Nàng ngả cánh tay
còn rất nhiều ngấn sữa
cho ta gối đầu
ngay đêm đầu tân hôn
chuyện ngược đời:

– Sao không phải tay ta
đỡ trước vai nàng
ngả cánh tay to rắn
của mình cho đầu
nàng gối
ta to gấp bốn gấp năm, và gấp đôi nàng tuổi
Ta lo lắng sợ tay nàng không chịu nổi
tay nàng như một nhánh huệ trong bình
Anh nương nhẹ đầu anh
cho khỏi đau nhánh huệ
Nhưng kỳ lạ thay
nàng chẳng hề chi,

có ta thấy mình
bỗng nhiên trở nên
vô
cùng
nhỏ
bé
Nằm gọn trong vòm ngực
măng tơ
và rúc tìm
tham lam
cuống quít
ngẩn ngơ
ta chỉ là một hài nhi
khát
mẹ!

Nàng càng riết chặt thêm
ta càng thêm bé
trong vòng tay thành đai
tôi nghe nàng
thổn thức bên tai:

– Anh của riêng em
Anh rất lớn của em
(Anh lớn thật, nhưng hiện đang rất bé)
Và hai tay ghì cổ nàng
Tôi kêu:
Mẹ ơi!
Mẹ, mẹ!
bằng một giọng hài nhi
mới học kêu bập bẹ
trong hơi thở bừng bừng
như bốc men

– Lời vô thức?
hay là tôi đối thoại?
Sau đêm ấy là nàng đi
đi mãi!

*
**

Em đi tím đất chiều hoang
ta như mất mẹ khóc tang hai lần

*
**

Xin được kính cẩn hôn chân
những cô gái
ngay từ tấm bé
đã mang chất Mẹ
Loài
Người

Em trong Mẹ
Mẹ trong Em
– Em
ngôi
thánh
mẫu
Hài
Đồng!

1991

The post Thánh mẫu hài đồng appeared first on Thica.net.

Bộ đội lên đường dưới rặng cây
Rào thưa ngõ chống dóng tre gầy
Từng tay già nắm từng tay trẻ
Tưởng đến đây thì ở mãi đây

Bộ đội lên đường nối tiếp nhau
Vang vang kèn lệnh dội bên cầu
Trông theo bụi cuốn vàng lưng ngựa
Làng xóm quê mùa nếp váy nâu

Chiều xuống nhà sao rộng quá chừng
Nền cao đất trắng lạnh bàn chân
Người xa gối súng dài đêm lạ
Mắt mẹ xa vời bóng xám sân

Sương ở đâu nhiều chăn chiếu vá
Ở đâu lửa rắc lụi tro dần
Bờ khuya ai múc lầm phương gió
Cho để rơi đài xuống giếng trăng.

The post Phương gió appeared first on Thica.net.

*

Cả dân tộc chúng ta
Đã đi giữ mùa xuân
Giữ Tết
Có những làng đã chết
Có người đi không về
Ngày Tết đã thành
Ngày giỗ những làng
Ngày giỗ những người đi!

*

Ta đã cướp lại mùa xuân
Cướp lại Tết về
Ghì chặt trong tay
Tết và mùa xuân đẫm máu
Thịt da chằng chịt vết thương
Những cặp vợ chồng
Những người mẹ, người con,
Gặp lại nhau ngày Tết
Trống trải bao nhiêu
Chỗ những người đã chết
Bên người đi trở về
Một năm nào
Giữa Tết ra đi
Trai gái tiễn nhau
Còn xanh đôi mái tóc
Tay cầm cổ tay
Tròn như măng mọc
Môi ngon như mận chín trong vườn
Vai đứng kề vai nghiêng xuống giếng làng
Đôi lứa gặp nhau
Khác
xa xôi
ngày xưa tiễn biệt
Và mùa xuân trở về cùng đi với Tết
Lội ngập chân
trong thương tích luống cày:
Những bàn tay
đã chặt phải
những bàn tay
Dù không vì hữu ý!

