Tháng Tám, ông hoạt động trong Hội văn hóa cứu quốc, làm thư ký tạp chí Tiền phong của Hội. Sau đó ông công tác trong Hội văn nghệ Việt Nam, làm thư ký tòa soạn tạp chí Văn nghệ ở Việt Bắc.
Từ đó, Xuân Diệu trở thành một trong những nhà thơ hàng đầu ca ngợi cách mạng, một “dòng thơ công dân”. Bút pháp của ông chuyển biến phong phú về giọng vẻ: có giọng trầm hùng, tráng ca, có giọng chính luận, giọng thơ tự sự trữ tình. Tiêu biểu là: Ngọn Quốc Kỳ (1945), Một Khối Hồng (1964), Thanh Ca (1982), Tuyển Tập Xuân Diệu (1983).
Là cây đại thụ của nền thi ca hiện đại Việt Nam, Xuân Diệu đã để lại khoảng 450 bài thơ (một số lớn nằm trong di cảo chưa công bố), một số truyện ngắn, và nhiều bút ký, tiểu luận, phê bình văn học.
Xuân Diệu từng là đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa I. Ông còn được bầu là Viện sĩ thông tấn Viện Hàn lâm nghệ thuật nước Cộng hòa dân chủ Đức năm 1983.
Ông được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học – Nghệ thuật (1996).
Ông mất ngày 18 tháng 12, 1985.


  • Thơ duyên


    [...]

    Con đường nhỏ nhỏ, gió xiêu xiêu
    Lả lả cành hoang nắng trở chiều
    Bữa ấy lòng ta nghe ý bạn
    Lần đầu rung động nỗi thương yêu

    Em bước điềm nhiên không vướng chân
    Anh đi lững đững chẳng theo gần
    Vô tâm nhưng giữa bài thơ dịu
    Anh với em như một cặp vần

    [...]

  • Nguyệt cầm


    Trăng nhập vào đây cung nguyệt lạnh
    Trăng thương, trăng nhớ, hỡi trăng ngần
    Đàn buồn, đàn lặng, ôi đàn chậm
    Mỗi giọt rơi tàn như lệ ngân

    Mây vắng, trời trong, đêm thuỷ tinh
    Lung linh bóng sáng bỗng rung mình
    Vì nghe nương tử trong câu hát
    Đã chết đêm rằm theo nước xanh

    Thu lạnh càng thêm nguyệt tỏ ngời
    Đàn ghê như nước, lạnh, trời ơi
    Long lanh tiếng sỏi vang vang hận:
    Trăng nhớ Tầm Dương, nhạc nhớ người…

    Bốn bề ánh nhạc, biển pha lê
    Chiếc đảo hồn tôi rợn bốn bề
    Sương bạc làm thinh, khuya nín thở
    Nghe sầu âm nhạc đến sao Khuê.

  • Tương tư chiều


    [...]

    Thôi đã hết hờn ghen và giận dỗi,
    (Được giận hờn nhau! Sung sướng bao nhiêu).
    - Anh một mình, nghe tất cả buổi chiều
    Vào chậm chậm ở trong hồn hiu quạnh.

    Anh nhớ tiếng. Anh nhớ hình. Anh nhớ ảnh.
    Anh nhớ em, anh nhớ lắm! Em ơi!
    Anh nhớ anh của ngày tháng xa khơi
    Nhớ đôi môi đang cười ở phương trời.
    Nhớ đôi mắt đang nhìn anh đăm đắm.

  • Đây mùa thu tới


    Rặng liễu đìu hiu đứng chịu tang
    Tóc buồn buông xuống lệ ngàn hàng
    Đây mùa thu tới! Mùa thu tới
    với áo mơ phai dệt lá vàng

    Hơn một loài hoa đã rụng cành
    Trong vườn sắc đỏ rũa màu xanh
    Những luồng run rẩy rung rinh lá
    Đôi nhánh khô gầy sương mỏng manh

    Thỉnh thoảng nàng trăng tự ngẩn ngơ
    Non xa khởi sự nhạt sương mờ
    Đã nghe rét mướt luồn trong gió
    Đã vắng người sang những chuyến đò

    Mây vẩn từng không, chim bay đi
    Khí trời u uất hận chia ly
    Ít nhiều thiếu nữ buồn không nói
    Tựa cửa nhìn xa nghĩ ngợi gì.

  • Xa cách


    Có một bận em ngồi xa anh quá
    Anh bảo em ngồi xích lại gần hơn,
    Em xích gần hơn một chút anh hờn,
    Em ngoan ngoãn xích gần hơn chút nữa.

    Anh sắp giận, em mỉm cười, vội vã
    Đến kề anh, và mơn trớn: “Em đây”
    Anh vui liền, nhưng bỗng lại buồn ngay.
    Vì anh nghĩ, thế vẫn còn xa lắm.

    [...]

    Dầu tin tưởng: Chung một đời, một mộng,
    Em là em; anh vẫn cứ là anh.
    Có thể nào qua Vạn Lí trường thành
    Của hai vũ trụ chứa đầy bí mật.

    [...]

  • Lời kỹ nữ


    [...]

    Em sợ lắm. Giá băng tràn mọi nẻo,
    Trời đầy trăng, lạnh lẽo suốt xương da.
    Người giai nhân: bến đợi dưới cây già;
    Tình du khách: thuyền qua không buộc chặt.

    Lời kỹ nữ đã vỡ vì nước mắt,
    Cuộc yêu đương gay gắt vì làng chơi.
    Người viễn du lòng bận nhớ xa khơi
    Gỡ tay vướng để theo lời gió nước.

    Xao xác tiếng gà. Trăng ngà lạnh buốt.
    Mắt run mờ, kỹ nữ thấy sông trôi.
    Du khách đi. Du khách đã đi rồi.

  • 12