người mất trí

tôi lang thang ngoài đường hát ca tôi
kẻ mất trí buồn
tôi không làm mất lòng người khác
như người mù ngả nón ra trước mặt
đợi nghe tiếng đồng xu rớt
mỗi ngày tôi còn gặp được mọi người
ở đây
những người quen những người lạ
tôi kính cẩn chào tất cả
nơi đống rác thối này
tôi ăn những hạt cơm đổ và liếm những cái lá bánh ruồi bu kiến đậu
rồi tôi sẽ chết vô tích sự
như những điều tôi nói ra
không mất lòng mọi người bây giờ
tôi cũng không xin ai một tờ giấy đắp mặt
hai con mắt tôi còn mở to
tôi không có điều gì vui tôi không có điều gì buồn
tôi còn lại thân thể này của cha mẹ tôi sinh ra
hai con mắt tôi nhìn thấy đường đi
miệng tôi hát ca
xin mọi người đừng vỗ tay và cho tiền
tôi hát về tôi
như chiếc đò cũ nát không có chèo một đêm mưa gió nước sông cuốn trôi đi
còn lại người chèo đò rách rưới nằm trên cát

tôi lạnh
tôi úp mặt vào hai bàn tay
ngồi bó gối ngó tôi dưới nước
có phải mặt mày tôi đó không
mắt mũi râu tóc này đây là của tôi
tôi nhúng hai bàn tay xuống bùn
rồi cào mười ngón tay lên mặt
tôi nói một mình
máu của tôi
những người đàn bà đi ngang qua đứng lại nhìn tôi
thân thể này của tôi cha mẹ sinh ra
tôi cười to và không nhớ gì hết
mặt trời đốt nóng những hạt cát trên da thịt tôi
một người đi qua đường ngó tôi nói
này kẻ thất tình đổ điên
mầy hãy kể chuyện con nhện dăng tơ
xin kính chào người
tôi không phải là người thấy nàng một lần rồi đứng chờ để thấy nàng lần thứ hai
nhện ơi nhện hỡi
tôi xin cảm ơn mọi người
bây giờ mọi người đều yên ổn và lành lặn
chiến tranh đã bỏ sót các người
và chúng ta đau ốm
như ngọn giáo gỉ đào được ở góc nhà
lưỡi gươm cùn con trẻ cầm chơi
còn các đức vua thì cứ thay nhau được thờ lạy
tôi là kẻ dân
trên đầu có mặt trời

tôi thành thật kính chào các người
tôi cảm ơn hột cơm hột muối
và ngọn gió mát thổi qua đầu sông mỗi đêm tôi thả thuyền hát
ơi ơi các cô gái
tôi đã đi khắp phố phường này
chưa hết mưa gió mùa đông
bông cỏ nở thơm đường đi
tôi sẽ hái một cành liễu đầu sông
và mặt mày ủ rũ tôi trao cho nàng
nàng cười to và che mặt đi lên lầu
những đứa con gái theo hầu chỉ ngón tay vào tôi chế giễu
tôi làm kẻ dại cầm cành liễu trên tay đứng đợi nàng
ơi ơi các cô gái
tôi hát ca các nàng như tháng giêng bông trái tốt lành
mặt trời rất hiền trên thân thể các nàng trong suốt
vẻ ngọc thơm tho
ái tình các nàng sẽ cho tôi những buổi mai trong giọt sương lá liễu
tôi hát ca các nàng tinh sạch

ơi ơi các cô gái
tôi làm con chim tha cọng rơm trên tóc nàng làm tổ mùa đông
đám rước vừa mới đi qua
mọi người bỏ tôi ở ngã ba đường
tôi chống gậy trúc đội nón mê rách rưới
còn lại tiếng cười vang và tiếng kèn thổi vui
đám trẻ nhìn tôi hò hét xua đuổi
ơi ơi ông ơi ông hãy đi đầu xuống đất và hát
tôi cười ha hả nhắm hai mắt lại
rồi bỏ đi ra ngoài bờ sông cho rộng gió
có tiếng gọi tôi ở bên kia
nắn không qua được tới bên này

tiếng hát

con sông này bắt đầu ở đâu
nửa đêm nghe gió thổi mặn người thuyền chài nhớ biển
mùa mưa nước to xơ xác nhà cửa
bãi cát ngày nắng buổi chiều đám trẻ con đốt lửa
mùa nước chậm thuyền ngược dòng dò ngầm đá
vỏ hàu vỏ hến bày ra bên bờ
con sông này bắt đầu ở đâu
không có ai kể lại sự tích
người thuyền chài chết chôn trên đất
(có khi sông nhận chìm mất xác)
miếu thờ trên ngọn cây chĩa ba đầu khúc những xoáy
con sông này mỗi ngày người thuyền chài thấy mình trong nước
da đen tóc cháy
những cô gái chân rỗ dấu hà ăn
đầu mũi thuyền ngược gió nói tiếng to
ngọn rong xanh tôm cá ở mát