*

Tết và mùa xuân
Như mắt người ứa lệ
Những người đầu tang còn
Rối tóc rối khăn
Ôm Tết vào lòng
Băng bó lại mùa xuân
Cùng nói lên
nói lớn
một lần:
Không được giẫm lên mùa xuân
Không được giẫm lên Tết nữa
Không được
giẫm chân lên
lòng người

Ở những công viên cắm những thẻ đề:
Xin đừng đi lên cỏ
Trong tâm hồn năm cũ
Chập chờn bóng ma lô cốt pháo đài.

12-1956

The post Ôm Tết vào lòng appeared first on Thica.net.

– Kính chào anh Hữu Loan
Anh Từ Thức Nga Sơn
Ba mươi năm về động Hoa Vàng!
Đấy là câu chào tôi
Ở trụ sở Hội Nhà Văn Bình Trị Thiên
Của Hoàng Phủ Ngọc Tường
– Anh ơi! Khi đình chùa,
Hay thắng cảnh danh lam đều phá sạch
Thì làm gì còn
Những động Hoa Vàng
Ba mươi năm tôi trốn đời
Giữa chợ!

Ba mươi năm là theo ý riêng mình
Ở một chính thể không ai được
Có thái độ thứ ba
Ba mươi năm khắp nước
Bạn bè run sợ
Tò mò vô vàn
Nhưng đến thăm
Đến thăm
Thì đều nơm nớp
Sợ liên quan
Chỉ biết rằng
Cái tên Hữu Loan
Đã đi vào truyền thuyết
Vậy thì
Những chuyện xung quanh
Hữu Loan
Là có thật
Hay là thêu dệt

Ba Tư có chuyện một nghìn lẻ một đêm
Vận mệnh một bà phi một mất một còn
Vô cùng căng thẳng trước một tên bạo chúa
Chuyện Hữu Loan là chuyện
Một vạn chín trăm năm mươi ngày đêm gấp hơn
Mười lần chuyện Ba Tư
Vô cùng căng thẳng
Giữa hai bên
Một bên là chính quyền có
Đủ thứ nhân dân
Quân đội nhân dân
Tòa án nhân dân
Nhà tù nhân dân
Và nhất là
Cuồng tín nhân dân
Thứ bản năng ăn sống
Nuốt tươi
Ăn lông ở lỗ nguyên thủy
Được huy động đến
Tột cùng
Sẵn sàng hủy
Cũng như tự hủy…
Một bên nữa là
Một người tay không
Với nguyện vọng
Vô cùng thiết tha
Được làm người lương thiện
Nói thẳng
Nói thật
Bọn ác
Bọn bịp
Thì chỉ tên vạch mặt
Người nhân thì
Xin thờ
Như Thuấn Nghiêu

Ba mươi năm không phải chuyện
Một sớm một chiều
Một ngày tù đã dài
Như thế kỷ
Đấy là tù trong ngục tối
Không nghe thấy gì
Không nhìn thấy gì
Khác vô cùng với tù
Ngoài đời, tù giữa chợ
Lúc nào cũng phải chứng kiến
Phải thấy
Phải nghe
Một thứ tội hình
Tâm lý chiến
Lăng trì
Hoặc không cho vợ đi chợ
Hoặc không cho mình đi thồ
Hoặc tháng mấy lần
Phải lên Huyện Công An
Bắt làm lại làm đi
Nhai lại nhai đi
Thứ tự thuật mớ đời
Một trong những kiểu vân vân
Người làm tội sống người

Dưới đây là đối thoại
Bất đắc dĩ
Cố tránh mãi
Nhưng không sao tránh nổi
Đến phải liều
Phải nổ tung
Để khỏi phát điên:
– Anh oán Đảng?
– Mấy lần bỏ về
Mấy lần mời ra
Cho đi nước ngoài mấy lần
Không đi
Bỏ Đảng
Mấy lần mời lại
Không lại
Đảng không dìm
Ưu đãi vô cùng
Làm sao lại oán?
– Không oán sao lại bỏ về?
– Vì sợ không đủ tư cách làm
Đảng viên
Ăn cắp, khinh dân
Nay hứa mai hứa suông
Mà không biết nhục
Dốt mà cứ bám địa vị
Không chịu về
Là hại dân hại nước
Dốt như tôi mà chịu về
Có hại chỉ hại vợ hại con
– Sao anh không làm nhà?
– Vì tôi mắc làm người

