Trầm

tôi có thể bỏ quên nhiều điều
như kẻ mất trí nhớ
không biết mình là ai
tôi thành thật nói ra điều dại dột này
cảm ơn những người tử tế
một hai ba bốn năm sáu
bảy tám chín mười
hiện nay hôm qua
con chim đậu trên hàng tre trước nhà khi không kêu lên một tiếng rồi bay đi thả ngọn lá tre rụng xuống ao không có nước
tu huýt thổi tu tu đầu xóm
người đàn bà mặc áo nối bỏ gánh xuống vào quán đứng vấn thuốc hút
khuya lính ngoài lô cốt đi tuần bắn súng chỉ thiên
con chó chết nổi cái bụng trắng dưới sông
một thằng điên đội cái giỏ tre đựng giẻ rách
chai chén dây chuối dây thép xanh đỏ trắng vàng
tôi nói thật to tôi chưa chết được thôi cứ sống cho hết đời
con cái tôi sau này sẽ có cơm ăn nhiều hơn tôi
gió đã thổi ngược
ở trên trời con diều giấy đứt dây lộn đầu rớt xuống đất
đứa bé nhìn theo khúc đuôi mắc trên ngọn cây
rồi cầm cái ống tre không đi giữa đồng
mưa bắt đầu rớt trong lá cây
hơi đất có bốc thêm mùi rơm cháy

tôi đi không thấy dưới đất
gió thổi mạnh không đội nón được
tôi để đầu trần mưa ướt
tháng năm trời mưa không lâu
tôi bước vào nhà để cái nón trước cửa
ba đứa con ngồi trong góc nhà nhìn tôi
mấy cái chân thò ra khỏi những miếng giẻ rách nằm yên không động đậy trên mặt đất
đứa lớn đứng dậy chụi mắt ra ngồi ôm chân trước cửa
tối khuya mẹ mới về
nước chạy giọt ướt sau xương sống
tôi rùng mình nhìn mấy bát hương trên bàn thờ
con nhện sa trước mặt
tôi không có gì hết
bốn mươi mấy tuổi còn cúi lượm hai giác bạc bán phong long cúng khăm tháng ở ngã ba đường
rồi ngó trước ngó sau
như người không có việc chi làm
đứng chắc lưỡi ngó trời chơi

● qua được một ngày
đang ăn ngậm miệng lại
không biết bữa sau phải ăn chi
tức như thằng hề không chọc được ai cười
người nhắc tuồng đã bỏ quên sách
đứng ngó khán giả qua cánh gà
tôi chỉ còn biết đằng hắng trong cổ
không biết sống để làm gì mà cực quá sức
buổi chiều hai đứa bé ngồi dưới cái dù du giữa chợ nhìn mưa giọt trên đống chai bể
ông già quét rác úp cái mũ lác rách lên mặt nằm trên sạp gỗ kê hàng hát bài đêm khuya dựa gốc cây bòng

tôi vấn một điếu thuốc
nước ướt giấy rách thuốc dính cả hai tay
tôi hết thèm

con nhện sa trước mặt
tôi không còn gì hết
hai bàn tay mười ngón
hai bàn chân mười ngón
trên càng xe và trong bùn đá
tôi đứng giữa ngã ba đường và nơi đông người qua lại
chờ các ông các bà kêu một tiếng tôi dạ to
cái lục lạc kẽm
kêu lanh canh
tôi xin thêm hai giác nữa đường xa nhiều dốc buổi trưa trời nắng phải uống nước nhiều
tôi muốn làm thằng hề chùi hai ống tay áo lên mặt giả đò khóc cho người mặt đỏ đội mũ thẻ ngang chỉ vào mặt chưởi bới
sau đó màn khép lại
người cầm chầu bỗng đánh trống liên hồi

