Khi con thưa với mẹ
Mưa bay mờ đồng ta
Ngày mai con đi
Khói bếp mẹ con mình chợt ngừng trên mái rạ
Chuyến tàu tăng-bo ngoài ga sơ tán
Vẳng tiếng còi đêm có bao người vội nói lời chia tay
Ngày mai con đi
Nửa đất đai này mẹ gánh
Sông Cầu chảy lơ thơ
Sông Hồng trằn sóng đỏ
Tiếng gà sang canh mùi xôi không ngủ
Đêm cuối cùng bên con mắt mẹ dệt những gì
Làm sao con hiểu hết
Cả đời mẹ chưa từng viết một bức thư
Dù chỉ dăm ba chữ
Ngày mai con đi
Chiếc áo lính thức tròn đêm có mẹ
Chiếc áo bọc hình hài mẹ cho
Bọc trái tim dòng máu mẹ cho
Không bao giờ đổi khác

Mẹ ơi, sau khi sống đêm từ giã ấy năm năm rồi
Sau khi sống ngày 30 tháng 4 đất nước
Sau khi sống bao bạn bè đã chết
Con xin lại bắt đầu từ mẹ
Từ cơn ho của mẹ một mình khuya khoắt
Từ dáng đi dáng ngủ của mẹ hằn vất vả
Làm sao con hiểu hết
Mẹ đã hát ca dao
Mẹ giặt áo bên cầu
Hồn nhiên gió bay dải yếm

Cho con xin bắt đầu từ mẹ
Để nói về chúng con
Lớp tuổi hai mươi, ba mươi điệp trùng áo lính
Xanh màu áo lính
Đã từng sung sướng đã từng nghẹn ngào
Được làm con mẹ
Được ra trận những năm đất nước mình khốc liệt
Những năm
Chiếc áo dính chặt vào thân bạc màu ngắn nhanh rồi rách
Những năm
Một chiếc áo có thể sống lâu hơn một cuộc đời

Rồi tới lúc chúng con thay áo khác
Nhưng khi cởi áo ra
Con không còn gì thay được!

The post Khúc một appeared first on Thica.net.

có một thành phố bên sông Bằng
ngày tôi lên nhà ngói son như trẻ sơ sinh
ai biết
năm 1979
người anh em đã san phẳng hộ chúng ta một thị xã cũ nhỏ bé
xoá đi để làm mới lại
kiểu bây giờ nhà đầu tư san ủi mặt bằng
vôi vữa những mảng tường
trộn cùng hài cốt

người bạn tôi bên mố cầu Tài Hồ Sìn
bắn tới băng đạn cuối
đánh sập cầu
ngăn những ông bạn tràn về Hà Nội
cứu con mình sơ sinh

cháu lớn lên
cả một phố hàng Tàu bán đồ chơi trẻ con ngay giữa lòng phố cổ
dễ thương mà kinh kinh

tràn về Tam Sa thất bổn
cháu tôi kiệt sức vung cờ đỏ sao vàng
như cha cháu 28 năm trước bắn đến băng đạn cuối cùng
bên mố cầu Tài Hồ Sìn

cha đâu biết
có thể ngày mai con bị đuổi việc

Tài Hồ Sìn Tài Hồ Sìn

12/2007

The post Tài Hồ Sìn appeared first on Thica.net.

ùa xuống toa tàu những câu hát
những gồng gánh áo xanh áo nâu
những thổ cẩm phô sắc màu sặc sỡ
gương mặt chàng trai say câu lượn ¹ đỏ bừng

tôi ngồi uống bát rượu men lá rừng
thấm chầm chậm một chiều đông xứ Lạng
chợt mỉm cười
câu ca dao xưa
nhớ người bạn có nhà trong thị xã
những trái mận Thất Khê thật giòn

những trái mận lăn tròn
lăn bình yên trong ký ức
lăn chóng mặt trên đường phố đổ nát

nơi tôi qua một lần
ngủ một đêm nhà trọ
những góc phố vôi phai loang lổ
bỗng một ngày giặc thù xoá tan khi tôi ở xa

những cụ già bị giết bên cầu
tôi chưa gặp
những bà mẹ tay xách nách mang chạy trong tầm pháo giặc
tôi chưa quen
ngôi nhà còn trơ mảng tường cháy đen
tôi chưa ở

chúng hủy diệt cả những gì tôi chưa kịp nhớ
những góc yên lành hờ hững của đời ta

bàn tay cô mậu dịch viên
cốc cà phê bốc khói
câu nói bâng quơ người khách nào ghé vội
ngọn gió se se bắp cải cuộn mình
và ánh lửa đâu đây…

quân thù buộc ta yêu bằng một tình yêu khác
mỗi hơi thở mỗi căn nhà đã mất

1979
(Rút từ tập Khối vuông ru-bích, NXB Tác phẩm Mới, Hà Nội 1985)

1. Hát lượn: một thể loại dân ca của người Tày.

The post Thị xã Lạng Sơn appeared first on Thica.net.

có những lúc vui bạn bè mến thương
nhìn mắt ai cũng sáng
tôi chào đất nước tôi. Mưa nắng
bao năm rồi quen chịu cả hai vai

có khi thò tay vào túi lấy tiền chỉ gặp bài thơ
bài thơ viết cho tương lai mà buổi trưa cần đi chợ
tôi chào đất nước tôi. Trưa đó
đất nước với mình dùng tạm bữa cơm chay

chúng ta sống bôn ba vật lộn cả ngày
nhiều khi quên chào đất nước
là mẹ ta Người không phiền không trách
dẫu biết lời chào so mâm cỗ, vẫn cao hơn

nhưng cao hơn lời chào, chắc mẹ thầm mong
các con đừng làm mẹ xấu hổ
đừng ba hoa chích chòe đánh quả loanh quanh
đất nước phải đâu nhà vô chủ

có khi cúi đầu trước hàng cây
những dáng bạch đàn ngày nào thơ bé
tôi chào đất nước tôi. Như thể
tôi chậm lớn mà già cỗi hơn hàng cây

có khi nằm ngửa mặt ngắm mây bay
nghìn năm mây bay bình thản
tôi chào đất nước tôi. Im lặng
nghe cỏ mềm mọc xuyên qua lưng

như ai đẩy mình bật dậy
ngỡ ngàng trông chỉ thấy xanh xanh
tôi chào đất nước tôi. Có lẽ
cỏ non vừa thúc lưng mình

1986

The post Tôi chào đất nước tôi appeared first on Thica.net.