Tôi đẩy xe đi
Đá nặng dốc dài
Dốc chang chang
Trên nắng dưới người
Nắng chảy ròng ròng
Từ lưng trần
Từ râu không cạo
Họ lại ngứa mồm:
– Đá anh thồ có nặng không?
– Lịch sử một đêm đã hỏi
Rùa bia Vĩnh Lăng:
– Bia đá dày cao Rùa thồ có nặng?
– Văn bia nặng hơn đá vạn vạn lần cộng với sức nặng
Thời gian mốc meo từ đầu kỷ mười lăm.
Trong quá trình xây dựng
Quốc gia này
Ta luôn luôn có mặt
Đã cho An Dương Vương
Móng thần
Để giữ Loa Thành
Lại về hồ Ngọc Sơn
Chờ Lê Lợi
Để dâng gươm báu
Trước khi về đội bia Vĩnh Lăng
Nếu không vì đức lớn
Của Ức Trai
Thì đâu ta đã chịu nằm
Mấy vạn năm rồi
Ta xa sông Lạc
Nguồn gốc huyền vi
Của vũ trụ huyền vi
Nguyên lý Dịch Kinh
Vua thánh Phục Hy
Đã đọc ở lưng ta
Sách gọi Lạc thư

Cuộc đối thoại
Đã mang lại gì
Cho đương sự?
Ngày hôm sau
Phòng thuế công an ráp vây
Bắt chợ
Đem bánh bún vợ tôi hắt xuống
Rãnh giao thông
Và đi dép lào lên trốc
Hôm ấy mất gạo con
Vợ tôi về
Vừa đi vừa khóc
Cháo lá lang già
Đổ xuống gầm mâm
Tôi phải vẹt lên ăn
Ăn cả đất
Nhắc lại bây giờ
Vẫn còn nghe ghê kến
Trong răng
Ngày hôm sau
Tôi đang thồ
Công an không cho tôi đi
Bắt quăng đá xuống
Khắp người tôi lạnh
Nổi da gà
Tôi run bắn
Nhưng kịp thời trấn tĩnh
– Như thế là các người không
Cho tôi làm ăn lương thiện
Chỉ có bọn làm ăn bất lương là tha hồ tự do?
Cấm làm ăn lương thiện
Chưa có nước đế quốc
Thực dân nào
Dám to gan vi phạm?
Tôi chỉ còn mỗi cách
Làm ăn lương thiện
Là mai tôi đi ăn mày
Và đừng nói là tôi
Bôi vàng
Bôi đen
Ai cả!
– Tại sao lại không đi làm
Cán bộ?
– Đi làm cán bộ và đi ăn cắp là tôi không đi
Người công an vội vã lên xe và như ném lại đằng sau:
– Thôi anh cứ việc thồ

Thế là tôi lại xếp đá lên xe
Và lại khom lưng đủn
Như Giê-xu cõng cây
Thập tự
Vừa đủn xe
Tôi vừa hát lên í ử:
– Xe thồ ơi!
Có phải ta cộng nhà ngươi
Là phiên thân hiện đại của
Rùa
Trong thế giới quan lượng tử?

Tai họa lớn nhất của các quốc gia là liên tiếp dắt dây
Những sai lầm lịch sử
Những sai lầm được
Đội vương miện
Mặc long bào
Được vừa tung, vừa thổi
Rất cao
Lên tầm siêu vũ trụ
Người chịu kiếp kiếp đời đời
Trâu ngựa
Vẫn là người dân đen
Nhất là người phụ nữ
Vốn dĩ hiền lành và nông nổi
Dễ tin
Hỡi những sử gia
Của các dân tộc khắp miền
Phải đánh giá lại
Thế nào là cứu tinh nhân loại
Thế nào là cứu nước cứu dân
Và phải đặt những tiêu chuẩn nào
Để được tôn thờ là
Anh hùng dân tộc.

