Thica.net

Mạng thi ca Việt Nam

  • Bài lưu vong

    Tác giả:

    Gửi Dương Nghiễm Mậu

    Ngươi ở Sài Gòn chắc ngỡ ta
    Đêm đêm chui rúc xóm yêu ma
    Ngày ngày lê lết khu trà tửu
    Đổi áo phong trần lấy gấm hoa
    Niềm đau phát vãng chừng quên hết
    Dấu ấn lưu vong đã nhạt nhòa
    Đất khách buôn rong thời nước đục
    Quê người bán rẻ thuở kiêu sa
    Rượu mốc mềm môi tanh dĩ vãng
    Giả vờ ngất ngưởng dấy phong ba
    Học đòi kiêu sĩ khinh thiên hạ
    Đứng giữa nhân gian xé lụa là
    Văn chương bần tiện khoe thành tích
    Cũng thét sa trường khúc chiến ca
    Mười năm ăn quẩn hồng lâu mới
    Vẫn tưởng mười đêm cũ ngọc ngà

    Nghênh ngang sân khấu vai hề mọn
    Mắt gắn lân tinh miệng gắn loa
    Tuồng tích Lý Thông chưa học vở
    Oang oang câu thống lĩnh sơn hà
    Đã đem Chung Tử ra bêu nhục
    Lại ví mình như nỗi Bá Nha[1]
    Hỡi ơi bằng hữu ngoài non nước
    Dương Lễ Lưu Bình[2]có xót xa
    Thủ bút triện son phiền giấy mực
    Ngậm ngùi vần điệu thẹn thi ca
    Sênh phách phũ phàng giây máu cuốc
    Rộn ràng nhã nhạc Hậu Đình Hoa[3]
    Cuộc vui há đã mòn tâm sự
    Há đã đổi hồn nhuộm sắc da
    Khoa vọng vênh vang thay quốc tịch
    Mừng vui khiêu vũ sập tha ma

    Đã nuốt lời thề sông tiễn biệt
    Về đem trủy thủ khác Kinh Kha
    Những mắt chờ trông ngầu huyết lệ
    Đang rơi trong ngục đá đêm già
    Thì thôi đừng rắp ranh Trùng Nhĩ[4]
    Khâu miệng mà câm chuyện nhớ nhà
    Nghẹn ngào chi nữa thân tu hú
    Ai thiết tha mình không thiết tha

    Nghìn sông trăm núi xa vời vợi
    Ngươi ở Sài Gòn chắc ngỡ ta
    Đem ước mơ chung đi đánh đĩ
    Cho riêng mình hưởng chút vinh hoa
    Vải sô tù tội phi tang tích
    Đắp kín đời hoang mảnh lụa là
    Chữ nghĩa rạc rài trang quảng cáo
    Nghẹn ngào báo biếu truyện điêu ngoa
    Ngo ngoe đỉa ruộng truyền cương lĩnh
    Nhấp nhổm sâu vườn lập thuyết ma
    Kháng chiến chiêm bao còn thiếu giấc
    Trở mình lãnh tụ đám lâu la
    Cũng tủi thân ai mong giải phóng
    Hải đăng hi vọng đã đui lòa
    Thời chưa tạo nổi gây gì thế
    Thế chủ thờ thầy ẩm hận đa
    Quốc thù vị báo đầu tiên bạch
    Khẩu khí trâu nhai nguội cuộc trà
    Tiến sĩ quỳ mòn sân trọc phú
    Hư danh xem cũng lắm kinh qua
    Nhi nhô tôm tép Hàn lâm viện
    Văn hoá cầu ao lũ cá tra
    Bọt bèo chối bỏ thân bèo bọt
    Bùn khuấy hồ sen bẩn nhụy hoa
    Phùng mang yêu nước thầy Ma Cạo
    Trợn mắt thương dân mợ Tú Bà
    Thằng nắm cộng đồng liên lục địa
    Con giành chủ tịch cõi người ta
    Hay chi cầu thực tha phương nhỉ
    Nên hại nhau hoài chẳng xót xa
    Một bọc hoá thành muôn vạn bọc
    Nhân tình thua tấm giấy đô la
    Thì thôi đừng rắp ranh Trùng Nhĩ
    Khâu miệng mà câm chuyện nhớ nhà
    Nghẹn ngào chi nữa thân tu hú
    Ai thiết tha mình không thiết tha