Chân tre

bước ngang dòng sông
pháo đài xanh
la đà rủ chim làm tổ
đêm nghiến răng ngày lam lũ
thở gai khóc lá than cành
viết lên cao xanh
ngọn bút trúc tâm ngơ ngác
không biết viết thì vót
nghêu ngao bình cũ hũ sành
thài lài rau mác nấu canh
bắt tép kho cà nuôi anh khôn lớn
thương mẹ kính cha
khổ nghèo tật bệnh
hóa trăm vị thuốc cứu người

– này bạn tre ngâm ơi
sao mắt rạng ngời
mùi hơi gắt

– thì Việt vương cũng nằm gai nếm cứt
như thân ta ủ kín trong bùn

– này chìa vôi nọ bách thanh
sao cứ nghe xạc xào là hót

– thì bác tre mới mặt trời nứt mắt
đã tỏa bóng về sau

– không thể sống mà đau
không thể chết mất gốc

gió nồm nam thay quạt
ngồi bụi tre đôi phút mát lòng
quăng quật cả nghìn năm
chịu trăm thứ đè đầu cưỡi cổ
chờ trăng lên hát giọng thổ
lý con gì vắt nửa khố dây

như bác Năm Trì đây

lên bảy bác cọc còi theo cha ra đồng đập đất cục
thoang thoảng mùi phân bò
mùi hương ấy trốn sâu trong tiềm thức
mấy mươi năm sau bật nút
thành thơ

bác Năm Trì lơ tơ mơ
bác Năm Trì dân Quảng Ngãi

nhớ bác trán vồng như luống khoai
tay chai bánh tráng sượng
mắt băm băm lục tìm tám hướng
cuốc vung lên moi từng củ cui
mặt đanh rắn đất cục mùa phơi ải

bác Năm Trì dân Quảng Ngãi

ghét bác ghê cái tính hay nói tục
chửi bậy
chẳng nhằm ai
như trẻ con ném đất cục
vô ý trúng
có khi đền thấy mẹ
có khi
phải kiểm điểm

dù đất cục quê mình
chỉ u đầu chứ không
sưng

bác Năm Trì tưng tưng tưng
bác Năm Trì dân Quảng Ngãi

mùa tiếp mùa bác kéo nhá buông câu
xơi tái
dăm ba thằng se sẻ
có lúc buồn leo tít ngọn cau
hát giọng thổ
những bài ca quá lửa
như cá bống kho tiêu
khen khét mùi niêu đất

bác chúa ghét những bống bống bang bang
ăn cám trả vàng

bác Năm Trì tàng tàng tàng
bác Năm Trì dân Quảng Ngãi

đêm láng lênh bác ngồi gãi háng
trăng hạ tuần
nhớ lung mung
hình như tổ tiên mình có cái chén mẻ
gửi đâu đó bên dưới đế tháp Chàm
những ngọn tháp chỉ còn trong ký ức

hình như tổ tiên mình trồng một bụi tre
trồng một lũy tre
trồng một rừng tre
bên dưới thành Châu Sa
bên dưới Trường Lũy
đâu đó
bên dưới những niềm hy vọng cũ

người ta lên voi xuống chó
lên ngai xuống bãi thài lài
còn bác
năm này qua năm khác
nhào nặn đất cục

bác Năm Trì ục ục ục
bác Năm Trì dân Quảng Ngãi

bây giờ
bổ nhát cuốc đào lên
lại gặp những niềm hy vọng cũ
những giấc mơ quá lửa
những rễ tre hoá thạch tự bao đời

quê hương ơi làm sao tôi sống
thiếu Người
làm sao tôi thành một bóng cây
nho nhỏ
nếu trước nhà tôi, ngoài ngõ
không rậm rì rậm rịt một bóng tre?

Chân ruộng

những con đỉa bám vào ký ức
hút thời gian nhớ nhớ quên quên
tôi không biết giữa quên và nhớ
con đỉa dai chọn cửa nào
lên tám tuổi lần đầu tôi bước xuống bùn
bàn chân nghe gốc rạ thở than
đám ruộng sâu nhìn dòng sông nhỏ
đón đứa trẻ lần đầu tập làm nông dân
cũng ở đây lần đầu tôi bị đỉa hút máu
những con đỉa tự ngàn xưa
hoảng sợ
những con đỉa đeo bám vào giấc mơ
nhờ nhợ
(bây giờ người Tàu sang xứ mình lùng mua đỉa
đắt bao nhiêu cũng cân
chắc họ mua về thả ruộng (Tàu)
cho đỉa bu sướng chân (Tàu)
hút máu)

người Tàu thật lạ
họ mua những thứ dân mình vứt bỏ
và bán cho mình những thứ cả thế giới vứt bỏ

làm sao tôi biết
chân ruộng sâu có gì?

bác Năm Trì
bình thản xoa tí nước bọt vào chân
và bứt ra một con
đỉa
nói theo kiểu bây giờ
“hết sức kiềm chế!”

