Rừng đất khách bạt ngàn màu áo trận
Xong hiệp đầu mây núi đã bâng khuâng
Hào khí bốc đủ mười thành chất ngất
Chuyện vá trời coi đã nhẹ như không

Một tráng sĩ vung ly cười ngạo mạn
“Nửa đời xưa ta trấn thủ lưu đồn
Nay đất khách kéo lê đời rất nản
Ta tính sẽ về, vượt suối trèo non…

Sẽ có lúc rừng sâu bừng chuyển động
Những hùm thiêng cựa móng thét rung trời
Và sông núi sẽ vươn mình trỗi dậy
Và cờ bay trên đất nước xinh tươi.”

Một tráng sĩ vô êm chừng sáu cối:
“Thần tự do giờ đứng ở nơi nào?
Ta muốn đến leo lên làm đuốc mới
Tự đốt mình cho lửa sáng xem sao…

Thần tự do giơ hoài cây đuốc lạnh
Ta tiếc gì năm chục ký xương da
Sẽ làm đuốc soi tìm trong đáy biển
Những oan hồn ai bỏ giữa bao la…”

Bình minh tới một chàng bừng tỉnh giấc
Thấy chiến trường la liệt xác anh em
Năm tráng sĩ bị mười chai quất gục
Đời tha hương coi bộ vẫn êm đềm

Sàn gác trọ những tâm hồn bão nổi
Những hào hùng uất hận gối lên nhau
Kẻ thức tỉnh ngu ngơ nhìn nắng mới:
“Ta làm gì cho hết nửa đời sau?”…

The post Ta làm gì cho hết nửa đời sau appeared first on Thica.net.

Anh đi giữa người thương nhớ ai đây
Anh đi giữa đời cát mù sa mạc
Anh đi tội tình lưu vong ngơ ngác
Anh đi dại khờ trẻ lạc quê hương
Anh đi không nhớ phố nhớ phường
Anh đi chẳng cần giờ cần giấc
Anh đi nghe đìu hiu lau lách
Với tuổi anh hạnh phúc quá tầm tay
Với tuổi anh hạnh phúc tiếng rên dài

Khi cúi xuống nhìn dấu giầy lữ thứ
Còn trong anh một hồi chuông quá khứ
Chưa kịp rung đã cáo phó tương lai
Anh đi ngẩn ngơ quên tháng quên ngày
Anh đi hững hờ quên trời quên đất
Anh đi mệt mài xác xơ hành khất
Mà thiên đường thiếu phép lạ thi ân
Thượng đế kiêu căng, thượng đế nghèo nàn
Không thể bố thí cho anh tổ quốc
Cái gì rét run lặng câm đau buốt
Đó hồn anh lìa nước bơ vơ

Tổ quốc anh đâu, tổ quốc nghìn xưa
Tiếng anh gọi đã sương mù vĩnh quyết
Tiếng anh gọi đã nghĩa trang đào huyệt
Nghĩa là anh mất hết tự đêm nào
Giòng sông đưa anh ra biển ngập sao
Giòng sông không dẫn anh về quê hương anh nữa
Em,
Anh đã đến Paris
Mùa thu đầy xác lá
Xác lá mùa thu, xác lá duyên anh.

(Paris, 11-2-1984)

The post Ai tín appeared first on Thica.net.

Ngươi ở Sài Gòn chắc ngỡ ta
Đêm đêm chui rúc xóm yêu ma
Ngày ngày lê lết khu trà tửu
Đổi áo phong trần lấy gấm hoa
Niềm đau phát vãng chừng quên hết
Dấu ấn lưu vong đã nhạt nhòa
Đất khách buôn rong thời nước đục
Quê người bán rẻ thuở kiêu sa
Rượu mốc mềm môi tanh dĩ vãng
Giả vờ ngất ngưởng dấy phong ba
Học đòi kiêu sĩ khinh thiên hạ
Đứng giữa nhân gian xé lụa là
Văn chương bần tiện khoe thành tích
Cũng thét sa trường khúc chiến ca
Mười năm ăn quẩn hồng lâu mới
Vẫn tưởng mười đêm cũ ngọc ngà

Nghênh ngang sân khấu vai hề mọn
Mắt gắn lân tinh miệng gắn loa
Tuồng tích Lý Thông chưa học vở
Oang oang câu thống lĩnh sơn hà
Đã đem Chung Tử ra bêu nhục
Lại ví mình như nỗi Bá Nha ¹
Hỡi ơi bằng hữu ngoài non nước
Dương Lễ Lưu Bình ²có xót xa
Thủ bút triện son phiền giấy mực
Ngậm ngùi vần điệu thẹn thi ca
Sênh phách phũ phàng giây máu cuốc
Rộn ràng nhã nhạc Hậu Đình Hoa ³
Cuộc vui há đã mòn tâm sự
Há đã đổi hồn nhuộm sắc da
Khoa vọng vênh vang thay quốc tịch
Mừng vui khiêu vũ sập tha ma