Thế là tôi đã làm được
Cho họ chán tôi
Làm họ chán họ mới là
Cái khó
Nhưng việc này hình như
Không phải việc người
Mà là việc của quỷ thần
Họ chán tôi nên
Tôi được đi thồ quanh quẩn
Huyện nhà
Họ giữ đăng ký xe
Cho tôi khỏi đi xa
Vì họ sợ tôi còn thích làm
Chính trị
Không bị quấy rầy
Tôi thồ liền
Không ngày nào nghỉ
Nên đã mua được xe cải tiến
Trung quốc cho mấy thằng
Con trai cùng đi làm trâu
Thồ như bố
Và đứa con gái bé đi học
Đã có xe phượng hoàng nữ
Họ chán tôi nên
Tôi được tí teo dễ thở
Nhưng họ chưa chán họ
Cái ác càng ngày vẫn còn
Thấy mình là muôn
Trượng đỉnh cao
Bắt đứng lại
Thời gian
Và quát tháo trăng sao
Dưới chân đang
Đất sụt

6/1988

The post Chuyện tôi về appeared first on Thica.net.

Dưới thời kỳ Pháp thuộc
Những thằng nịnh hót nghênh ngang
Lưng rạp trước quan Tây
Bắc vợ như thang
Chân trèo lên danh vọng
Đuôi vợ chúng đi
Lọt theo đầu chúng
Bao nhiêu nhục nhằn;
Nhục mất nước muôn phần
Nhục cùng đất nước
Với những thằng nịnh hót

Một điều đau xót
Trong chế độ chúng ta
Trong chế độ dân chủ cộng hoà
Những thằng nịnh còn
Thênh thang
Đất sống
Không quần chùng, áo thụng
Không thang đàn bà
Nhưng còn
Thang lưng
Thang lưỡi

Những mồm
Không tanh tưởi
Ngậm vòi đu đủ
Trợn mắt
Phùng mang
Thổi vào rốn cấp trên
“Dạ, dạ, thưa anh…
Dạ, dạ, em, em…”
Gãi cổ
Gãi tai:
… Anh quên ngủ
Quên ăn
Nhiều quá!

Anh vì nước
Vì dân
Hơn tất cả
Từ trước đến nay

Xoa chân
Và xoa tay,
Hít thượng cấp
Vú thơm
Như mùi mít

Gọi như thế là
Phê bình cấp trên
Kịch liệt
Gặp cấp trên chủ quan
Mũi như chim vỗ cánh
Bụng phềnh như trống làng:
Thấy mình
Đạo đức
Tài năng
Hơn tất.

Như thế là chết rồi:
Quân nịnh
Tha hồ lên cấp
Như con gì nhà gác lên thang
Còn muốn lên thủ trưởng cơ quan
Còn đi đây
Đi đó
Lưỡi và lưng
Lắm chằng gian khổ
Chúng nó ở đâu:
Thối thóc thuế
Mục kho hàng
Phong trào suy sụp
Nhân dân mất cắp

Đang giữa ban ngày
To cánh và to vây

Những ai
Không
Nịnh hót
Đi, mang cao
Liêm sỉ con người
Chúng gieo hoạ gieo tai
Kiểm thảo
Hạ tằng
Còn quy là phản động!
Có người
Đã chết oan
Vì chúng
Vẫn thiết tha yêu chế độ
Đến hơi thở cuối cùng

Nguy hiểm thay,
Thật khó mà trông:
Chúng nó nguỵ trang
Bằng tổ chức
Bằng quan điểm nhân dân
Bằng lập trường
Chính sách

Chúng nó
Còn thằng nào
Là chế độ ta
Chưa sạch
Phải làm tổng vệ sinh
Cho kỳ hết
Mọi thằng

Những người
Đã đánh bại
Xâm lăng

Đỏ bừng mặt
Vì những tên
Quốc sỉ
Ngay giữa những thời nô lệ
Là người chúng ta
Không ai biết
Cúi đầu.

9-1956

The post Cũng những thằng nịnh hót appeared first on Thica.net.

The post Chiếc chiếu appeared first on Thica.net.