à à uôm uôm
ruộng sâu rồi tới ao chuôm
tôi lớn lên từ đó

bàn chân sục trong bùn
nghe ram ráp lá lúa xoa vào mặt
từ một cánh đồng anh đi đánh giặc
mùi bùn đâu chẳng giống nhau

cứ gì mùi thơm mới khiến nhớ lâu
khi bùn non nối đời anh với đất
khi bàn chân giẫm gai cào đá sắc
là để cho bùn ruộng nhuyễn hơn thôi

bùn ruộng là tôi
thuở mẹ cho con bú
bầu vú thoảng mùi gốc rạ
bùn ruộng là em
nay chân dài nhưng ngày bé thơ
đồ hàng em chơi con cua kéo cày
bùn ruộng là anh
giờ tiến sĩ mà đầu loé nhanh
hình con lia thia đá

hồi nhỏ anh không chơi đỉa
không nói dai
nhưng đố biết
ruộng sâu cho anh những gì
đỉa trâu cho trâu những gì
vu vơ cho thơ những gì

đất qua tôi những gương mặt khác nhau
những luống cày ngây dại
những năm ấy tôi nằm sát đất
chẳng lo nghĩ gì
những năm ấy cây chò rừng bốc cháy
lửa hồn nhiên sáng trong
trăng như sữa đổ tràn rẫy cũ
một mình tôi ngun ngút nhớ thương
những năm ấy tôi bơ vơ như đất
bị bỏ quên một góc
bìa rừng

tôi đứng dậy
chính nơi mình vấp ngã
đầu gối va đất cục
ngây dại lấm bùn
mùi bùn làm tôi ngây dại hơn

tôi hạnh phúc thơ mình lấm láp
thơ mình in gương mặt bác Năm Trì
nẻ chân chim mặt ruộng mùa cuốc ải
lầm lì
hái rau tập tàng
bắt con cua lùa con cá
về cho má
nấu canh chua

ô kìa con…

người già quê tôi
tuổi ngót trăm ngày tăm xị rượu
lưng còng song song mặt đất
dáng thảnh thơi như một chiếc tàu bay
bay chầm chậm qua mây mù u uất
chở thênh thênh một đời nặng nhọc
con cháu xa quê mấy chục năm về còn nhớ mặt
nhớ thằng cu bị đỉa bu cua kẹp khóc ra sao
người già quê tôi
bắt được con gì ăn con nấy
nấu canh đủ thứ lá
mọc hoang trên ruộng mình
mỗi khi họ làm thinh
mây trên trời tụ về đen kịt

nhớ linh tinh
đựng cho vừa vài folder máy tính
đếm lỉnh kỉnh
mỗi lá rau một bài thuốc
nhớ những đêm soi đuốc
giữa đồng
đếm mênh mông
màu ráng chiều thay đổi
mưa sa hay gió nổi
đêm nhìn sao
biết ngày mai sa mù

người già quê tôi
chỉ không biết
sân golf là thế nào

Chân mưa

những cây cau đã trổ hoa
yêu thương xa lạ
nơi không khí biến ta thành lặng lẽ
dẫu muốn ồn ào biết ồn ào với ai

con đường mấy mươi năm mòn dần dưới chân người chân trâu chân mưa
đường lầy thụt dẫn về yên tĩnh
ta đã có những con chuồn chuồn con cá con cua
ta đã có nỗi cô đơn ngọt ngào trẻ nhỏ

và tôi đã có
chân mưa

có những ngày mưa rất buồn
mưa đi luôn
rồi mưa trở lại
những dấu chân mưa bờ tre phấp phỏng
bong bóng phập phồng
tôi ngồi nhìn mẹ tôi xay lúa
tôi không biết và tôi không nghĩ
đời mình như chiếc cối xay tre
có ngày quay trở lại
tôi chỉ nhớ bát ngô rang giã lớ
trộn chút đường đen
thơm cả chiều mẹ cho tôi ăn
mưa
đầm đìa tong tả
mướt xanh tàu lá chuối
mờ mặt sông
bác Năm Trì thả lờ kéo nhá
mẹ tôi mua một bát lòng tong
kho nghệ
ngôi nhà tranh chỉ có hai mẹ con
mưa thì thầm ngoài cửa
thằn lằn chắc lưỡi
mưa giống bác Năm Trì khoác áo tơi
chân người chân mưa va vấp nhau
tất tả

Sáu mươi năm còn lại gì
vẫn tiếng chân mưa đi
ngoài cửa sổ

gần như một bức tường vô hình dựng lên
bao bọc tuổi thơ quê nhà mấy mươi năm xa cách
thỉnh thoảng ta về nhìn ngắm lại
phần đời đầu tiên con đường loang những vết bùn

suốt đời tôi cứ va phải những bức tường
trơ lỳ u mê
hung hãn
hoảng sợ

chỉ duy nhất một bức tường
dịu dàng
trong suốt
thương yêu
bao bọc

bức tường mưa
chìm tận đáy quê nhà

nơi mùi hoa cau thơm đậm hơn
lúa xanh hơn
dòng sông hiền hơn tất cả
hoàng hôn xuống như một người gánh rạ
gánh sắc vàng đang sẫm dần

trên chân ruộng con cò đứng một chân
cúi đầu ngẫm ngợi

những bức tường bê tông lầm lì
những bức tường sắt thô bạo
những con sư tử đá
những con đại bàng bằng xi-măng
sẽ thay hoàng-hôn-người-gánh-rạ của tôi chăng?

lò dò
nướng chiếc càng cua
thơm thơm
như đứa trẻ vừa chạy qua
lâng lâng bát nước chè nhà
dồng dộc làm tổ còn tha sợi vàng

thằng Bờm có cái quạt mo
thì tôi có cả tuổi thơ của mình

bao giờ thoang thoảng hoa cau
mặc lòng cua máy cáy đào tự nhiên

đời như chiếc cối xay tre
quay quay quay mãi
lại về
tuổi thơ

60 năm còn lại gì
vẫn tiếng chân mưa đi
ngoài cửa sổ

Chân núi

nhớ cái đận tôi đi rừng lấy nứa
lội qua suối nghe róc rách trong mình
một dòng mát lạnh
lưng chừng dốc
bó nứa
tuột
khiến tôi sảng hồn
không kịp thở
chỉ mong mau
hết dốc
chỉ mong thoát
bó nứa
chỉ mong chóng
xuống núi

khi tôi dưới chân núi
núi quá cao
khi tôi lưng chừng núi
núi quá dốc
khi tôi trên đỉnh núi
núi quá thường

một lối mòn
sương sương

ngày ấy
chỉ cần mau
tới suối
chỉ cần nhanh
tới cuối
chỉ cần vứt
bó nứa
chỉ cần thấy
nhà mình

rồi tôi âm thầm
leo một ngọn núi khác
trèo một con dốc khác
vác những bó nứa khác
mơ những giấc mơ khác
nhưng không mong
hết dốc
không mong thoát
cái gì