● tôi qua cầu tôi lên dốc
một dốc hai dốc rồi ba dốc
con nhện sa trước mặt
bùn đá cát đất
con nhện sa trước mặt
buổi trưa đứng bóng
sáng sớm chưa thấy đường
tối khuya không còn người
tôi chạy
tôi thở
trong nắng giữa mưa
đứt hơi

● như khúc củi mục lâu ngày rớt xuống vũng nước xoáy trong mùa lụt
tôi vỡ tan dần ra từng miếng
còn lại cái ròn
cháy đen
và hôi chua

con nhện sa trước mặt
tôi không còn có nước mắt nữa

● một thằng câm chấp hai tay sau lưng đứng dựa cột điện nhìn một thằng điên không mặc quần áo nhai một nắm giẻ rách đi qua
thằng câm lắc đầu bỏ đi
hết nước rồi
thằng điên nhả nắm giẻ rách ra nhổ một bãi nước miếng nhắm hai mắt lại cười hố hố nói to
mọi người hãy hoan hô tôi muôn năm
và thổi điệu kèn long trọng cúi mình sát đất kính chào ngài rất thánh rất phật là tôi
cho tôi được sống đời ở trên trời cũng như ở trên đất
tôi ra lệnh không ai được như tôi
chỉ có tôi
chỉ có tôi là không phải người đến ở với các người
a ha
này các người không bao giờ dám không mặc quần áo đi ra đường
hãy nhảy múa với tôi để được tự do
a ha
hai người mặc quần áo lính chỉ tay vào mặt thằng điên đuổi đi
thằng điên úp hai tay vào mặt nhìn hai người lính qua kẽ ngón tay cười hi hi
rồi bỏ chạy
vẫn còn lính chưa hết giặc
đừng khóc nữa để còn sức và nước mắt sau này mà cười
thôi thôi
cha mẹ tôi dại đẻ cái đầu tôi ra trước rồi
tôi lại không có cái miệng của ông lão tử
hu hu

● thằng điên nói như thế
người nào ngậm khít hai hàm răng ngó thẳng vào mặt tôi như thế
tôi là người thật thà
chưa bao giờ được ăn no
hai mươi năm kéo xe không đội được một cái nón lành
mấy đứa con đói bụng không thấy nhớ tới bữa
một củ khoai hai củ khoai
ba củ khoai hà ăn một nửa
đứa lớn củ nhỏ đứa nhỏ củ lớn
nuốt lớn củ nhỏ đứa nhỏ củ lớn
ăn cả vỏ nhai cả xơ
cứt ỉa ra khi cứng khi lỏng
xanh đỏ trắng vàng
người nào lại ngậm khít hai hàm răng ngó thẳng vào mặt tôi như thế
tôi không phải là đứa ăn cắp đi ngoài cửa ngó lơ giả đò hỏi thăm nhà
tôi nghỉ chân ở đây chờ khách
có tử tế xin miếng nước lạnh

● cây không xuống nước cũng khô
bốn mươi mấy tuổi vẫn còn cong lưng cúi đầu vừa thở vừa chạy
chưa tới thời chó không ăn cứt

● này đứa kéo xe nhà có điềm viền tua vàng tua bạc lục lạc đồng leng keng
mầy lên dốc còn ngoái đầu nhìn tau cười chọc tức
mầy nhún càng xe đánh cao hai chân làm bộ
mầy la hét ồn ào
mặc cái áo của chủ vất đi
mầy tưởng mầy là ông trời
mầy rung to lục lạc cười tau mặc áo vá đi dép mo cau
tau mở miệng không ra
xe qua cầu tau nghiến hai hàm răng lại
không lau mồ hôi được
mày nhổ nước miếng lượn xe cho bánh kêu lạo xạo
trên lưng mầy má và cổ của chủ mầy rung lên
tau thở không kịp cố chạy cho đều bước
con ơi đừng tưởng như thế là sướng
hết kéo xe mày phải lau khu cho những đứa con nít gọi mầy bằng thằng