    Nghìn sông trăm núi xa vời vợi
    Ngươi ở Sài Gòn chắc ngỡ ta
    Tai đã điếc hồi chuông cố quận
    Ngày qua non nước cũng phôi pha
    Còn nhớ gì đâu gai nhức nhối
    Đâm sâu tim phổi tiếng rên la
    Ai vừa giãy chết cachot[5] đó
    Hiu hắt đêm khuya khám Chí Hòa
    Còn nhớ gì đâu lần chuyển trại
    Chiếc còng định mệnh buốt sân ga
    Hút chung điếu thuốc chung hơi thở
    Chung chuyến lưu đầy chung một toa
    Bây giờ phương ấy hồng nhan sắc
    Vó ngựa đã giầy lên chuyện qua
    Giọt nước mắt nào cho dĩ vãng
    Cho trời cho đất tận quê xa

    Nghìn sông trăm núi ôi vời vợi
    Ngươi ở Sài Gòn trách móc ta
    Đất khách buôn rong thời nước đục
    Quê người bán rẻ thuở kiêu sa
    Văn chương bần tiện khoe thành tích
    Cũng thét sa trường khúc chiến ca

    Thế đấy ngươi ơi sầu chất ngất
    Cúi đầu ta học nghĩa phồn hoa

    (1987)

    Chú thích

    1. Bá Nha và Chung Tử Kỳ là hai người bạn. Bá Nha đàn cho Chung Tử Kỳ nghe. Bá Nha muốn bày tỏ tình ý gì qua tiếng đàn Chung Tử Kỳ đều thấu hiểu. Sau này khi Chung Tử Kỳ chết, Bá Nha treo đàn không đánh cho ai nghe nữa vì cho rằng không còn ai hiểu tiếng đàn của mình. ^
    2. Hai nhân vật trong văn học dân gian Việt Nam, Lưu Bình và Dương Lễ, là hai người bạn từ thuở thiếu thời. Dương Lễ là một thư sinh nghèo, Lưu Bình giàu có đã tạo điều kiện cho Dương Lễ ăn học. Đến khi Dương Lễ công thành danh toại, Lưu Bình vì lười biếng ăn chơi nên đã trở nên nghèo khó. Nhớ đến nghĩa tình bạn bè năm xưa, Dương Lễ đã bí mật nhờ vợ mình là Châu Long giúp nuôi và đốc thúc việc học của Lưu Bình. Sau đó, Lưu Bình đỗ đạt làm quan. Tình bạn giữa hai người ngày càng khăng khít. ^
    3. “Hậu Đình Hoa” nghĩa là “Hoa ở sân sau”. Đây là một tập thơ chọn lọc rồi phổ thành âm điệu cho các cung nữ, phi tần hát của Trần Hậu chủ đời Hậu Trần, thời Nam Bắc triều ở Trung Quốc (420-587). Khi nhà Hậu Trần bị diệt vong, người ta cho rằng sở dĩ nước mất nhà tan cũng do khúc hát “Hậu Đình Hoa” ấy, vì có tính cách ủy mị. “Hậu Đình Hoa” ý chỉ khúc ca vong quốc. ^
    4. Tấn Văn công, tên thật là Cơ Trùng Nhĩ, là vị vua thứ 24 nước Tấn – một chư hầu của nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc. Tấn Văn công là một trong Ngũ Bá thời Xuân Thu với sự nghiệp rất nổi tiếng, được sử sách nhắc tới nhiều. ^
    5. Hầm ngục – tiếng Pháp, phát âm là ca-sô ^

    Bình luận

    ví dụ: http://www.example.com

    Lời bình: (Vui lòng gõ tiếng Việt có dấu)