Đã nuốt lời thề sông tiễn biệt
Về đem trủy thủ khác Kinh Kha
Những mắt chờ trông ngầu huyết lệ
Đang rơi trong ngục đá đêm già
Thì thôi đừng rắp ranh Trùng Nhĩ ⁴
Khâu miệng mà câm chuyện nhớ nhà
Nghẹn ngào chi nữa thân tu hú
Ai thiết tha mình không thiết tha

Nghìn sông trăm núi xa vời vợi
Ngươi ở Sài Gòn chắc ngỡ ta
Đem ước mơ chung đi đánh đĩ
Cho riêng mình hưởng chút vinh hoa
Vải sô tù tội phi tang tích
Đắp kín đời hoang mảnh lụa là
Chữ nghĩa rạc rài trang quảng cáo
Nghẹn ngào báo biếu truyện điêu ngoa
Ngo ngoe đỉa ruộng truyền cương lĩnh
Nhấp nhổm sâu vườn lập thuyết ma
Kháng chiến chiêm bao còn thiếu giấc
Trở mình lãnh tụ đám lâu la
Cũng tủi thân ai mong giải phóng
Hải đăng hi vọng đã đui lòa
Thời chưa tạo nổi gây gì thế
Thế chủ thờ thầy ẩm hận đa
Quốc thù vị báo đầu tiên bạch
Khẩu khí trâu nhai nguội cuộc trà
Tiến sĩ quỳ mòn sân trọc phú
Hư danh xem cũng lắm kinh qua
Nhi nhô tôm tép Hàn lâm viện
Văn hoá cầu ao lũ cá tra
Bọt bèo chối bỏ thân bèo bọt
Bùn khuấy hồ sen bẩn nhụy hoa
Phùng mang yêu nước thầy Ma Cạo
Trợn mắt thương dân mợ Tú Bà
Thằng nắm cộng đồng liên lục địa
Con giành chủ tịch cõi người ta
Hay chi cầu thực tha phương nhỉ
Nên hại nhau hoài chẳng xót xa
Một bọc hoá thành muôn vạn bọc
Nhân tình thua tấm giấy đô la
Thì thôi đừng rắp ranh Trùng Nhĩ
Khâu miệng mà câm chuyện nhớ nhà
Nghẹn ngào chi nữa thân tu hú
Ai thiết tha mình không thiết tha

Nghìn sông trăm núi xa vời vợi
Ngươi ở Sài Gòn chắc ngỡ ta
Tai đã điếc hồi chuông cố quận
Ngày qua non nước cũng phôi pha
Còn nhớ gì đâu gai nhức nhối
Đâm sâu tim phổi tiếng rên la
Ai vừa giãy chết cachot ⁵ đó
Hiu hắt đêm khuya khám Chí Hòa
Còn nhớ gì đâu lần chuyển trại
Chiếc còng định mệnh buốt sân ga
Hút chung điếu thuốc chung hơi thở
Chung chuyến lưu đầy chung một toa
Bây giờ phương ấy hồng nhan sắc
Vó ngựa đã giầy lên chuyện qua
Giọt nước mắt nào cho dĩ vãng
Cho trời cho đất tận quê xa

Nghìn sông trăm núi ôi vời vợi
Ngươi ở Sài Gòn trách móc ta
Đất khách buôn rong thời nước đục
Quê người bán rẻ thuở kiêu sa
Văn chương bần tiện khoe thành tích
Cũng thét sa trường khúc chiến ca

Thế đấy ngươi ơi sầu chất ngất
Cúi đầu ta học nghĩa phồn hoa

(1987)