như người xuyên rừng nhãng bước chân đi
cứ chăm chăm phát cây mở lối
gánh nặng là chữ
muỗi vắt là chữ
mồ hôi là chữ
đói bụng là chữ

buồn vô ngôn

giấc mơ chữ
quanh quất
mê mải
trơn tuột
những hy vọng
lơ lửng

đỉnh núi là chân núi
và ngược lại

bây giờ ngồi một mình
nói một mình
trên vai không còn bó nứa
không còn gì nữa
không leo dốc
không khát nước
chân núi là đỉnh núi
không ngược lại

may ra còn
một giấc mơ

những giấc mơ đêm nào quanh quất
chợt sáng chợt tắt
vào những buổi trưa trời tích điện
người tích nhiệt
cây ba lá tìm một chiếc túi xách bị mất
không ai nói cho biết
phải làm gì
chân núi trước mặt mình
xa lăng lắc
tôi biết sự an ổn
dưới chân núi
ngôi nhà bé nhỏ
dưới chân núi
những bụi sim mua hoa tím
dưới chân núi
mẹ tôi nằm
dưới chân núi
đôi khi biết chỉ mà biết
nhớ là nhớ vậy thôi

tôi bắt đầu từ chân núi
nhưng chưa biết bao giờ kết thúc? ở đâu?

Chân cò

“Con cò mầy đứng một chân”
(có thể là ca dao)

thường thì cò đứng hai chân
nhưng dẫu đứng ba chân
kiếm cái ăn mỗi ngày mỗi khó
thôi thì
cò đứng một chân
tiết kiệm năng lượng
đầu vào ít
đầu ra ít

lặn lội chi thêm tội
thêm tội thì lặn lội
sinh phải đứa con tật nguyền
nào biết da cam hay da quýt
đau đến nỗi chỉ một con mắt khóc
nước mắt dòng dòng thành một chân cò
người ta nói đó là chân ảo
nước mắt bây giờ là ảo
rất ít người thấy được

cõng mẹ đi chơi
mẹ nhẹ đến nỗi không biết còn hay mất
qua chỗ lội
thấy từng bầy quỉ ma
không đánh rơi mẹ dù mẹ rất nhẹ
không đánh mất mình dù mình chẳng còn gì để mất

à ơi
gặp con cò bên thác Bản Giốc
đứng một chân bán hàng Tàu
ngước nhìn dãy núi đá trước mặt
đỉnh núi giờ đã mất
cột mốc dời xuống tận chân núi
dãy núi giờ đã ảo
như nước mắt

chỉ còn hàng Tàu bò
nhơm nhếch
chỉ còn một chân cò
rũ riệt

bao giờ cò đứng hai chân
bay thẳng lên đỉnh núi mình
chớp trắng?
bao giờ cò tự do lả la khắp phần đất phần núi mình
giờ mất trắng?

bây giờ cò đứng mười chân
ruộng mình cứ mất
đất mình chẳng còn
đành một chân run run cánh đồng thoi thóp
co thắt từng ngày như miếng da lừa

những ngày mưa
thấp thoáng bóng cò ngoài ruộng
bụng lép
thóc lép
nỉ non cũng bằng thừa

thôi thì đứng thẳng dưới mưa
như một bông lúa vổng
thôi thì trắng muốt toàn thân
như ước vọng

mẹ cha để lại cho con
chỉ một màu trắng ấy
chân cò nâng lên trắng muốt lời nguyền
nước có đục lấy thân mình mà rửa

Chân tháp

vài cái xoong móp méo
áo rách toạc
mấy trăm năm một điệu hành khốn khổ
phương nam cuốc bộ
phương nam xe đò
phương nam đất hứa
phương nam cùng đồ
mặt căng bình thản

những dòng sông mất tích
những đám mây trượt ngã
những hàng cây tắt nến trong đêm
tôi đi về nhà mình
thèm một ngọn lửa màu rơm
một ổ chó ấm hơi chờ đợi
và tôi gặp

một chàng trai sáu trăm năm trước
một cô gái sáu trăm năm trước
vật vã trên bãi sông Trà
gió mơn man da thịt
mùi bắp non mùi rong rêu mùi bùn mùi nước sông ngai ngái
đằm đằm trai gái hoang sơ
những cú xoay mình
những tiếng rên bất chợt
tôi nghe từ sáu trăm năm trước
một giai điệu quen
một bài hát không lời
sáu trăm năm hay sáu nghìn năm
mùi ân ái trong đêm vẫn thế
cái mùi quen quen như thể
nó làm nên
Quảng Ngãi

tôi kính dâng lên tổ tiên mình
chiếc bát mẻ nằm lặng bên chân Tháp
cái bát người con trai Việt
lăn lóc tìm cặp mông người con gái Chàm
như tìm nơi trú ngụ
lăn lóc tìm mênh mang
vó ngựa
lăn lóc tìm ấm êm
bếp lửa
lăn lóc tìm đức tin
chân Tháp hình cặp mông cô gái

phương nam hề, mệt lả!
phương nam hề, tái tê!

trong xách: ba chai mắm
trong túi: sót hai đồng
trong tay: nghề câu mực
trong đầu: hy vọng sắt

phương nam hề, cơ nghiệp!
phương nam hề, oan nghiệt!

mặt căng bình thản

tìm thì gặp
bãi sông Trà
lều lợp lá cào don xúc tép
vợ vợ chồng chồng
bống bống bang bang
cơm bạc cơm vàng
nước nước non non
cắm sào ở đâu quê hương ở đó
xin ba lạy cúi về làng xóm cũ
ngẩng đầu lên thấy Thạch Bích tà dương
thấy đất Cù Trâu thấy bờ xe nước
những ống trúm nhốt giùm ta ký ức
những con đò lơ lửng phía vầng mây
ăn tô don mùi nước sông đọng lại

dội từ thăm thẳm hang xưa ấy
một tiếng “ngà ơ” gọi ta về
ta như con dế thèm đám cỏ
gặm hết thời gian bỗng tái tê

sương treo anh ánh mờ nỗi nhớ
bầy trẻ hò reo phủ Cù Trâu
có con dế dũi đào cun cút
tìm chút tuổi thơ đến bạc đầu

nơi ấy vẫy vùng bao chú Cuội
đất sét nặn lên cả thánh thần
bụng rỗng tay không mà bắt giặc
nước lã vã nên hồ rượu tăm