con sông này nửa đêm trăng mọc người thuyền chài gõ mạn thuyền hát kể
chuyện những người đời xưa nhân đức gặp nạn
bỏ nhà cửa vợ con đi biệt xứ
sau chết hoá thành thú dữ
ăn cỏ cây đón đưa người lạc bước giữa rừng và xé xác bọn giàu sang độc ác
tiếng buồn tiếng oán tiếng giận tiếng vui
tiếng những giọt mưa to đầu tiên trên mặt nước
tiếng bọt củi sôi trong bếp
hai con mắt người già nhắm lại
tiếng gõ mạn thuyền lanh canh
thuyền trôi trong những giọt nước mắt bẫm máu

người mất trí

tôi hát hay người khác hát
có ai gọi tên tôi Trương Chi
tôi không nhớ ra tôi nữa
ngọn chằm chống xuống đất tôi làm kẻ lang thang ngoài đường
a ha a ha
kẻ nào nói tôi dại khờ
cả một đời tôi có biết làm hề
cha mẹ bỏ tôi nửa chừng nửa đổi

a ha a ha
kẻ nào nói tôi mất trí
tình yêu là ngọn nước đầu nguồn chảy qua vách đá mắc trên lá cây
tôi không biết uống những giọt nước đó
người nào gọi tôi ơi Trương Chi
có phải nàng Mỵ Nương đã chết
và tôi thì làm người buồn suốt đời
nửa đêm tôi sẽ đến bên mộ nàng hát ca
cho trái tim nàng thành ngọc
tôi sẽ làm con chim tha viên ngọc đó bay khắp thế gian
cho nàng khỏi cấm cung

a ha a ha
này hỡi tuổi nhỏ
đừng ném đá sau áo người xấu xí
tôi không làm trò cho các em cười vui
hãy đi theo đám rước và vỗ tay
này ơi ông Trương Chi
nàng Mỵ Nương ở chốn lầu tây đang đi kiệu đến
ông đứng dậy mà gặp nàng
a ha
này hỡi tuổi nhỏ
củ khoai nhồi bột bột ngồi bột khóc
đừng cười tôi không có giọt nước mắt nào khi nàng chết
tôi cứ hát ca như con chim hát lúc mặt trời mọc
như sông này sóng nước lao xao
nãy hỡi tuổi nhỏ
cuộc đời này có là bóng mây
áo xanh áo đỏ buổi sáng buổi chiều các em vui

tiếng hát

chàng ngậm trong miệng một ngọn cỏ may đi ngược dòng sông
áo và tóc nàng bay trong gió
nàng giặt lụa bên bờ hát bài hai con chim phượng ăn xoài trên cây đợi chàng
chàng đến
và tiếng nói thì thầm
chàng thả cọng cỏ may rớt trên tóc nàng
nàng nhìn xuống nước và đưa tay nhặt cọng cỏ may cắn trong miệng cười

người mất trí

rồi chàng
ngọn chèo quay ngang đỡ giáo giặc
chàng bỏ thuyền đi không trở về
gió thổi lăn những cọng cỏ may khô trên cát
con sông đầy máu
không còn ai nhớ chàng

tôi không hát cho nàng nghe khúc kết
nàng đã thả rèm xuống khi thấy mặt tôi
a ha
tiếng khóc ở sau lưng
tôi đi không ngó lại
còn chàng thì cất mặt đi trên bờ cát
ngọn chèo chống nước chàng ra giữa sông
chàng không còn thấy trời đất là đâu nữa
giọng hát chàng đứt đoạn
nước sông lai láng
đêm khuya thắp đĩa dầu đầy
hôm sau không ai thấy mặt chàng đâu nữa

xin mọi người đừng hỏi thêm gì tôi
tôi muốn được yên ổn
làm kẻ mất trí
một mình trên đời
tôi không xin mọi người cơm bánh
như tôi không xin mọi người thương tôi dại
tôi cứ hát chơi không ai cấm được
như không ai cấm được tôi điên tàn
điên tàn vì nàng Mỵ Nương
nàng Mỵ Nương đã chết
tôi còn tiếng hát của tôi
tôi rong chơi bốn cửa thành hát ca
và đám trẻ theo tôi chọc ghẹo

tôi xin chúc mọi người sung sướng
những bữa ăn thật nhiều thịt nhiều cơm
và không ai hầu hạ ai
không ai nhòm ngó ai

tôi xin chúc người già được nghỉ ngơi
buổi sáng mùa hè lên núi hái thuốc
buổi chiều mùa đông đốt lửa kể chuyện đời xưa cho con cháu nghe

tôi xin chúc mừng những người đàn bà sắp đẻ
mẹ tròn con vuông

tôi xin mừng các em có ăn và mau lớn

a ha a ha
mọi người đừng nhìn tôi thế
không phải tôi không phải là người
tôi ở đây trên bến sông này ngày ngày chèo thuyền
có xấu xí chi tôi không như các người
tôi đen tôi rách rưới
tôi hát tôi cười tôi buồn tôi khóc
tôi nói lời kẻ điên lảm nhảm
tôi la hét giận dữ
như con cuốn chiếu tôi cuốn tròn tôi lại
tôi chạy đuổi bắt tôi suốt ngày trên đồng trống
mặt trời trước mặt mặt trời sau lưng
đừng tưởng tôi hành hạ tôi đây cho bõ thù bõ ghét nàng
nàng như ngọn gió thổi qua sông tôi không lấy tay che mặt được
a ha a ha
tôi là vỏ ốc vỏ sò con trẻ dành dụm làm đồ chơi buôn bán