Nếu anh ra đi
Người vị hôn thê
Những giọt nước mắt
Đọng trên hàng mi

Nhưng
Nếu anh không đi
Mẹ già anh khóc
Trai thời loạn ly
Mà con không đi

Mẹ thà thương con tóc trắng
Ngày mai cờ về chiến thắng
Mà con không về

Mẹ thà như lá rụng chiều quê
Đến khi con về
Cỏ vàng nấm đất

Nhưng khi nước mất
Vì vị hôn thê
Mà con không đi

Nếu anh không đi
Người vị hôn thê
Mặt nghiêng tay che

Đêm thương lời thề
Thà đợi người đi
Già trên lời thề

Nhưng khi nước mất
Mà anh không đi…

(Nhà thơ Dương Tường nhớ và ghi lại)

The post Tòng quân appeared first on Thica.net.

Khấp khểnh xe đi
Vấp vào đêm tối

Thủ đô
Ngày mùa thu

Thủ đô
Cờ bốc lửa
phố dài
Cờ bốc lửa
công trường Nhà Hát lớn.

Thủ đô
Ngày Tổng Khởi Nghĩa
Ngày Thủ đô chờ đón
Đoàn Giải phóng quân về
Qua cầu Long Biên
Sông bóng người đi
Vai cao rộng
Mặc núi rừng Việt Bắc
Ai về Thủ đô
Khăn thầm nước mắt
Quốc ca mình
Đoàn lính Việt đầu tiên
– Có người làng đi
Trong đoàn lính trẻ.

Thủ đô
Tuần Lễ Vàng
Hà Nội dãy dọc toà ngang
Quên giai cấp
Trong căm thù dân tộc

Thủ đô
Ngày Tuyên Ngôn Độc Lập

Thủ đô
Ngày Tổng Tuyển Cử đầu tiên
Những ngày Thủ đô
Như ộc máu triền miên
Máu những người Tây giết
Chảy về từ lịch sử
Tiếng hát
Vùng lên
Xích xiềng rơi vỡ.

Thủ đô
Ngày Tàu trắng
Quốc dân đảng
Và thực dân
Nghênh ngang phố chật
Bắt cóc
Tống tiền
Khiêu khích
Bắn người
Đám ma đi
Cờ đỏ phủ quan tài
Phố Ôn Như Hầu
Những người bị giết
Xác quăng đầy hố
Đoàn Giải phóng quân đi
Như gại dao trên đường nhựa.

Thủ đô
Quân lệnh đêm
Lựu đạn đen ngòm trong nắm tay
Rình sau mái ngói

Nắng loé tường vôi
Chữ cào xương nhức nhối:
THANH NIÊN SỐNG CHẾT VỚI THỦ ĐÔ!
Mắt em thiếu nhi
Hồ trăng Trung Thu:
Các anh hãy giữ non sông
Cho chúng em!
Bàn tay lớn
Nhận lòng tin bé nhỏ.

Cụ Hồ hỏi anh em bộ đội:
– Các chú liệu giữ được Thủ đô
Bảy ngày?
Một rừng nắm tay
Thét tiếng:
– Thề với Bác!

*

Lửa cháy Thủ đô
Chân trời hấp hối
Xác thằng bạn
Xác thằng con
Trên hè phố Thủ đô
Giặc khởi hấn rồi!
Đường tản cư khuya
Lửa toé sắt bánh xe bò
Một Quyết tử quân hy sinh
Là một đoàn giặc chết
Một Quyết tử quân hy sinh

Và bắt đầu từ đó
Những ngày đêm Thủ đô
Tàn sát
Khu Đồng Xuân
Lính Trung đoàn Thủ Đô
Đâm giặc trên bàn thịt
Như chọc tiết bò
Đuổi giặc
Vật lăn trên nóc chợ

Hai tháng giết nhau
Một đêm thủ đô
Có đoàn Quyết tử
Cắt máu tay ăn thề
Ngõ vắng Thủ đô
Những đơn vị rút đi
Góc phố Thủ đô
Bóng những người ở lại
ánh hoàng hôn lên
Liệm tròn huyết thệ
Người Quyết tử quân
cuối cùng.