1. Bá Nha và Chung Tử Kỳ là hai người bạn. Bá Nha đàn cho Chung Tử Kỳ nghe. Bá Nha muốn bày tỏ tình ý gì qua tiếng đàn Chung Tử Kỳ đều thấu hiểu. Sau này khi Chung Tử Kỳ chết, Bá Nha treo đàn không đánh cho ai nghe nữa vì cho rằng không còn ai hiểu tiếng đàn của mình.
2. Hai nhân vật trong văn học dân gian Việt Nam, Lưu Bình và Dương Lễ, là hai người bạn từ thuở thiếu thời. Dương Lễ là một thư sinh nghèo, Lưu Bình giàu có đã tạo điều kiện cho Dương Lễ ăn học. Đến khi Dương Lễ công thành danh toại, Lưu Bình vì lười biếng ăn chơi nên đã trở nên nghèo khó. Nhớ đến nghĩa tình bạn bè năm xưa, Dương Lễ đã bí mật nhờ vợ mình là Châu Long giúp nuôi và đốc thúc việc học của Lưu Bình. Sau đó, Lưu Bình đỗ đạt làm quan. Tình bạn giữa hai người ngày càng khăng khít.
3. “Hậu Đình Hoa” nghĩa là “Hoa ở sân sau”. Đây là một tập thơ chọn lọc rồi phổ thành âm điệu cho các cung nữ, phi tần hát của Trần Hậu chủ đời Hậu Trần, thời Nam Bắc triều ở Trung Quốc (420-587). Khi nhà Hậu Trần bị diệt vong, người ta cho rằng sở dĩ nước mất nhà tan cũng do khúc hát “Hậu Đình Hoa” ấy, vì có tính cách ủy mị. “Hậu Đình Hoa” ý chỉ khúc ca vong quốc.
4. Tấn Văn công, tên thật là Cơ Trùng Nhĩ, là vị vua thứ 24 nước Tấn – một chư hầu của nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc. Tấn Văn công là một trong Ngũ Bá thời Xuân Thu với sự nghiệp rất nổi tiếng, được sử sách nhắc tới nhiều.
5. Hầm ngục – tiếng Pháp, phát âm là ca-sô

The post Bài lưu vong appeared first on Thica.net.

Ta biết thư em vượt muôn cửa ải
Mắt sài lang soi nát cả linh hồn
Em chẳng được khóc cùng ta bằng chữ
Thì gửi chi dăm khẩu hiệu buồn nôn!

Gửi cho anh vài sợi tóc mẹ già
Rụng âm thầm trên hiên chiều hiu quạnh
(Nuôi một bầy con cuối đời vẫn lạnh)
Cho anh hôn ơn nặng một thời xa…

Anh muốn thở mùi nhọc nhằn nô lệ
Gửi cho anh manh áo rách con thơ
Con chào đời: ta rừng sâu lính trẻ
Ta non cao, con tập nói u ơ…
Giờ bước đầu đời chân non vấp ngã
Muốn nâng con nào biết có bao giờ

Gửi cho anh viên sỏi nhỏ bên đường
Anh sẽ đọc ra trăm nghìn lối cũ
Gửi cho anh vài nhánh cỏ quê hương
Anh sẽ đọc đất trời ta đã thở

Và gửi cho anh một tờ giấy trắng
Thấm nước trời quê qua mái dột đêm mưa
Để anh đọc: Mênh mông đời lạnh vắng
Em tiếc thương hoài ấm áp gối chăn xưa…

The post Thư quê hương appeared first on Thica.net.

Hết chuyện chơi một chiều đông lạnh cóng
Đè thằng em ra cướp túi coi chơi
Gác trọ rung rinh như thuyền biển động
Thằng em kêu như sắp sửa xong đời

Miệng túi mở kho tàng rơi tung toé
Một lạng vàng trong giấy gói đơn sơ
Một đứa hét: “Vàng này thằng em bé
Không mại đi, mày tính để đem thờ?”

“Sư chúng mày, vàng đem theo bốn cục
Ông bán ra bắt gọn mấy trăm đô
Còn cục này tàn đời ông cóc bán
Lúc lên đường bà cụ dúi tay cho”

Một chiếc khăn tay cũ xì cũ xịt
Màu nâu già thêu mấy chữ xanh xanh
“Giẻ rách gì đây hở thằng chết tiệt?”
“Khăn vợ trao ngày khoác áo nhà binh”

Đáy túi nhỏ thì đầy danh thiếp cũ
Những tên người tên tỉnh đã xa xưa
Những dòng vội ghi hẹn hò gặp gỡ
Những đường quen không trở lại bao giờ

Trả túi thằng em, cả bầy bỗng xệ
Cù lần xấu hổ chửi như ca
Cái túi nhỏ tưởng đầy lòng ti tiện
Hoá đem theo muôn vạn mảnh quê nhà

Cù lần dọa đêm nay đâm chết hết
Ôi, ví dầu chú mở được tim anh
Chú cũng thấy một kho tàng thắm thiết
Với khăn tay nhàu nát chữ thêu xanh

Với danh thiếp những tên đường đã đổi
Những số nhà chớp mắt đã tang thương
Những chốn hẹn nghìn năm không trở lại
Những tên đời tơi tả khắp quê hương

Tháng 10/1977

The post Kho tàng appeared first on Thica.net.