tiếng hát

bài hát vui này tôi hát cho các con trẻ thuyền chài
mặt trời của con trẻ
buổi sớm mai mọc ở đầu sông dưới nước
buổi chiều tối vùi kín trong cát
buổi trưa cháy đen trên những lưng trần dang náng
nơi những vỏ sò vỏ ốc mặt trời xoáy tròn màu ngũ sắc
nơi hột cát mặt trời chảy và khô cứng lại
mặt trời sáng những tia nhọn trong mảnh chai mảnh đá trong nước
mặt trời thổi mù sa mưa bất ngoài bãi
biển động mặt trời đen không ngày không đêm
mặt trời chết lạnh
mùa đông
mùa thu mặt trời ướt trong lá cây
mùa hè mặt trời cháy đỏ treo trong những mắt lưới phơi trên sào
mùa xuân đọng trong giọt nước trong lá sen
mặt trời như đồ chơi với con trẻ thuyền chài
những đứa trẻ khố rách và hôi nắng
mắt đỏ nước bùn
cơm hẩm không đầy bát
trời sinh ra cha mẹ bỏ giữa sông giữa cát
sống giữa nước nên khóc không ra nước mắt
mỗi ngày thấy mặt trời to rộng
còn cuộc đời như hạt cát trôi sông
những bà tiên buồn bã không về với mặt trăng trên mạn thuyền

người già đã thả lưới
đừng hát nữa
hãy chống thuyền ra sông
và gõ đều tiếng lanh canh
cá mỗi ngày mỗi to
thơm thịt thơm máu người thuyền chài

người mất trí

này các em
thuở nhỏ nửa đêm mỗi lần qua sông tôi hát
vỗ tay cười ngửa mặt nhìn trời sáng đêm
cá nhảy trong lưới
như mưa ướt mặt
tôi hát bài con cá rô thia núp dưới bụi rong cho các cô giáo cười chê mai sao tôi dại dột
ngọn đèn chài tắt đỏ dưới sông

thôi thôi nữa các em
cha chài mẹ lưới con câu
rồi ai cũng có lúc qua sông ngược gió

a ha a ha
người nào lại gọi tên tôi
a
những người cắp gươm cắp giáo
chiến tranh chưa tới để các người đứng buồn giữ cửa hầu quan
cơm ăn đủ bữa áo mặc đủ mùa
xanh đỏ xênh xang
hãy vỗ lên một hồi ngũ liên
này đây bài hát lính
ba năm năm năm mười năm trấn thủ lưu đồn
vợ con không thấy
thấy có cá trong vũng nước trong vẫy vùng
các người ơi
cuộc đời vui sao lại không hát
tội tình chi mà che mặt khóc
giả điên giả tàn mấy đời có hơn ai mà thêm ngu
a ha các người bắt tôi làm thinh để hơi theo gươm theo giáo của các người lên hát chúc thọ quan lớn
tôi không là con hát
nên không biết hát thuê

các người cắp gươm giáo đi đi
tôi còn ở đây còn ngồi ở đây
cho đến khi mặt trời lặn cho đến khi mặt trời mọc

a hãy thả tôi ra thả tôi ra
tôi không phải là Trương Chi
tôi không biết hát
các người bắt tôi đi à
nàng Mỵ Nương đã chết
nàng Mỵ Nương đã chết
sao nghe tôi nói mặt các người buồn thế
con cá cấn chết khô trong ngọn rong trên bờ có kể chi với con trẻ thuyền chài

tiếng hát

tôi xin hát kể chuyện chàng
chàng hát
mỗi đêm chàng qua sông hết mùa thu gió lạnh chưa về

chàng hát
tiếng nín trong ngực tấm tức
tiếng quặn thắt trong ruột cay đắng
chàng qua sông tóc dựng
tiếng ngược gió thổi phù hai mắt
tiếng vui lao xao bọt nước trôi
khúc sông đằm nước chảy quanh bờ cát
tiếng nước vỗ ngầm đá nặng nề
tiếng nước xoáy hút gió ngày mưa bão
thuyền đi nước động mái chèo

chàng hát
nàng ở trên lầu cao
ôm mặt lại
chàng thì như bóng ma nổi trôi trên sông không nhớ đường về
tiếng hát im
sông vắng tạnh
gió và sương sa
nàng buồn
mỗi đêm trên lầu cao nhìn ra dòng sông
rồi tiếng hát lại chập chờn trong gió
bóng ma của chàng thấp thoáng trên mặt sông đen
nàng chập chờn thấy chàng cúi đầu ngồi hát bên cạnh nàng
rồi tiếng hát im
sông lạnh mù gió thổi
nàng gầy mòn sầu thảm
tiếng hát lại đứt đoạn trong tiếng sóng
nàng tỉnh lại nhìn ra dòng sông
sông lạnh mù xa
rồi lính tráng gươm giáo đến dẫn chàng lên lầu cao
nàng đau đớn thả rèm xuống úp mặt vào hai bàn tay
trời sinh chàng xấu xi không như tiếng hát của chàng

