Mẹ già nấu rượu nếp than
Kiếm tiền trả bớt nợ nần thâm niên
Trán nhăn cày nếp ưu phiền
Bàn tay nào sạch? đồng tiền nào dơ?

*

Cau già xa gốc trơ vơ
Trái đau trổ muộn bạc phơ mái đầu
Nửa đêm ngồi ngoáy cối trầu
Nghiền tan cay đắng trộn màu thời gian.
Nhìn màu tím rượu nếp than
Ngỡ ngồi hóng mát dưới giàn mồng tơi
Nghe mòn mỏi nhịp võng lơi,
Thoáng hương cau ngát mây trời quê hương.

*

“Bần gie, đom đóm lập lòe
Năm mười chín tuổi, mẹ về với cha”
Hai mươi, nở nhụy khai hoa
Vầng trăng mười chín xế tà vì đâu?
Mùa mưa cắm cá giăng câu,
Mùa khô, bắc ách xe trâu băng đồng

*

Hai vai gánh nợ con chồng,
Tay nhen bếp lửa, tay bồng con thơ
Thở dài theo điệu ầu ơ
“Lấy chồng xa xứ, bơ vơ một mình”

Bên ven rừng xứ U Minh,
Trọn niềm dâu thảo, trọn tình mẫu thân
Bây giờ héo hắt tuổi xuân,
Sáu mươi năm, sáu mươi năm mỏi mòn.
Vầng trăng Xẻo Đước thôi tròn,
Đường câu đã cuốn, lối mòn đã qua.

*

Tàu súp lê một
Tàu súp lê ba ¹
Con sông Cái Lớn… làng xa… khói mờ.
Trưa buồn nghẹn tiếng hít cô
Xót xa chim vịt bơ vơ gọi bầy.

*

Ới sông Cái Lớn
Ới ngọn bần gie
Lửa đom đóm chẳng lập lòe,
Bao giờ mới thấy lối về quê xưa.

1. Tàu hụ ba hồi còi – phiên âm từ từ tiếng Pháp souffler

The post Dưới giàn mồng tơi appeared first on Thica.net.

Tôi yêu hơi nước trong nồi đất,
Nấu chín mùi cơm bánh Phú Vinh,
Lá dứa thiên thanh màu lá mạ
Cô em mặc áo cũng thiên thanh.

Tôi yêu múi bưởi Thanh Trà ngọt
(Những hột kim cương của đất lành)
Thay tách nước trà khi đụt nắng,
Ra về còn luyến chút ân tình.

Đời lặng lờ trôi trên biển lúa
Vờn theo bóng nhạn, cánh cò bay,
Lưới tung chụp sóng, tìm cơm áo,
Thuyền trở về sông, bến cá đầy.

Tiếng trống cơm hòa nhạc ngũ âm,
Trong ngày Đưa Nước, hội trăng rằm,
Dù Kê hát bội vui chùa miễu,
Sống thái bình, quên cả tháng năm.

Hơi nước còn thơm mùi bánh ống,
Còn thơm tà áo sắc thiên thanh,
Cô em bán bánh sao hiền quá,
Lóng lánh mắt huyền in bóng anh.

Vườn bưởi Biên Hòa tuy ngọt lịm,
Cũng không bằng nửa múi Thanh Trà
Vì hương tóc rối thơm bông bưởi.
– Cô gái Trà Vinh đẹp mặn mà.

Về xứ Trà Vinh ăn bánh ống
Thương màu lá dứa, áo thiên thanh
– Gió đưa hương bưởi vào hơi thở
Thương xứ thương luôn gái Vĩnh Bình.

Lúa Sạ Miền Nam, 1970

The post Bánh ống Trà Vinh appeared first on Thica.net.

Luống cầy màu mỡ thơm mùi đất
Vun bón rẫy vườn bông trái thơm
No ấm cũng như bông với trái
Áo đời vẫn ấm hột cơm ngon

Kìa nước trường giang chảy uốn quanh
Giữa dòng sông mát bóng dừa xanh
Có cô lái trẻ nâu tà áo
Nhớ nhà, nhớ đất, nhớ quê hương

Nhớ quê có những đêm trăng sáng
Sáng cả vườn xanh, sáng mộng vàng
Con trẻ quây quần theo gót mẹ
Lên chùa cúng Phật để dâng hương

Nhớ tiếng võng đưa trăm điệu nhạc
Hòa theo tiêng hát giọng ầu ơ
Từ môi người mẹ thân yêu quá
Gợi lại bao tình thuở ấu thơ

Tiếng chày nằng nặng trên không gian
Cùng tiếng gà trưa gáy trễ tràng
Tiếng tập đánh vần cùng nhịp thước
Buồn như nước chảy giữa trường giang

Ai quên cho được mái tranh nâu
Luống đất bờ ao với nhịp cầu
Mồ mả ông bà nằm giữ đất
Lòng người lòng đất cảm thương nhau

Quê hương là máu là xương thịt
Nước mắt mồ hôi của giống nòi
Tranh đấu từ bao nhiêu thế kỉ
Bảo tồn gấm vóc đến muôn đời

Còn sống ngày nào trên đất nước
Tình nước thúc giục súng với gươm
Lòng dân võ trang bằng tình cảm
Tay dân võ trang bằng súng đạn
Dân đứng lên siết chặt quân hàng
Giặc vào đây giặc sẽ rã tan.