Cao Chu thần ơi, sao Người chọn sông Trà
cho kiệt tác “Trà giang thu nguyệt”?
phải vì Người hoá thân lưu lạc
khói sóng hai trăm năm
hết Bùi Nhị Minh Trọng lái thuyền lại tới Bùi Huệ chở Người tuần du
trên xe chó kéo?
hết miên man sông Trà lại lòng vòng đảo Bé
mỗi dốc cao xe chó kéo như lùi
“khách bộ hành nước mắt tuôn rơi” ¹

vì sao quê hương tôi
lại khiến người dưng rơi nước mắt?

tôi hỏi bác Năm Trì, bác rầu rầu nét mặt:
“có lẽ quê mình buồn quá con ơi
nhưng khi quá vui người ta cũng khóc”

dường như Quảng Ngãi tôi thường quá
một cái gì

buông câu giữa muôn trùng đói rách
mong giật được một ngày sáng tươi
quê hương bỏ thì thương vương thì tội
em thèm làm việc lắm anh ơi!

trong đêm xe nảy xóc
mắt lặng nhìn về sau
đầu dúi lên phía trước
mười ngón tay khát khao

phương nam hề, đơn độc!
phương nam hề, xoáy lốc!

mặt căng bình thản

mỳ gõ thâu đêm Sài Gòn hoa lệ
trứng cút thâu đêm Sài Gòn mưa xé
bánh xèo thâu đêm liu riu ngọn lửa
xích lô thâu đêm từng vòng cô đơn

đất quê tôi hai lần thất lạc
người quê tôi hai lần lưu dân

vì sao muốn khóc?

có một hạt cỏ may cư trú lênh đênh
ngày ấy xanh lá trúc
có một chiếc xe đò đi về mông mênh
đỏ đen phận người câu mực
phương nam
phương nam
dòng chảy mấy trăm năm
mặt căng bình thản

Chân mây

“buồn trông chân mây xa vời”
(lời một bài hát)

chiều chiều lại nhớ chiều chiều
ra ngõ mà trông
xắt bí nấu canh
chiều chiều én liệng truông mây
thở vắn than dài
nhớ người áo vải thương ai
khăn điều vắt vai
nhớ kẻ qua truông nhớ đầy quang gánh
nhớ sau đỉnh núi vầng dương mỏi mòn
nhớ mặt trăng tròn mọc cuối biển Đông

buồn trông chân mây xa vời
buồn trông chân mây không người
buồn trông không tôi nơi chân trời
buồn trông giấc mơ buồn trông ký ức
những đường biên ẩn dật
những thèm khát vô hình

có những đêm
chân mây bước dài bước ngắn
chân trời lẳng lặng
cứ như phía sau ai đó đang nhìn
một bức màn một cái tên
gọi những con chuồn chuồn bay thấp

tôi lớn lên còi cọc
xác xơ như cỏ sau trận bóng
đứng tủi thân một góc khán đài

bao giờ cỏ mọc sau mưa?

buồn trông chân mây xa vời
buồn trông thơ bay không lời
buồn trông đổi thay
buồn trông không thay đổi
những rau ranh ốc rạ
chim cho ớt cay cây cho men lá
biển cho cá núi cho đá
nỗi niềm

núp sau vườn nhà một gã săn chim
rình chú chích bông rình em se sẻ
rình lão bà chim “bớ thằng chăn vịt”
từng phát đạn lặng lẽ

chết chóc và sụp đổ

buồn trông chân mây xa vời
buồn trông ai như chim trời
bay không thoát tầm ngắm
bay không về tới biển

bớ thằng chăn vịt!
gọi tôi ư
chăn vịt chạy đồng
ngó mênh mông
chiều chiều trơ gốc rạ
gió như trẻ thơ nghịch tóc mình
nhớ như in từng con cua cái ốc
thài lài rau sam rau mác
mẹ ơi xắt bí sau nhà
khi con cúi đầu thì mẹ đã đi xa
một tiếng chim chiều sâu hút

buồn trông mẹ ta khuất bóng
buồn trông hoàng hôn tím sẫm
từng cánh mây giong buồm chầm chậm
về đâu

góc vườn cây khế trổ hoa
người đi đâu mãi biết là đi đâu
con ra ngõ trước con vào vườn sau
ngó cây vú sữa lâu lâu mẹ về

buồn trông chân mây xa vời
sang thu ngồi đan nắng hè
lùm tre ngủ trưa ve vừa ngơi tiếng
cái xa hiển hiện cái gần tan biến
buồn trông mình nắm tay mình

xin cho ai dù chỉ một lần
ngó xa xăm chân mây mờ mịt
không thấy gì mà như thấy hết
phía sau chân mây

buồn trông
buồn trông

Chân sóng

“Cánh chim rơi rớt tả tơi
Đại dương rộng lớn là nơi trú nhờ”
(thơ của một người đánh cá xa bờ)

lên tám tuổi lần đầu nhìn thấy biển
lần đầu đi biển
ói mật xanh mật vàng
biển mênh mang
tôi nhỏ bé
những thủy thủ tàu Ba Lan dồi tôi như quả bóng nhẹ
họ cười mà tôi khóc

chỉ thế thôi

nhiều năm sau tôi không nhìn thấy biển
dù có “vượt trên đỉnh cao Trường Sơn”
cũng không nhìn thấy biển
suốt thời ấy biển với chúng tôi là tận cùng
cuộc chiến
một là được trở về với biển
hai là không bao giờ

chỉ thế thôi

con nào biết mẹ bạc đầu vì biển
mỗi làn sóng như một dải khăn tang
con nào biết mẹ đau vì biển
đau vì thiếu biển
đau vì thừa biển
đau vì biển thiếu con mình
đau vì biển thừa hy sinh