rồi mỗi đêm tiếng hát lại chập chờn trên sóng và gió

tiếng hát buồn và chậm
nàng trên lầu cao khô héo
tiếng hát tắt nghĩn
nàng lạnh tê đứt hơi
tiếng hát khóc
tan đi trong gió theo hồn nàng bay vào cõi xa

người mất trí

a ha
a ha
tôi khóc cũng được à
tôi có giấu tôi làm chi
tôi khóc tôi hay tôi khóc nàng Mỵ Nương
nàng Mỵ Nương con quan lớn ở chốn lầu tây ngày rày cấm cung
bởi nghe chàng Trương Chi hát
nên hao gầy khô xác
nàng chết đi cho chàng Trương Chi sầu bi mất hết trí
người khác đừng thương tôi tội nghiệp
đứa thuyền chài điên dại lang thang trên đất
mà tôi đâu bỏ tôi đi được
tôi còn tôi còn tôi ở cuộc đời này
tôi hát tôi chơi
mặc kệ người vỗ tay la cười

hỡi các em nhỏ không có cơm ăn áo mặc
đứng đầy đường đầy chợ ngả tay xin
người xua đuổi tanh hôi gớm guốc
đứng khóc to không ai thương
cứ kiếm được chi thì ăn nấy
sống qua hết cuộc đời này vô vị
chết đi không được

còn tôi như cây lá vu vơ

a những người cắp gươm cắp giáo
đám đông vây quanh góc phố đầu chợ
này tôi đây không biết chữ
mọi người xin đọc tôi nghe tờ giấy viết gì
a hãy đuổi kẻ mất trí ra khỏi đây
vì nó hát mà con ta chết

a ha
ở đời này mấy kẻ mất trí
tôi còn tôi tôi còn hát
tôi còn sống ở đời này ai cấm
nên tôi hát ca tôi
tôi hát ca mọi người
nàng Mỵ Nương đã chết
nàng chết và tôi hát

này con tôm con cá
bây giờ hãy nghe tôi hát bài thả lưới đêm khuya

tiếng hát

người xô cây mai thì cây mai trúc
ai ngờ bồn còn rộng thì cây cúc bò sang
chàng đã chống thuyền ra sông
chàng rách rưới tồi tàn
chàng hát
chàng hát chàng vui
chàng hát chàng buồn
chàng la cười chàng khóc
như mặt chàng đen khô mưa gió và bụi
tôi là Trương Chi
chưa chết được
bởi còn thương nàng Mỵ Nương

Ngày 8 tháng bảy năm 1982

Nguồn: Trần Vàng Sao, Những bài ngậm ngải của tôi, NXB Giấy vụn, 2010

The post Người mất trí hát appeared first on Thica.net.

Tôi bé nhưng tôi đã biết rồi
Em là cô Tấm của đời tôi
Bụt về cả những đêm tôi khóc
Đám hội làng bên chẳng được mời

Nước mắt em là chuỗi ngọc xanh
Mắt tôi sông nước sáng long lanh
Em ngồi đãi thóc chiêm mùa trộn
Tôi bắt chim vàng thả lượn quanh

Tôi yêu Sơn Tinh chòm râu thưa
Thắt núi quả bồng gọi gió mưa
Mây bay, bão chuyển, tan sông nước
Thuỷ Tinh thua trận lạy xin chừa

Cô gái nhà bên mặc áo nâu
Sọ Dừa lăn lóc đợi chăn trâu
Giáng Kiều câu chuyện người xưa kể
Hiện giữa tờ tranh hội Bích Câu

Rồi lớn khôn tôi bỏ giếng làng
Giậu hoa kèn tím mảnh dây lang
Tôi mơ cưỡi ngựa cầm roi sắt
Giết giặc Ân trên các nẻo đường

Mây bắc cầu vồng chân núi lụa
Gió rung nắng ngọc xóm hoa đào
Tôi là Từ Thức về thăm động
Cây lá đêm rừng mũ đội sao

Em tuổi hai mươi mắt sáng ngời
Yêu anh bộ đội đón mừng tôi
Bát chè tươi, khói xanh, men ngọt
Tôi uống chè hay uống mắt ai

Tổ quốc tôi giàu chuyện ái ân
Chuyện thần tiên đến với nhân dân
Nước tôi (cô Tấm bao người giúp)
Hất một ngai vàng sụp dưới chân

Đất hẹp trôi nhanh biển sóng người
Từng trang thần thoại sáng trong tôi
Em là cô gái đi hài đỏ
Trẩy hội đêm trăng vượt núi đồi

Tổ quốc trưởng thành bao Thánh Gióng
Sơn Tinh đuổi giặc núi Ba vì
Giặc bò lổm ngổm như cua cáy
Tôi nhổ tre làng trụi lối đi

Câu chuyện người xưa hoá chuyện mình
Thạch Sanh cầm búa chém trăn tinh
Cung thần bắn gãy đôi xương cánh
Đại Bàng bay quanh vùng Khe Sanh

Tiên Dung gặp mặt Chử Đồng Tử
Một đêm xây dựng một đô thành
Cổ tích điểm tô trang lịch sử
Tổ quốc tôi cười đôi mắt xinh.