Trích tuần báo Nguồn sống mới, Sài Gòn 1954

The post Tình quê, tình nước appeared first on Thica.net.

Xé vạt áo may thêm tã lót
Mùi thơm khai sáng tợ hương trầm
Bởi thương con, mẹ quên thân mẹ
Hết áo, mẹ liền vội xé khăn

II
Bây giờ mẹ quá tám mươi rồi
Xuồng tản cư ghé mấy bến đời
Khói đốt đồng mờ che xóm cũ
Ngày xanh của mẹ sớm tàn phai

Tóc trắng bông gòn màu tuyết phủ
Tuổi già như bóng xế hoàng hôn
Máu khô, sữa cạn, chân mò mẫm
Vẫn sống hẩm hiu kiếp mỏi mòn

Em gái có chồng đi tứ xứ
Con trai đứa chết, đứa long đong
“Mẹ nuôi con biển hồ lai láng” ¹
Tình vẫn sâu dù máu cạn dòng

III
Tết này con ngủ bên chân mẹ
Một cổ thụ già bên gốc khô
Con ngỡ trở về thời bú mớm
Nghe bên thềm vẳng tiếng ầu ơ

Nhìn mẹ ốm dáng gầy khẳng khiu
Lòng con chua xót biết bao nhiêu
Suốt đêm nước mắt trào bên gối
Bếp khói khuya buồn cũng hắt hiu

IV
Hết tết con về nơi chợ búa
Bỏ thân cổ thụ giữa mùa đông
Biết còn mấy tết, bao mùa bấc
Còn ngủ bên chân mẹ nữa không!

1. Ca dao

The post Ngủ bên chân mẹ appeared first on Thica.net.

Mời bạn về ôm chân cây lúa sạ
Để reo mừng đau xót với Hậu Giang
Mẩy trăm năm từ thuở mới khai hoang
Nhạc rừng trâu vượt trời nghe đồng vọng
Gọi nhau về miền Tây chân trời mộng
Chào tay chai rạch đất thế lưỡi cày

Thủy triều lên xuống vơi đầy
Mồ hôi đổ xuống, đất lầy trổ bông

Mời bạn về thăm vùng trời đất đứng
Để lắng nghe mạch sống chảy âm thầm
Dưới mặt nước, nhạc ngầm gợn dư âm
Chuyển thành sóng dập vờn theo tóc lúa
Lúa yêu đồng nên dịu dàng ca múa
Trên địa đàng thơm ngát hương phù sa
Cá tôm kéo về đại hội hải hà
Ca mừng lúa với trường ca sung túc
Mặt đất rộng phơi da đầu dưới nước
Cho rễ dày đan tóc lúa rối đoanh
Gió gợn mặt biển xanh
Sóng xao tóc lúa vây quanh xóm làng

Lúa lên theo nước
Lúa vượt lên mây
Lá mỏng lá dày
Bao la biển lúa
Gió nghiêng gió ngửa
Sóng bủa láng cò
Cây lúa dật dờ
Như áo lụa thủy cung chào đại hội
Về Miền Tây với bàn tay vẫy gọi
Chào An Giang Bảy Núi tiếp Láng Linh
Chào kênh Vĩnh Tế nối mạch Giang Thành
Cho nước bạc từ sông xuôi biển cả
Bằng tay thép với đôi chân tượng đá
Những người xưa khai phá địa đàng xanh
Sừng sững Thất Sơn một dãy trường thành
Chim mỏi cánh vẫn bay vào bóng mát
Leo cột buồm nhìn ruộng đồng man mác
Yêu làm sao, trời đất, nước miền Nam
Vẹt màn rêu trên bia đá núi Sam
Ghi công đức Thoại Ngọc Hầu thuở trước
Người xưa bảo: “Đây là vùng đất phước
Đất oai hùng toàn nhân kiệt địa linh”
Khi trời xanh trở xám lửa đao binh
Lúa lặn xuống tránh mùi tanh thuốc súng
Thân lúa mềm nhưng dẻo mềm chân đứng
Đứng cùng người cùng lịch sử miền Nam
Dù đớn đau bầm dập chẳng rên than
Khi gục xuống là hẹn hò quật khởi

Cò trắng ngàn năm bay chẳng mỏi
Lưng trâu, sáo đậu ngóng mây chiều
Bếp un dệt khói đan mùng lưới
Giấc ngủ ru theo tiếng sáo diều