● nửa đêm nằm ngủ tôi thấy những bông cỏ gai khô gió thổi lăn trên mặt
mồ hôi chảy lạnh sau xương sống
những tia nhọn và sắc trong da thịt tôi
tôi muốn mửa
tôi cúi đầu thấp xuống
gió đập vào hai mắt
tôi không thấy gì hết tôi không nghe gì hết
cây cối hai bên đường rung giật lên từng cơn
tôi đang xuống dốc
chiếc xe vồng lên
hai chân tôi cứng lại
càng xe gãy đâm suốt qua lưng tôi
người khách xếp dù che mặt bỏ chạy
tôi nằm ngửa nửa người mắc trên càng xe không có máu
mẹ tôi cầm chén cơm có cắm đứng hai chiếc đũa tre
hương thắp không có mùi
ngày còn sống sao không thấy được chén cơm to đầy như thế
mấy đứa con tội mở to mắt nhìn chén cơm
vợ tôi đứng cúi đầu ôm chiếc chiếu rách và mấy sợi dây dừa
không biết có ai biết tôi còn mấy đồng bạc trong cái bao thuốc bẹ chuối

tôi mở mắt
trời mưa
mấy miếng mo cau che không hết chỗ dột
cả nhà thức dậy nói chuyện

● chuyện một bà ăn chả nhả bã
chuyện con kia còn nhỏ lấy quần đen đánh vào đầu người ở
hai đứa nhỏ hàng xóm quăng bánh mì cho chó ăn chơi là chuyện của con tôi
chuyện của vợ tôi chuyện ngoài đường chợ
hai người bán cá bán rau chưởi nhau ăn cắp ăn trộm
mấy đứa bán đậu phụng rang giành khách đánh nhau
tôi kể một người cuốc đất trồng khoai được một cục vàng to bằng bắp chuối
chuyện chưa hết mấy đứa con đã co chân nằm ngủ
chờ tạnh mưa tôi ngủ cho tới sáng

● xe lên dốc
tôi cúi xuống thở
xe lên dốc
tôi úp tôi lên càng xe tôi nín thở
xe lên dốc
tôi cong tôi lại kéo chân từng bước tôi đứt hơi
mặt trời trên đầu mặt trời sau lưng mặt trời trước mặt mặt trời dưới đất mặt trời trong mắt trong miệng trong mũi trong tai trong tóc
mặt trời tan trong thân thể tôi tối đen
da thịt khô nhão nguyên tắc máu

● tôi ngửa bàn tay ra
nhìn đồng bạc rớt xuống
trời không có gió
tôi nói to không được
xe lên dốc xin cho thêm ít giác

● chẳng có khi nào tôi nhớ ra tôi
cũng không soi gương để thấy mình mặt ngang mặt dọc
buổi sáng vục nước vào hai bàn tay quệt qua cái mặt rồi kéo vạt áo lên lau
nửa đêm thức dậy chân tê biết mình đói bụng
uống một miếng nước lạnh nhức hai hàm răng
trở lưng quay mặt vào phên
nằm nghe con nói mớ
trước cuộc đời muốn chửi mả cha
hài hàm răng ngậm cứng
giận mình làm thinh không khóc không la
đến bữa ăn đánh con chưởi vợ
coi trời đất chẳng ra gì
khi đứng đường ai kêu xe lại dạ
mở trần giũ đệm hạ càng xe nói nhỏ mời bà mời cụ lên
rồi cong lưng nín thở chạy hộc tốc
cố tránh ổ gà cho khách khỏi xóc
để nài thêm ít giác
đỡ tiền gạo cho vợ