The post Tôi yêu chuyện cổ tích nước tôi appeared first on Thica.net.

Ngựa chín hồng mao và gà chín cựa
Em có cần đâu voi có chín ngà
Chỉ mong anh có trái tim mạnh mẽ
Che chở em về lối cũ rợp hoa.

Tiếng xôn xao vang vọng từ muôn phía
Người vẫn xa chưa rõ nét bóng hình
Em buông vội áo khăn,
Bờ tóc rối.
Người bước vào
Ngạo nghễ
Sơn Tinh!

Anh đã chậm
Mà em thì quá vội
Thủy Tinh ơi, xe đã thắng ngựa rồi
Nước mắt em xin hóa thành con nước
Hòa vào sông anh lấp lánh mặt trời…

The post Lời Mỵ Nương appeared first on Thica.net.

Tiếng sáo diều ai làm nhạc đệm
Chống gươm con bọ ngựa mơ màng
Thấy chân cổ tích đi trên lá
Mặt nước hồn thơ bỗng xốn xang

Nhìn rõ Thạch Sanh ở dưới hang
Ôm đàn dạo khúc tịch tình tang
Nhạc xuyên qua đất luồn qua lá
Thành gió thành mưa phá điện vàng

Nước mắt đầm đìa thương Cúc Hoa
Xuân hồng muộn đến sớm phôi pha
Mừng cho cái Tấm nhờ ơn Phật
Khổ trước rồi sau hết xót xa

Mẹ kể biết bao nhiêu tích cũ
Buồn như Vạn Lịch với Trương Chi
Kẻ đốt giải lời thề kết tóc
Người tan thành giọt lệ lưu ly

Quê người không có giàn thiên lý
Trưa nắng đường oan cháy bỏng vai
Và những chuyện nghe xong chẳng khóc
Chẳng buồn và chẳng thiết yêu ai

Đời rất hiếm hoi lần Bụt hiện
Nên chi đoạn kết thảm vô cùng
Bộ xương cá bống là dao nhọn
Đâm nát hồn ta lũ Lý Thông

1975

The post Nhớ cổ tích appeared first on Thica.net.

Đứng cao hơn mọi thành kiến giàu nghèo
Không tính toán sang hèn không đẳng cấp
Đôi trai gái khỏa thân đầu tiên trong văn học
Mượn chính mình để thổ lộ tình yêu

Mượn tình yêu để diễn đạt chính mình
Cặp thân thể nồng nàn và trong suốt
Cái ngôn ngữ dịu dàng không ngượng ngập
Hai tâm hồn bình tĩnh nhận ra nhau

Hai tâm hồn chờ đợi đã từ lâu
Cái giây phút dứt tung những xích xiềng êm ái
Không son phấn điểm trang, không lụa là che đậy
Họ như là trời đất mới sinh ra

Người con gái dịu hiền dám chống lại cha
Dù cha có là vua thì cũng vậy
Cái tình huống không thể nào thay đổi
Cao hơn ý cha và ý vua còn có lý của đời

Còn có ý của Người
Những thế hệ không nguôi tìm về bản chất
Biểu tượng đầu tiên của tình yêu đích thực
Đã ra đời trong ước vọng của nhân dân

1983

The post Chử Đồng Tử appeared first on Thica.net.

Ngày xưa có hai người
Anh Kỷ, em là Ất
Xảy khi cha mẹ mất
Vội chẳng kịp trối trăng
Chỉ dặn hai con rằng
Cơ nghiệp cùng chung hưởng

Kỷ cậy mình là trưởng
Lại vốn tính tham lam
Chẳng thương xót gì em
Cả gia tài chiếm hết
Nào tường hoa, cây mít
Nào ao cá, nhà lim…
Chỉ chia cho người em
Một mảnh vườn nhỏ bé
Trơ trọi một cây khế
Xa tít tận cuối làng

Ất chẳng tính thiệt hơn
Cứ vui lòng nhận lấy
Hai vợ chồng trồng cấy
Mùa rau tiếp mùa khoai
Khi khế chín vàng cây
Vợ chồng đem chợ bán

Hôm ấy vừa tảng sáng
Có một con phượng hoàng
Từ đâu bay vào vườn
Đầu cành, ăn mãi khế.
Ất ra vườn thấy thế
Cất tiếng bảo chim rằng:
– Nhà ta vốn nghèo nàn
Chỉ trông vào cây khế
Chim ơi! mày ăn thế
Là khốn vợ chồng ta!
Chim phượng chừng nghe ra
Cất tiếng kêu vội vã:
– Ăn một quả
Trả nén vàng
May túi ba gang
Mang đi mà đựng!

Thế rồi cứ sáng sáng
Chim phượng lại bay về
Ăn khế ngọt chán chê
Lại kêu lên giục giã:
– Ăn một quả
Trả nén vàng
May túi ba gang
Mang đi mà đựng!