*

Những người dân Thủ đô
Về với giặc ở chung
Phải đốt cờ đỏ sao vàng
Thức đêm may cờ ba sắc
Và những sớm mai
Tay xót xa
Đem treo cờ giặc trước nhà
Ai về Hà Nội
Thấy Hà Nội xa hoa
Thấy hà-nội hơn Hà Nội trước
Nhưng Hà Nội
Giặc xây thêm ngục tù
Xe Phòng Nhì
Chở từ ngoại ô
Từng đoàn người xiềng tay
Về qua phố tối.
Ai về Hà Nội
Thấy Hà Nội xa hoa
Thấy hà-nội hơn Hà Nội trước
Nhưng Hà Nội Ngã-Tư-Sở
Hà Nội Khâm-Thiên
Đèn khuya chảy vàng
Những hộp đêm
Mọc theo tiếng giày đinh
Của đoàn Tây mũ đỏ
Tiếng xe tăng viễn chinh
Chiều đi bụi phố
Và giữa trưa Hà Nội yên lành
Hồi còi rú thất thanh
Kêu như người tắc họng
Một xác Việt gian
Ngã tư
nắng đọng

Lũ lượt kéo nhau về Hà Nội
Từng đoàn thiêu thân
Mang trong mình định mệnh
Mủ đờm nhớt lạnh
Và uế khí hôi tanh
Sợ ánh sáng và gió lành
Tôi thành thép
Cánh tay người Kháng Chiến

Từ vùng tự do
Có người vào nội thành
Ném chứng thư Việt Minh
Trên dòng sông
Chào thằng bạn chiến khu
Mà phục tấm lòng.

Đêm Thủ đô
Rét đến
Trong chăn bông
Nghe lạnh chiến khu Vũ
Cơm gia đình
Đũa bát nhớ người đi.
Và những sớm mai
Từng đoàn phi cơ giặc
Chở tóc tang đầy trong thân sắt
Ra những miền quê xanh
Tiếng bom dội về
Chuyển Hà Nội mênh mông
Tìm người Hà Nội
Rung lên như đất chuyển
– Những người Thủ đô tản cư
– Những đồng bào kháng chiến.

Những em mùa thu
Đi trong đoàn thiếu nhi
Lớn lên
Tìm đường chiến khu Việt Bắc.
Những người ngày xưa
Ghét Việt Minh
Bắt đầu chờ đợi
Bao giờ Việt Minh
Mới đánh vào Hà Nội
Cho ánh sáng xa hoa
Vỡ rơi thành bóng tối
Trên xác người máu me
Ngổn ngang gạch ngói?
Đến bao giờ Việt Minh
Mới đánh vào Hà Nội?

Những người bắt sống Le Page
và Charton
Những chiến sĩ Cao Bằng – Đông Khê
Những binh đoàn biên giới
Đang chuyển về Trung Du
Như đi từng dãy núi
Kẹp vòng quanh ngoại vi Thủ đô.
Mắt vời xa
Cô gái Hà Nội tản cư
Đẹp trong màu áo vải quê mùa
Sẽ còn những ai
Trong đoàn quân trở lại
Ngày thủ đô chiến thắng tưng bừng?

*

Em về Thủ đô
Chân phố cũ
Ngập ngừng

Khoảng cuối 1950 – đầu 1951
(Dương Tường & Mạc Lân ghi lại theo trí nhớ.)

The post Tình thủ đô appeared first on Thica.net.

The post Ngày mai appeared first on Thica.net.

Giặc
        từ trong
                    tràn tới
Giặc
         từ Vũng Rô
                          bắn qua
Đèo Cả
           vẫn
                giữ vững
Chân đèo
                máu giặc
                             mấy lần
                                         nắng khô
Sau mỗi trận thắng
Ngồi bên suối đánh cờ
Kẻ hái cam rừng ăn nheo mắt
Người vá áo thiếu kim mài sắt
Người đập mảnh chai vểnh cằm cạo râu

Suối mang
                bóng người
Trôi những về đâu….

The post Đèo Cả appeared first on Thica.net.