những mộ gió những hình nhân phơ phất
những hải trình dài suốt mấy trăm năm
những Bãi Cát Vàng san hô mê hoặc
những phận người bó chiếu giữa mông mênh

chỉ thế thôi nhưng mẹ ơi còn biển
là còn những chuyến đi không hẹn ngày về
nhưng mẹ ơi còn con trai trong bụng
là mẹ đẻ hết ra cho chúng giong khơi

người quê tôi không quen lời bay bướm
giọng nói nặng dây buồm
con trai biết bơi từ trong bụng mẹ
biết lắc thúng từ khi chưa biết chu vi hình tròn
biết tính cá bằng khoang
ăn sóng và nói gió
lặn sâu mấy chục sải
ngậm vật vờ ống thở
bơi bên cạnh hải sâm
như một chiếc tàu ngầm
tỉ tê cùng đáy biển
như một người bạn thân

lặn biển Hoàng Sa liệt nửa người
giờ ngồi xe chó kéo
người bé trên đảo Bé
mỗi khi nhìn thấy biển mắt rực cháy
“biển ơi biển ơi biển ơi”
thế thôi

lặng im như đá mồ côi
họ dạy anh tình yêu
không lời
anh yêu biển mà đứng trên bờ
anh yêu nước mà không biết bơi

Mai Phụng Lưu
mỗi bận xuống thuyền lại trực chỉ Hoàng Sa
như có ai dẫn
nỗi nhớ là hải bàn
mãi quay về một hướng
mỗi lần bị bắt mỗi lần bị đánh
lại tay trắng trở về dành dụm ra khơi
không thể sống thiếu Hoàng Sa
không thể sống thiếu biển

anh yêu biển mà đứng trên bờ
anh yêu nước mà không biết bơi
làm sao anh hiểu?
có những người lính đảo
trần lưng trước mưa đạn quân thù
“chỉ được xáp lá cà bằng lê”
nhưng với khoảng cách này là không thể
đành chỉ được chết vì đảo
đành cho lãng quên vùi mấy mươi năm

Gạc Ma Gạc Ma
hãy kể cho con cháu anh điều này:
có những người lính đảo
đã chết theo vòng tròn
tay họ giăng ra và siết chặt tay nhau
như một tràng hoa biển

không quỉ ma nào xé nổi
tràng hoa biển ấy
hãy kể cho con cháu anh
rằng từ Hoàng Sa từ Gạc Ma
những tràng hoa biển ấy
dạt trôi
về ôm chặt Mẹ

chân sóng
bắt đầu từ đó

Chân lũy

“nhân dân gọi là trường lũy”
(Lời một người dân Quảng Ngãi)

đá cõng đá cõng đá
mồ hôi cõng mồ hôi
tháng năm cõng tháng năm
người cõng người
xây nên
Trường Lũy

nhân dân không gọi nhau “man” này “man” nọ
nhân dân gọi nhau đồng bào
gọi nhau ca dao
ca-lêu ca-choi xà-ru
sáo trúc sáo tre tà-vố
gọi nhau sướng vui
gọi nhau đau khổ
nhân dân gọi nhau
trường lũy

nghe âm âm vách núi
vang vang lòng thung sâu
rối rít chợ đầu nguồn
mít non gởi xuống cá chuồn
gởi lên

mình í ới nghìn năm
nẫu nỉ non nghìn năm
bạn tỉ tê a-máp
ta đàn bầu đứt ruột
nghìn năm

nhu nhú trái bắp non
rỉ rách dòng suối nhỏ
tôi ngất ngây men lá
nậu nguồn
tôi tự chưng cất mình
rượu đoác
tôi huýt sáo lăn lóc
hòn đá nhỏ
tôi nỉ non í ới
từng con chữ

khi buồn tôi cũng buồn buồn
khi vui tôi cũng bán buồn mua vui
thế thôi

đừng bắt tôi nói những điều tôi không nghĩ
cái gì ra cái nấy
cùng mọi người tôi vác đá xây lũy
cùng mọi người tôi vác tự do vác tình anh em qua lũy
cùng mọi người tôi ném những trái ngang khỏi lũy

chúng tôi không xây Vạn Lý Trường Thành
chúng tôi đếch là hảo hán
chúng tôi tươi vui
bình thản

dù chân lũy tới chân trời
xa lắc chơi vơi
chúng tôi đi
dè dặt
chúng tôi đi
từng bước
chẳng ai cho không dễ dàng
chẳng ai cầu xin nhẹ nhàng
cứ còng lưng vác
đừng than phận nghèo

đừng than phận khó ai ơi
còn đá mọc lũy còn chồi nảy cây
còn mình còn bạn còn đây
ba lý tang tình
là còn đổi thay

tôi tin chồi tin nụ
tôi tin miệng em cười
tôi dừng chân lũy tôi ngó chân trời
tôi gọi ai ơi

bình thản
tươi vui

đừng than đường khó
một viên đá còn góp nên thành
đừng căng thẳng
cứ hò lên cho ba lý nhẹ mình

rồi qua sông
rồi qua núi
rồi qua suối
rồi qua ta
chân mình qua chân lũy
tới chân trời
xa lắc
chơi vơi

ai ơi
còn trời còn nước còn non
còn cô bán rượu anh còn say sưa ²

Quảng Ngãi 25.8.2011

1. câu thơ Cao Bá Quát trong bài “ Sa hành đoản ca”
2. ca dao Việt

The post Trường ca chân đất appeared first on Thica.net.