Vợ chồng Ất bàn định
Thử đi một chuyến xem
Vợ liền lấy chỉ, kim
Khâu cho chồng túi vải
Y theo lời chim nói
Đo túi đúng ba gang

Sáng sau, chim phượng hoàng
Từ phương xa bay lại
Ất liền mang túi vải
Cưỡi lưng phượng mà đi
Qua sóng biển ầm ì
Phượng liền sà cánh đỗ
Xuống một hòn đảo nhỏ
Vô số là bạc vàng
Ất chẳng có lòng tham
Chỉ lượm vừa túi nhỏ
Khi mặt trời đứng ngọ
Đã giục chim bay về

Nhờ được số vàng kia
Hai vợ chồng sung sướng
Mua trâu rồi tậu ruộng
Giúp đỡ những người nghèo
Cuộc sống thật phong lưu
Hơn người anh gấp bội

Kỷ biết tin tức tối
Liền hộc tốc sang chơi
Ất kể rõ đầu đuôi
Kỷ máu tham bỗng nổi
Liền gạ em đánh đổi
Lấy cơ nghiệp của mình

Vợ chồng Ất hiền lành
Nên chẳng hệ suy tị
Đổi ngay nhà cho Kỷ
Không đòi hỏi gì thêm

Kỷ dọn sang nhà em
Ngày lại ngày ngóng đợi
Quả nhiên chim lại tới
Ăn khế chín trên cây
Kỷ chạy ra nói ngay
Chim cũng liền đáp lại
– Ăn một quả
Trả nén vàng
May túi ba gang
Mang đi mà đựng!

Kỷ lòng mừng hí hửng
May luôn túi sáu gang
Cốt đựng cho nhiều vàng
Thỏa lòng tham không đáy
Sáng sau chim bay tới
Kỷ vội cưỡi mà đi
Qua sóng biển ầm ì
Hạ xuống hòn đảo quý

Kỷ tha hồ tự ý
Nhét vàng đầy túi to
Lòng tham vẫn chưa vừa
Thấy vàng là cứ nhặt
Túi áo nhồi đã chặt
Lại giắt kín lưng quần
Chim giục giã mấy lần
Kỷ vẫn còn tiếc rẻ

Kỷ mang nhiều vàng quá!
Chim bay qua biển khơi
Mỏi rã cánh, hụt hơi
Liền hất tung Kỷ xuống
Lòng biển sâu muôn trượng
Mặt biển rộng mù khơi
Đã dìm Kỷ chết tươi
Với lòng tham không đáy

Câu chuyện cổ như vậy
Các em hẳn nhận ra
Tham lam là xấu xa
Thực thà là đáng quý
Các em đừng quên nhé
Câu chuyện túi ba gang! ¹

Nhân Nghĩa, Lý Nhân cuối 1965

1. Đây có lẽ là sáng tác cho thiếu nhi duy nhất của Nguyễn Bính. Nhà thơ viết tác phẩm này vào mùa đông cuối cùng của đời mình tại nơi nhà thơ theo cơ quan Ty văn hóa Nam Hà về sơ tán. Tác phẩm được kí tên tác giả là Chị Thảo khi in trong báo Văn nghệ Nam Hà số xuân Bính Ngọ 1966

The post Túi ba gang appeared first on Thica.net.

Bao nhiêu buồn bã xót đau
Cộng thành tiếng đàn kỳ lạ
Quỳnh Nga lặng câm như đá
Bỗng nhiên cất tiếng nói cười

Giữa vòng loạn lạc tơi bời
Trọng Thủy theo đường lông ngỗng
Cuộc đời dẫu không đủ rộng
Vẫn còn giếng Ngọc thẳm sâu

Sụt sùi tháng bảy mưa ngâu
Chàng Ngưu tìm về ả Chức
Đã có chiếc cầu Ô Thước
Bắc qua một dải ngân hà

Thời cổ tích đã lùi xa
Mang theo trầu têm cánh phượng
Tiếng đàn, chiếc cầu Ô Thước
Áo lông ngỗng thành mây trôi

Chỉ còn một mình em thôi
Giữa một buổi chiều cả gió
Tìm dấu tình yêu trong cỏ
Xanh như chưa nát bao giờ
Tìm dấu tình yêu trong cát
Trượt nhanh qua kẽ tay thưa…

The post Tìm dấu tình yêu appeared first on Thica.net.

Một thúng thóc
Một thúng kê
Và gió
Manh áo sờn thôn nữ vắt trên dây

Hội đã tan nhưng nàng không về nữa
Thóc và kê đã xanh mượt cánh đồng
Lững thững đàn trâu đi trong tiếng sáo
Tiếng sáo thì trôi tít mãi tầng không…

The post Chuyện cổ appeared first on Thica.net.