Nước càng cao lúa càng cao
Lúa lên theo nước vẫy chào áng mây
Mồ hôi chảy xuống đất lầy
Cho dài lá lúa cho đầy chén cơm

Chiều chiều chống chiếc xuồng cui nhỏ
Người chống sào như danh tướng chống gươm
Khoát nước giữa đồng thăm đọt lúa
Thêm yêu đồng ruộng mến quê hương
Tay chai sỏi đá
Vuốt đọt lúa non
Ngỡ bồng con nhỏ, ngỡ ôm vợ hiền
Lúa là ngọc
Lúa là tiền
Lúa ru ta lớn trong niềm yêu thương

Lớp người chết dựng mùa xuân chín
Xác lạnh buộc dây bó đệm bàng
Thịt rã tan từ mùa nước nổi
Bón phân đất béo, hột cơm vàng

Lúa sạ vượt trời cao đất đứng
Bừng bừng hào khí ngút trăng sao
Trái tim bằng thép, chân bằng đá
Nước xoáy lòng sông cuộn máu đào

Màu toóc nâu Nàng Tây ² gạo Điểm
Ngàn năm bốc khói bếp phù sa
Hãy về sông Hậu sông Tiền cũ
Dựng lại quê hương dưới mái nhà

Dầu ăn gạo Mỹ chở tàu binh
Đừng phụ gạo quê đất nước mình
Lúa sạ vẫn còn nguyên rễ mẹ
Địa đàng còn rộng chân trời xanh.

Miền Tây mùa nước lụt 1964

1. Còn gọi là đước nhọn, một loại cây có nhiều trong các rừng ngập mặn Trung Bộ và Nam Bộ
2. Tên một giống lúa được trồng nhiều trong những năm 1940 – 1970 ở miền Tây Nam Bộ

The post Lúa sạ miền Nam appeared first on Thica.net.

Mười năm trước, em còn đi học
Áo tím điểm tô đời nữ sinh
Hoa trắng cài duyên trên áo tím
Em là cô gái tuổi băng trinh

Trường anh ngó mặt giáo đường
Gác chuông thương nhớ lầu chuông
U buồn thay! Chuông nhạc đạo
Rộn rã thay! Chuông nhà trường

II.
Lần kia anh ghiền nghe tiếng chuông
Làm thơ sầu mộng dệt tình thương
Để nghe khe khẽ lời em nguyện
Thơ thẩn chờ em trước thánh đường

Mỗi lần tan lễ, chuông ngừng đổ
Hai bóng cùng đi một lối về
E lệ, em cầu kinh nho nhỏ
Thẹn thùng, anh đứng lại, không đi

III.
Sau mười năm lẻ anh thôi học
Nức nở chuông trường buổi biệt ly
Rộn rã từng hồi chuông xóm đạo
Tiễn nàng áo tím bước vu quy

Anh nhìn áo cưới mà anh ngỡ
Chiếc áo tang liệm khối tuyệt tình
– Hoa trắng thôi cài lên áo tím
Thôi còn đâu nữa tuổi băng trinh

Em lên xe cưới về quê chồng
Dù cách đò ngang, cách mấy sông
Anh vẫn yêu em người áo tím
Nên tình thơ ủ kín trong lòng

IV.
Từ lúc giặc ruồng vô xóm đạo
Anh làm chiến sĩ giữ quê hương
Giữ tà áo tím, người yêu cũ
Giữ cả lầu chuông, nóc giáo đường

Mặc dù em chẳng còn xem lễ
Ở giáo đường u tịch chốn xưa
Anh vẫn giữ lầu chuông gác thánh
Nghe chuông truy niệm mối tình thơ

Màu gạch nhà thờ còn đỏ thẫm
Như tình nồng thắm thuở ban đầu
Nhưng rồi sau chuyến vu quy ấy
Áo tím tình thơ đã nhạt màu

V.
Ba năm sau chiếc xe hoa cũ
Chở áo tím về trong áo quan
Chuông đạo ngân vang hồi vĩnh biệt
Khi anh ngồi kết vòng hoa tang

Anh kết vòng hoa màu trắng lạnh
Từng cài trên áo tím ngây thơ
Hôm nay vẫn đoá hoa màu trắng
Anh kết tình chung gởi xuống mồ

VI.
Lâu quá không về thăm xóm đạo
Không còn đứng nép ở lầu chuông
Những khi chuông đổ anh liên tưởng
Người cũ cầu kinh giữa thánh đường

“Lạy Chúa con là người ngoại đạo
Nhưng tin có Chúa ở trên cao
Trong lòng còn giữ màu hoa trắng
Cứu rỗi linh hồn con, Chúa ơi !”

Bến Tre, 14-11-1958

The post Hoa trắng thôi cài trên áo tím appeared first on Thica.net.