Đâu phải bánh mì sữa bơ
Là thực đơn thời sinh viên sơ tán
Ta nhai ngô-răng-ngựa đến trẹo hàm
Ta làm quen cảm-giác-đói-thường-xuyên
Đèn thiếu dầu thì đốt thêm đống lửa
Mái nhà tranh rùng mình cơn gió núi
Bạn bè nào khuya khoắt đến cùng ta

Những câu thơ Nga những câu thơ Nga

Nghe văng vẳng tiếng chuông xe ngựa
Hoa tuyết bay lặng trắng những mái nhà
“Tôi nhớ mãi một phút giây huyền diệu” ¹
Nơi phố nghèo em thoáng hiện rồi xa

Và cánh buồm khát khao, đơn độc
Sống trẻ chết trẻ như những nhà thơ Nga
Ôi may mắn đau buồn cho nhà thơ lớn tuổi
Lỡ sống rồi, xin đừng lỡ bài ca

“Buồm không tìm bình yên hạnh phúc
Nhưng hạnh phúc, buồm không tránh xa” ²
Cánh buồm ơi, nếu đúng là hạnh phúc
Đổi cả yên bình, tôi chấp nhận phong ba

“Tiếng đàn ghi-ta
Trăng và bùn” ³
Ta rung toàn thân bạch dương trong bão
Lạnh cứng người vẫn nhào xuống suối Đôi
Ta hồn nhiên lăn lóc như núi đồi
Bất chợt sáng nụ cười hoa sim tím

Lẽ nào phải đổi một chút mộng mơ một chút sai lầm thuở hai mươi mười tám
Lấy những gian nan vật vã suốt cuộc đời
Những câu thơ Nga những câu thơ Nga
Bây giờ bạn ở đâu
Đường bóng từng làm hoảng hồn các nhà văn và tiến sĩ
Niềm say mê đùa giỡn trước khung thành
Chúng ta dại khờ chúng ta tinh nhanh
Không ngờ được quả bóng này đã mất

“Như một kẻ nguyện cầu thân đỏ rực
Hoàng hôn loan báo trước một tin lành” ⁴
Chính Puskin, Lecmantốp, Êxenhin
Đã khuyến khích tôi thành nhà thơ
Ngay từ lúc tôi thường trốn học

Cảm ơn các thầy các cô khoa văn trường Tổng hợp
Dẫu chưa bao giờ tôi là học sinh ngoan
Cảm ơn những cánh rừng Việt Bắc
Cho tôi thử sức bao lần trước khi vượt Trường Sơn

Nhưng có lẽ suốt đời tôi nhớ mãi
Những câu thơ Nga những câu thơ Nga
Nồng nhiệt cô đơn lạ lùng kiêu hãnh
Bạn bè nào khuya khoắt đến cùng ta.

1. Câu thơ trong bài “Gửi…” của Alexander Pushkin
2. Thơ Mikhail Lermontov
3. Thơ Marina Tsvetaeva
4. Thơ Sergei Yesenin

The post Kỉ niệm về những câu thơ Nga appeared first on Thica.net.

Lối mòn như sợi chỉ giăng
Còn in đậm đặc vô vàn dấu chân
Dấu chân ai đọc nên vần
Nên nào ai biết đi gần đi xa.
Cuộc đời trải mút mắt ta
Lối mòn nhỏ cũng dẫn ra chiến trường

Những người sốt rét đang cơn
Dấu chân bấm xuống đường trơn, có nhoè?…

Chiếc bòng con đựng những gì
Mà đi cuối đất mà đi cùng trời
Mang bao khát vọng con người
Dấu chân nho nhỏ không lời không tên

Thời gian như cỏ vượt lên
Lối mòn như sợi chỉ bền kéo qua
Ai đi gần ai đi xa
Những gì gợi lại chỉ là dấu chân.

Vùi trong trảng cỏ thời gian
Vẫn âm thầm trải mút tầm mắt ta
Vẫn đằm hơi ấm thiết tha
Cho người sau biết đường ra chiến trường…

The post Dấu chân qua trảng cỏ appeared first on Thica.net.

những tiếng đàn bọt nước
Tây-ban-nha áo choàng đỏ gắt
li-la li-la li-la
đi lang thang về miền đơn độc
với vầng trăng chếnh choáng
trên yên ngựa mỏi mòn

Tây-ban-nha
hát nghêu ngao
bỗng kinh hoàng
áo choàng bê bết đỏ
Lorca bị điệu về bãi bắn
chàng đi như người mộng du

tiếng ghi-ta nâu
bầu trời cô gái ấy
tiếng ghi-ta lá xanh biết mấy
tiếng ghi-ta tròn bọt nước vỡ tan
tiếng ghi-ta ròng ròng
máu chảy

không ai chôn cất tiếng đàn
tiếng đàn như cỏ mọc hoang
giọt nước mắt vầng trăng
long lanh trong đáy giếng
đường chỉ tay đã đứt
dòng sông rộng vô cùng
Lorca bơi sang ngang
trên chiếc ghi-ta màu bạc

chàng ném lá bùa cô gái di-gan
vào xoáy nước
chàng ném trái tim mình
vào lặng yên bất chợt

li-la li-la li-la…

The post Đàn ghi-ta của Lorca appeared first on Thica.net.

Nửa đêm tôi choàng dậy
tiếng bom hú rất gần
ba đợt B52

Cái hầm của chúng tôi ngày không nắng mặt trời
đêm không ánh sao
những mùa trăng lướt qua
xa cách

tôi thắp đèn
bốn bên là đất
mỗi lúc bom rung
đất rơi đầy mặt
đất rơi đầy giấc mơ
những giấc mơ chập chờn
bao giờ cũng có khoảng trời xanh vòi vọi
lung linh gương mặt của người thương

II

Những tình yêu thật thường không ồn ào
chúng tôi đều hiểu đất nước đang hồi khốc liệt
chúng tôi hiểu điều ấy bằng mọi giác quan
bằng chén cơm ăn mắm ruốc
bằng giấc ngủ bị cắt ngang cắt dọc
bằng những nắm đất mọc theo đường hành quân

có những thằng con trai mười tám tuổi
chưa từng biết nụ hôn người con gái
chưa từng biết những lo toan phức tạp của đời
câu nói đượm nhiều hơi sách vở
khi nằm xuống
trong đáy mắt vô tư còn đọng một khoảng trời

hạnh phúc nào cho tôi
hạnh phúc nào cho anh
hạnh phúc nào cho chúng ta
hạnh phúc nào cho đất nước

có những thằng con trai mười tám tuổi
nhiều khi cực quá khóc òa
nhiều lúc tức mình chửi bâng quơ
phanh ngực áo và mở trần bản chất
mỉm cười trước những lời lẽ quá to
nhưng nhất định không bao giờ bỏ cuộc

với những thằng con trai mười tám tuổi
đất nước là nhịp tim có thể khác thường
là một làn mây mỏng đến bâng khuâng
là mùi mồ hôi thật thà của lính
đôi khi là một giọng nữ cao nghe từ Hà Nội
hay một bữa cơm rau rừng

chúng tôi không muốn chết vì hư danh
không thể chết vì tiền bạc
chúng tôi lạ xa với những tin tưởng điên cuồng
những liều thân vô ích