I

Ngày xưa, khi rừng mây u ám
Sông núi còn vàng um tiếng thần,
Con vua Hùng Vương thứ mười tám,
Mỵ Nương xinh như tiên trên trần…
Tóc xanh viền má hây hây đỏ,
Miệng nàng bé thắm như san hô,
Tay ngà trắng nõn, hai chân nhỏ:
Mê nàng, bao nhiêu người làm thơ.
Hùng Vương thường nhìn con yêu quá,
Chắp tay ngẩng lên trời tạ ân;
Rồi cười bảo xứng ngôi phò mã,
Trừ có ai ngang vì thần nhân.
Hay đâu thần tiên đi lấy vợ!
Sơn Tinh, Thuỷ Tinh lòng tơ vương,
Không quản rừng cao, sông cách trở,
Cùng đến Phong Châu xin Mỵ Nương.
Sơn Tinh có một mắt ở trán,
Thuỷ Tinh râu ria quăn xanh rì.
Một thần phi bạch hổ trên cạn,
Một thần cưỡi lưng rồng uy nghi.
Hai thần bên cửa thành thi lễ,
Hùng Vương âu yếm nhìn con yêu.
Nhưng có một nàng mà hai rể,
Vua cho rằng thế cũng hơi nhiều!

Thuỷ Tinh khoe thần có phép lạ,
Dứt lời, tay hất chòm râu xanh,
Bắt quyết hò mây to nước cả,
Dậm chân rung khắp làng gần quanh.
Ào ào mưa đổ xuống như thác,
Cây xiêu, cầu gẫy, nước hò reo,
Lăn, cuốn, gầm, lay, tung sóng bạc,
Bò, lợn, và cột nhà trôi theo.
Mỵ Nương ôm Hùng Vương kinh hãi.
Sơn Tinh cười, xin nàng đừng lo,
Vung tay niệm chú: Núi từng dải,
Nhà lớn, đồi con lổm ngổm bò
Chạy mưa. Vua tuỳ con kén chọn.
Mỵ Nương khép nép như cành hoa:
“Con đây phận đào tơ bé mọn,
Nhân duyên cúi để quyền mẹ cha!”
Vua nghĩ lâu hơn bàn việc nước,
Rồi bảo mai lửa hồng nhuốm sương,
Lễ vật thần nào mang đến trước,
Vui lòng vua gả nàng Mỵ Nương.

II

Bình minh má ửng đào phơn phớt,
Ngọc đỏ rung trên đầu lá xanh.
Ngọn liễu chim vàng ca thánh thót,
Ngự giá Hùng Vương lên mặt thành.
Mỵ Nương bên lầu son tựa cửa,
Rèm ngọc lơ thơ phủ áo hồng.
Cánh nhạn long lanh vờn ánh lửa,
Mê nàng, chim ngẩn lưng giời đông.
Rừng xanh thả mây đào man mác,
Sơn Tinh ngồi bạch hổ đi đầu
Mình phủ áo bào hồng ngọc dát,
Tay ghì cương hổ, tay cầm lau.
Theo sau năm chục con voi xám
Hục hặc, lưng cong phủ gấm điều,
Tải bạc, kim cương, vàng lấp loáng,
Sừng tê, ngà voi và sừng hươu.
Hùng Vương trên mặt thành liễu rủ,
Hớn hở thần trông, thoáng nụ cười.
Thần suốt đêm sao dài không ngủ,
Mày ngài, mắt phượng vẫn còn tươi.

Sơn Tinh đến lạy chào bên cửa,
Vua thân ngự đón nàng Mỵ Nương.
Lầu son nàng ngoái trông lần lữa,
Mi xanh lệ ngọc mờ hơi sương.
Quỳ lạy cha già lên kiệu bạc,
Thương người, thương cảnh xót lòng đau.
Nhìn quanh, khói toả buồn man mác,
Nàng kêu: “Phụ Vương ôi! Phong Châu!”
Kiệu nhỏ đưa nàng đi thoăn thoắt,
Hùng Vương mơ vịn tay bờ thành.
Trông bụi hồng tuôn xa, xa lắc,
Mắt nhoà lệ ngọc ngấn đầm quanh…

Thoảng gió vù vù như gió bể,
Thuỷ Tinh ngồi trên lưng rồng vàng.
Yên gấm tung dài bay đỏ choé,
Mình khoác bào xanh da trời quang.
Theo sau cua đỏ và tôm cá,
Chia đội năm mươi hòm ngọc trai,
Khập khiễng bò lê trên đất lạ,
Trước thành tấp tểnh đi hành hai.
Hùng Vương mặt rồng chau ủ rũ,
Chân trời còn phảng bóng người yêu,
Thuỷ Tinh thúc rồng đau kêu rú,
Vừ uất vì thương, vừa bởi kiêu.
Co hết gân nghiến răng, thần quát:
“Giết! Giết Sơn Tinh hả hờn ta!”
Tức thời nước sủi reo như thác,
Tôm cá quăng ngọc trai mà hoa.

