Thica.net

Mạng thi ca Việt Nam

Trang thơ Hữu Loan

Hữu Loan

Hữu Loan tên thật là Nguyễn Hữu Loan, sinh ngày 02/04/1916 tại quê ở làng Vân Hoàn, xã Nga Lĩnh, huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Ông học thành chung ở Thanh Hóa sau đó đi dạy học và tham gia Mặt trận bình dân năm 1936, tham gia Việt Minh ở thị xã Thanh Hóa (nay là thành phố Thanh Hóa). Năm 1943, ông về gây dựng phong trào Việt Minh ở quê và khi cuộc Cách mạng tháng Tám nổ ra, ông làm Phó chủ tịch Uỷ ban khởi nghĩa Nga Sơn. Trước năm 1945, ông đã từng là cộng tác viên trên các tập san Văn Học, xuất bản tại Hà Nội. Sau Cách mạng tháng Tám, ông được cử làm Uỷ viên Văn hóa trong Uỷ ban lâm thời tỉnh Thanh Hóa, phụ trách các ty: Giáo dục, Thông tin, Thương chính và Công chính. Kháng chiến chống Pháp, Hữu Loan tham gia quân đội Nhân dân Việt nam, phục vụ trong Đại đoàn 304. Sau năm 1954, ông làm việc tại Báo Văn nghệ trong một thời gian.

Trong thời gian 1956-1957, ông tham gia Phong trào Nhân Văn Giai Phẩm do nhà văn Phan Khôi chủ trương. Sau khi phong trào Nhân Văn Giai Phẩm bị dập tắt vào năm 1958, nhà thơ Hữu Loan phải vào trại cải tạo vài năm, tiếp đó bị giam lỏng tại địa phương.

Thời kì cuối những năm 1980 Hữu Loan cùng với Bùi Minh Quốc, Tiêu Dao Bảo Cự lập đoàn Lang Biang, thực hiện chuyến đi xuyên Việt đòi quyền tự do, dân chủ về sáng tác, gây được tiếng vang lớn trong giới văn nghệ sĩ trên khắp đất nước.

Ông mất ngày 18/3/2010.

Hữu Loan chưa xuất bản tập thơ nào, dưới đây là một số bài thơ đã được phổ biến của ông:

  • Màu tím hoa sim
  • Đèo Cả
  • Lên mô
  • Hoa lúa
  • Tình Thủ đô

    • Ôm Tết vào lòng


      [...]

      Ta đã cướp lại mùa xuân
      Cướp lại Tết về
      Ghì chặt trong tay
      Tết và mùa xuân đẫm máu
      Thịt da chằng chịt vết thương
      Những cặp vợ chồng
      Những người mẹ, người con,
      Gặp lại nhau ngày Tết
      Trống trải bao nhiêu
      Chỗ những người đã chết
      Bên người đi trở về
      Một năm nào
      Giữa Tết ra đi
      Trai gái tiễn nhau
      Còn xanh đôi mái tóc
      Tay cầm cổ tay
      Tròn như măng mọc
      Môi ngon như mận chín trong vườn
      Vai đứng kề vai nghiêng xuống giếng làng
      Đôi lứa gặp nhau
      Khác
      xa xôi
      ngày xưa tiễn biệt
      Và mùa xuân trở về cùng đi với Tết
      Lội ngập chân
      trong thương tích luống cày:
      Những bàn tay
      đã chặt phải
      những bàn tay
      Dù không vì hữu ý!

      [...]

    • Chuyện tôi về


      [...]

      Tôi đang thồ
      Công an không cho tôi đi
      Bắt quăng đá xuống
      Khắp người tôi lạnh
      Nổi da gà
      Tôi run bắn
      Nhưng kịp thời trấn tĩnh
      - Như thế là các người không
      Cho tôi làm ăn lương thiện
      Chỉ có bọn làm ăn bất lương là tha hồ tự do?
      Cấm làm ăn lương thiện
      Chưa có nước đế quốc
      Thực dân nào
      Dám to gan vi phạm?
      Tôi chỉ còn mỗi cách
      Làm ăn lương thiện
      Là mai tôi đi ăn mày
      Và đừng nói là tôi
      Bôi vàng
      Bôi đen
      Ai cả!
      - Tại sao lại không đi làm
      Cán bộ?
      - Đi làm cán bộ và đi ăn cắp là tôi không đi
      Người công an vội vã lên xe và như ném lại đằng sau:
      - Thôi anh cứ việc thồ

      Thế là tôi lại xếp đá lên xe
      Và lại khom lưng đủn
      Như Giê-xu cõng cây
      Thập tự
      Vừa đủn xe
      Tôi vừa hát lên í ử:

      [...]

    • Cũng những thằng nịnh hót


      [...]

      Những mồm
      Không tanh tưởi
      Ngậm vòi đu đủ
      Trợn mắt
      Phùng mang
      Thổi vào rốn cấp trên
      “Dạ, dạ, thưa anh…
      Dạ, dạ, em, em…”
      Gãi cổ
      Gãi tai:
      … Anh quên ngủ
      Quên ăn
      Nhiều quá!

      Anh vì nước
      Vì dân
      Hơn tất cả
      Từ trước đến nay

      Xoa chân
      Và xoa tay,
      Hít thượng cấp
      Vú thơm
      Như mùi mít

      [...]

    • Chiếc chiếu


      Có ai thấy một người cha
      Từng buổi, từng buổi
      Trước tủ kính cửa hàng mậu dịch dòm như nổ mắt
      Tì mũi dẹp như quả bóng xuống hơi
      Thầm đọc đi đọc lại giá hàng từng thứ đồ chơi
      Dù nhiều lần đã hạ giá
      Trong óc nổi bòng bong từng mớ
      Những cơm đến gạo đến quần đến áo
      Những đôi chiếu nằm rách từ giữa rách ra
      Tục ngữ nói rằng những chiếc nhà dột từ nóc trên dột xuống
      Từng sáng mai nhìn gầm giường
      Đốt cói rụng đầy như chiếu rụng đốt xương
      Gió thổi từ dưới thổi lên
      Muỗi cũng đốt từ dưới đốt lên
      Nhưng con đái dầm lại tiện
      Ròng rã mười năm kháng chiến

      [...]

    • Đèo Cả


      [...]

      Giặc
              từ trong
                          tràn tới
      Giặc
               từ Vũng Rô
                                bắn qua
      Đèo Cả
                 vẫn
                      giữ vững
      Chân đèo
                      máu giặc
                                   mấy lần
                                               nắng khô
      Sau mỗi trận thắng
      Ngồi bên suối đánh cờ
      Kẻ hái cam rừng ăn nheo mắt
      Người vá áo thiếu kim mài sắt
      Người đập mảnh chai vểnh cằm cạo râu

      [...]

    • Hoa lúa


      [...]

      Em ca giữa đồng xanh bát ngát
      Anh nghe quê ta sống lại hội mùa
      Có vật trụi, đánh đu, kéo hẹ, đánh cờ
      Có dân ca quan họ
      Trai thôn Thượng, gái thôn Đoài hai bên gặp gỡ
      Cầm tay trao một miếng trầu
      Yêu nhau cởi áo cho nhau
      Về nhà dối mẹ qua cầu gió bay

      [...]

    12