Bắt đầu ngày bằng một chút vui
Hát nghêu ngao trong lòng xe rỗng tuếch
Bài ca quen bỗng chợt quên lời
Chút kỷ niệm còn lại mất khơi khơi

Tiếng Việt trong ta ngày mỗi héo
Hồn Việt trong ta ngày mỗi khô
Dốc mở như đời ta trước mặt
Sương kín như đời ta hôm xưa

Giang hồ một túi bài ca cũ
Hát nhảm cho qua nốt tuổi già
Qua những bình minh còn ngái ngủ
Còn như chưa lạc mất quê ta

Giữa đỉnh sương mù thông đáy vực
Trên đường chênh chếch nắng mênh mang
Trôi xuôi một mảnh hồn lưu lạc
Ðã chán nhân gian ở cuối đường

Chiều về lên dốc thân tơi tả
Một quả hoàng hôn đỏ kín trời
Mình mới ngoi lên ngày đã ngã
Ðêm phờ lăn lóc ngủ thay chơi

Giữa đỉnh sương mù thông đáy vực
Ngược xuôi ngơ ngẩn một linh hồn
Còng lưng gánh nốt đời lưu lạc
Nặng trĩu nghìn cân nhớ nước non.

(Tháng 5/1977)

The post Chốn tạm dung appeared first on Thica.net.

Trong ví ta này một thẻ căn cước
Hình chụp ngay đơ rất mực cù lần
Da nhợt nhạt như bị đời nhúng nước
Má hóp vào như cả tháng không ăn

Mười tám tuổi thành công dân nước Việt
Tên chụp hình làm ta xấu như ma
Thằng khốn nạn làm sao mà nó biết
Ta sẽ thành dân mất nước tan nhà

Hai mươi mốt tuổi ta đi làm chiến sĩ
Bước giày đinh lạng quạng một đời trai
Vừa đánh giặc vừa lừng khừng triết lý
Nhưng thằng này yêu nước chẳng thua ai

Hình căn cước anh nào mà chẳng xấu
Tên chụp hình như một lão tiên tri
Triệu mặt khôi ngô bàng hoàng xớn xác
Cùng đến một ngày gẫy đổ phân ly

Nhìn hình chim in trên tờ chứng chỉ
Chợt nhớ câu thơ Gẫy cánh đại bàng
Ngàn lẫm liệt tan trong chiều rã ngũ
Muôn anh hùng phút chốc hóa lang thang

Quanh mình xôn xao chuyện thay quốc tịch
Ngậm ngùi bày dăm giấy cũ coi chơi
Thời cũ ố vàng rách rời mấy mảnh
Xót xa đau như bỗng qua đời

Hỡi kẻ trong hình mặt xanh mày xám
Người sắp thành tên mọi Mỹ rồi ư
Hỡi thằng chiến binh một đời dũng cảm
Mày lang thang đất lạ đến bao giờ

Ôi trong ví những người dân mất nước
Còn một oan hồn mặt mũi ngu ngơ
Ôi trong trí mỗi anh hùng thuở trước
Còn dậy trời lên những buổi tung cờ

Tháng 6/1977

The post Cảm khái appeared first on Thica.net.

Ông rửa bát chì hơn bà nội trợ
Ông quét nhà sạch hơn em bé ngoan
Ngày ngày phóng xe như thằng phải gió
Đêm về nằm vùi nước mắt chứa chan

Nghệ thuật nói bỗng hóa trò lao động
Thằng nào nói nhiều thằng ấy tay to
Tiếng mẹ thường chỉ dùng chửi đổng
Hay những đêm sầu tí toáy làm thơ

Ông học được Mỹ đất trời bát ngát
Nhưng tình người nhỏ hơn que tăm
Nhiều đứa hồn nhiên giống bầy trẻ nít
Còn hồn ông: già cốc cỡ nghìn năm

Bài học lớn từ khi đến Mỹ
Là ngày đêm thương nhớ nước mênh mang
Thù hận bọn làm nước ông nghèo xí
Hận gấp nghìn lần khi chúng đánh ông văng

Nếu mai mốt bỗng đổi đời phen nữa
Ông anh hùng ông cứu được quê hương
Ông sẽ mở ra nghìn lò cải tạo
Lùa cả nước vào học tập yêu thương

Cuộc chiến cũ sẽ coi là tiền kiếp
Phản động gì cũng chỉ sống trăm năm
Bồ bịch hết không đứa nào là ngụy
Thắng vinh quang mà bại cũng anh hùng

The post Mai mốt anh về appeared first on Thica.net.