III

Sơn Tinh đang kèm theo sau kiệu,
Áo bào phơ phất nụ cười bay.
(Vui chỉ mê ai xinh mới hiểu)
Thần trông kiệu nhỏ hồn thêm say.
Choàng nghe sóng vỗ reo như sấm,
Bạch hổ dừng chân, lùi, vểnh tai.
Mỵ Nương tung bức rèm đỏ thắm,
Sơn Tinh trông thấy càng dương oai.
Sóng cả gầm reo lăn như chớp,
Thuỷ Tinh cưỡi lưng rồng hung hăng.
Cá voi quác mồm to muốn đớp,
Cá mập quẫy đuôi cuồng nhe răng.
Càng cua lởm chởm giơ như mác;
Tôm kềnh chạy quắp đuôi xôn xao.
Sơn Tinh hiểu thần ghen, tức khắc
Niệm chú, đất nẩy vù lên cao.
Hoa tay thần vẫy hùm, voi, báo.
Đuôi quắp, nhe nanh, giơ vuốt đồng,
Đạp long đất núi, gầm xông xáo,
Máu vọt phì reo muôn ngấn hồng.
Mây đen hăm hở bay mù mịt,
Sấm ran, sét động nổ loè xanh.
Tôm cá xưa nay im thin thít,
Mở quác mồm to kêu thất thanh.
Mỵ Nương kinh hãi ngồi trong kiệu,
Bỗng chợt nàng kêu mắt lệ nhoà.
(Giọng kiêu hay buồn không ai hiểu,
Nhưng thật dễ thương): “Ô! vì ta!”

Thuỷ Tinh năm năm dâng nước bể,
Đục núi hò reo đòi Mỵ Nương.
Trần gian đâu có người dai thế,
Cũng bởi thần yêu nên khác thường!

Avril 1933

The post Sơn Tinh Thủy Tinh appeared first on Thica.net.

Không còn ai gánh nước giếng làng
Tiếng gầu lịm vào bờ đá
Mặt trời lặn dưới đáy chiều váng đỏ
Giấc ngủ bầy rêu xám vỉa gạch già

Nụ cười đầy nón
Ai đổ ra lênh láng thềm hoang
Tôi đã uống no đời thôn dã
Mảnh trăng cong vục cạn giếng làng

Thiếu nữ chiều nay thôi hong tóc
Khuya đường ngõ vắng lặng thùng khua
Tôi biết bao nàng tiên áo gụ
Đã vục từ lòng giếng những giọt mơ…

Mặt giếng cũ như mắt quê để ngỏ
Tôi về soi, ứa vỡ mạch nguồn

II. Cổng làng

Tiễn nhau một chiều yếm thắm
Chàng trai xưa giờ đã chống gậy hèo
Những bà lão răng đen hạt nhót
Cái duyên thầm còn giắt ở hầu bao?

Nhón gót thời gian
Lớp gạch già lõm mặt
Cánh cổng lăn kẽo kẹt đời người

Thế giới vào làng luồn mái tam quan
Có bầy chim cắp mùa lên tổ
Có những nỗi đời lót trong rơm rạ
Có một nỗi lòng giắt một nỗi quê

Tôi khép lại những ngày xưa yếm thắm
Không sao khép nổi mắt ai chờ
Làng đã đóng đinh tôi vào cánh cửa
Mỗi ngày khép mở giữa câu thơ.

III. Ngọn khói

Nơi hạt thóc vội vàng xa vỏ
Bếp trấu ủ suông khói thả lên trời
Ôi giấc mơ của mẹ tôi
Người giấu kỹ trong từng bồ thóc
Trong nút lá chuối khô nút chặt từng lọ giống
Sương muối giăng nghẽn lúa trổ đòng

Nhưng ngọn lửa từ mẹ tôi chưa bao giờ lụi tắt
Củ khoai lùi cứ nức nở thơm ra
Ngày lận lụi nép trong vỏ trấu
Mà khói lên mơ mộng mỗi căn nhà

Tôi nhớ khói ngày quê rạn ngực
Mắt còn cay mờ một lối chiều
Có sợi khói thắt tôi không nút buộc
Em về tóc giũ cuối vườn sương

Ngày mai có thể làng thôi khói
Cơm tháng mười thôi ủ bếp tro
Khi tỉnh giấc vẫn thấy làng lầm lũi trên mặt đất
Thì ngọn khói đã là mây biếc
Buộc tôi lên như buộc một cánh diều.

IV. Làng tôi

Những đứa trẻ sinh ra như rơm rạ
Lấm lem hơi thở mùa màng
Những vết chân trần sắp bước qua thế kỷ
Lối dẫn tôi về lằn những vết chân trâu
Bật lên giấc mơ bầy ngựa phi nước đại
Lẳng nghe kẽo kẹt tre già
Chúng rỉ rả về những phận người quanh năm lấm láp
Những gương mặt lão nông như mùa đông bạc vỏ cây
Tôi chạm vào cổ tích làng tôi

Cổ tích làng tôi tắm ở cầu ao
Em cứ thả trắng ngần trăng ướt
Tôi vục xuống lòng tay như hứng được
Một làn hương bồ kết bay hờ

Cổ tích làng tôi đựng trong chiếc mủng
Mẹ bưng tháng năm lệch ngõ
Bưng những hạt thóc lép đi qua cơn gió
Bưng những nỗi đời đi giũ ở bờ sông

Những gương mặt lão nông giờ vơi lắm rồi
Trên đồng nội thêm nhiều nấm cỏ
Cổ tích làng tôi vùi trong đất
Những ngày xưa im mãi không về.

Trong tập Mắt thẳm, NXB Lao động, 1993

The post Cổ tích làng appeared first on Thica.net.