đất nước đẹp mênh mang
đất nước thấm tự nhiên đến tận cùng máu thịt
chỉ riêng cho Người
chúng tôi dám chết

III

Đêm nay ai dắt tay nhau vào tiệc cưới
ai thức trắng lội sình
ai trầm ngâm viết những câu thơ thông minh
ai trả nghĩa đời mình bằng máu
máu đỏ thật không ồn ào
máu ướt đẫm thấm vào ngực áo

hạnh phúc nào cho tôi
hạnh phúc nào cho anh
hạnh phúc nào cho chúng ta
hạnh phúc nào cho đất nước

những câu hỏi chưa bao giờ nguôi được
mảnh đất hôm nay bè bạn chúng tôi nằm
nơi máu đổ phải sống bằng thực chất
không ai nỡ lo vun vén riêng mình
khi mộ bạn chính bàn tay anh đắp

nơi cao nhất thử lòng ta yêu đất nước
thử lòng ta chung thuỷ vô tư
nơi vỡ vụn dưới chân bao mảng đêm hèn nhát
những gương mặt ngẩng lên lấp lánh chất người

IV

Cuộc chiến tranh đã đi qua một phần tư thế kỷ
tôi nhớ người con gái xưa tìm chồng
như cơn gió lang thang giữa trời đất mênh mông
nỗi tuyệt vọng khiến tình yêu hoá đá

tôi đã gặp những người con gái
mở đường cho chúng tôi ra trận
qua bóng hòn Vọng Phu

nhiều em chưa tìm được người yêu
đã giáp mặt hàng trăm lần cái chết
hòn núi cô đơn đứng ngàn năm chất ngất
mà hạnh phúc bình thường vẫn quá tầm tay
các em mấy năm bám trụ nơi đây
gánh đá phá bom tải hàng dựng lán
đào sẵn huyệt cho mình khi ngã xuống
mà tình yêu không hoá đá bao giờ

xe chúng tôi qua các em mừng vẫy tay
chắc sau ròn rã tiếng cười
nước mắt sẽ thầm rơi
trên những gương mặt lành màu nắng gió

V

Cuộc chiến tranh đã đi qua một phần tư thế kỷ
từ tiếng khóc oa oa chào đời của anh
đến phút đầu mình thương nhau em khóc
đến một ngày chia ly
đến nhiều tháng năm xa cách
anh sẽ nói với em thế nào về hạnh phúc
mùi thuốc súng bay qua số phận chúng mình

em nói sẽ chờ anh năm năm mười năm
sẽ chờ anh hết cuộc chiến tranh này
dù ngày trở về không nguyên vẹn

buổi chiều dâng vàng rực ngọn cây
những cánh chim mãi bay về một hướng
góc duy nhất trong đời anh yên tĩnh
là em

giữa chúng mình
nỗi nhớ nhau chưa đủ thành hạnh phúc
cái khoảng cách bao giờ cũng thật
nhưng anh tin em sẽ đợi anh về
dù biết đây là những tháng năm dài nhất

nghe gió cồn xao đảo góc rừng khuya
nghĩ đến em đất trời lắng lại
chúng mình sẽ thương nhau như chưa bao giờ thương vậy
nếu bước cuối cùng này
ta bước qua

và em ơi, ngày sum họp ngày mai
giữa chúng mình
còn tên những bạn bè ngã xuống
những người hay mơ mộng
tha thiết yêu và muốn làm được chút gì
cho em
cho anh
cho đất nước

đôi tay họ
đôi bàn tay trong sạch
đã vùi sâu trong đất
sẽ vươn giữa hai ta như những nhành cây
những nhành cây ôm chặt cuộc đời này
giữ cho những người yêu tròn hạnh phúc.

1972

The post Thử nói về hạnh phúc appeared first on Thica.net.

trầm tĩnh như rừng kia như biển kia
Tổ Quốc tôi đứng lên trước bầy xâm lăng phương bắc
những dãy núi cong cánh cung những nỏ thần khủng khiếp
lại tung hàng loạt mũi tên xuyên ngực quân thù

ải Nam Quan ngọn khói xưa Nguyễn Trãi nuốt nước mắt quay về
mười năm nằm gai nếm mật
hẽm Chi Lăng lầm lì sông Kỳ Cùng bốc cháy
pháo đã giăng từ ngàn vạn điểm cao

quân di chuyển những dòng sông chảy ngược
mây uy nghi Yên Tử thuở nào
còn in dáng Trần Nhân Tông mắt dõi về phương bắc
tính nước cờ ung dung trên cao

sông Kỳ Cùng những tảng đá lên hơi
đùa với mặt trời trong nước
tôi chỉ đến tắm một lần nhưng đó là Tổ Quốc
chảy lặng thầm suốt cuộc đời tôi

những câu lượn câu sli đêm chợ Kỳ Lừa
chén rượu nồng thơm sắc màu thổ cẩm
vó ngựa gõ dòn lâng lâng sương khuya

khẩu súng chống tăng ghì chặt vào vai
anh xạ thủ H’Mông mười tám tuổi
khi lũ giặc đang điên cuồng lao tới
một chấm nhỏ trên bản đồ một chấm nhỏ thiêng liêng

phút người lính đứng bật lên cắm chặt chân vào đất
phút ấy, đất dưới chân anh là Tổ Quốc

quả đạn rời nòng trong chớp mắt
xe tăng cháy ngang đồi lũ giặc lùi xa
anh lính trẻ mỉm cười lau mồ hôi trên mặt
gương mặt dịu lành như Tổ Quốc chúng ta

Tháng 2/1979

The post Tổ quốc appeared first on Thica.net.