Trôi dạt từ Đông sang cõi Bắc
hành trình trơ một gánh ưu tư
quê người nghĩ xót thân lưu lạc
đất lạ đâu ngờ buổi viễn du!

Thức ngủ một mình trong tủi nhục
dặm dài chân mỏi bước bơ vơ
giống như người lính vừa thua trận
nằm giữa sa trường nát gió mưa

Khép mắt cố quên đời chiến sĩ
làm thân cây cỏ gục ven bờ
chợt nghe từ đáy hồn thương tích
vẳng tiếng kèn truy điệu mộng xưa

Ới hỡi quê hương bè bạn cũ
những ai còn ai mất giữa sa mù
mất nhau từ buổi tàn xuân đó
không một tin nhà, một cánh thư!

Biền biệt thời gian mòn mỏi đợi
rối bời tâm sự tuyết đan tơ
một năm người có mười hai tháng
ta trọn năm dài một tháng Tư!

Chấp nhận hai đời trong một kiếp
đành theo giông bão phũ phàng đưa
đầu thai lần nữa trên trần thế
kéo nốt trăm năm kiếp sống nhờ !

Đổi ngược họ tên cha mẹ đặt
tập làm con trẻ nói ngu ngơ
vùi sâu dĩ vãng vào tro bụi
thân phận không bằng đứa mãng phu!

Canh bạc chưa chơi mà hết vốn
cờ còn nước đánh phải đành thua
Muốn rơi nước mắt khi tàn mộng
Nghĩ đắt vô cùng giá Tự Do!

Bằng hữu qua đây dăm bảy kẻ
đứa nuôi cừu hận, đứa phong ba
đứa nằm yên phận vui êm ấm
đứa nhục nhằn lê kiếp sống thừa!

Mây nước có phen còn hội ngộ
thâm tình viễn xứ lại như xa
Xuân này đón tuổi gần năm chục
đối bóng mình ta say với ta

(Seattle 1977)

The post Thơ xuân đất khách appeared first on Thica.net.

Ta như giông bão tan rồi hợp
trôi dạt còn hơn sóng đại dương
“lận đận bên trời chung một lứa” ¹
say càng chua xót, tỉnh càng thương!

Tháng năm xa mãi thời hoa mộng
râu tóc thêm gần với tuyết sương
trên đất tạm dung, đời tạm trú,
còn gì ngoài mối hận mênh mang

Tuổi già ví tựa thân tơ mỏng
cuộc sống trăm cơn gió bạo cuồng!
Ơi bạn, ôi ta! Chiều đã xế
phù sinh thương mình ly rượu suông!

Uống đi! Uống cạn cơn cuồng nộ!
rót hết cho nhau những bẽ bàng

Rót hết cho nhau những bẽ bàng
những buồn cơm áo, nhục tha hương
Bốn năm đã thấm trò dâu biển
một cõi lưu đày rộn nhiễu nhương!

Ác mộng không rời người biệt xứ
quê nhà còn ngút lửa kinh hoàng!
Đi đâu hoặc có về đâu nữa
cũng gái phong trần, trai gió sương

Thân ái nghìn trùng, ôi bạn hữu
uống cùng ta nhé, rượu bi thương
Ngục tù bỗng hiện qua màn lệ
Đêm tối nào như thuở hỗn mang!

Dằn chén, lòng đau, thương tích rợn
gào lên da thịt xích xiềng vang
Bàn tay bất lực che ngang mặt
Người ơi! Người ơi! Sao đoạn trường!

Chim bỏ trời xanh đau cánh gẫy
ngựa lìa chiến địa nhớ yên cương
Mượn men tủi hận làm phong vũ
mơ thuở đầu xanh dựng tuổi vàng

Hãy uống cho say, trời sắp sáng
mai này hai đứa đã hai phương
Rồi đây hiu hắt thân bèo dạt
trôi nổi quê người, ai nhớ thương?

(Seattle 1979)

1. Lấy từ bài thơ Tỳ bà hành của Bạch Cư Dị:
   Đồng thị thiên nhai luân lạc nhân
   Tương phùng hà tất tằng tương thức

   Phan Huy Thực dịch:
   Cùng một lứa bên trời lận đận,
   Gặp gỡ nhau lọ sẵn quen nhau.

The post Khúc ngâm trên đất tạm dung appeared first on Thica.net.