● chẳng có gì phải nhớ
bạn bè gặp nhau bụng không đứng uống một ly rượu buổi chiều trong quán
nói chuyện đời chơi
thêm một ly nữa để thấy trời ngoài mái tranh thấp một chút
ngó ly rượu đầu tràn cười to vào mặt nhau
một hai ba
rồi năm sáu bảy thằng
đứa ngồi đứa đứng
đứa mặt đỏ như mặt trời sắp lụt
đứa mặt tái như mồng gà mái chết dịch
rót thêm ba bốn ly nữa
việc gì mà phải nhớ
vợ có đi ngang cũng lấy nón che mặt giả đò không thấy
con có đứng nhìn kêu cho một cái kẹo rồi đuổi về
mưa tháng năm còn lâu mới thấm đất
một đời ta còn kéo xe
một đời mầy còn đi ở
một đời nó còn quét chợ
chưa chết thì cứ sống xem cực tới đâu cho biết
chó không ra chó người không ra người như con trùn còn ăn được đất
một ngày qua hai ngày qua
vợ con đau không có tiền mua gạo
ăn rau chấm nước muối trừ bữa
hết một tháng hết một năm hết ba bốn năm
diềm xe vá chỗ này rách chỗ khác
thêm một ly nữa
cho bọn nhà giầu đi qua ngó thấy cay mắt
những thằng kéo xe thiên hạ ngồi trên đầu muốn làm ông trời
một đời ta ba đời nó
bỏ hết cả
bỏ hết
chẳng còn gì phải nhớ
uống nữa đi
nhắm từng chút cho rượu thấm vào não tuỷ
cha cũng chết rồi mà mẹ cũng qui thiên
còn mấy đứa con ghẻ sài hôi hám
ha ha
mả cha cuộc đời
mả cha bây mả cha cả làng cả nước bây
tôi đây trói mình vào hai bánh xe
tôi lăn theo lăn theo
lộn ngược trời đất
lộn ngược ruột gan
không biết nắng không biết mưa trên đầu dưới chân
ngủ hay thức hai con mắt vẫn mở to
sáng như tối
ngày như đêm
này những thằng trời sinh ra kéo xe những đứa trời sinh ra quét chợ những con trời sinh ra bán nước chè những đứa đi ở những thằng ăn mày
tới đây
nghe tôi hát và làm trò tôi chơi
tôi hát kể thằng điên say
bắt đầu bằng một chén rượu cặn trong đám cưới nhà giầu bị đuổi ra khỏi cửa ngõ
thằng điên cầm vắt xôi và một miếng thịt la to
cha mẹ ơi không sống dậy mà ăn xôi thịt
thằng điên để miếng thịt và vắt xôi ngay giữa đường quỳ xuống chấp tay van vái khóc thảm thiết
rồi vùng dậy bỏ chạy cười ha ha
ra tới chợ thằng điên ngồi xếp bàn dưới đất lượm một cái lá bánh le lưỡi liếm
mặt cắt không có một giọt máu

uống nữa đi uống nữa đi
em ơi em bán thêm anh hai giác ốc

uống nữa đi
hỡi những thằng ăn rau heo ăn
uống nữa đi
suốt ngày này coi như mưa to gió lớn
uống để đi bằng cái đầu và thấy ông trời ở dưới hai chân
uống đi
cực cả đời đâu phải một bữa mà lo
em ơi cho anh xin một chút nước ốc
chẳng có gì quên
chẳng có gì nhớ
chẳng cần biết gì nữa
tôi tên là nguyễn văn dạng
hai mươi năm kéo xe
nghe chưa em
tay em thơm mùi chanh mùi sả

● tôi tên là nguyễn văn dạng
hơi hai mươi năm kéo xe tay
cực quá sức
cực không biết bao giờ cho hết cực
cái áo cánh thân sâu đen thân trước trắng
chỗ vá vải dù chỗ vá vãi to
cha chết ngày mồng một tết phải để ngày mồng ba mới cúng
nhiều lúc giận vợ giận con tức cuộc đời muốn bỏ xứ mà đi
rồi khuya về lại thức vợ dậy đưa thêm tiền ngày mai mua gạo
có khi chạy cả ngày tối nhức hai con mắt không ngủ được
nằm tính chuyện với vợ
trời mới mưa một ngày gạo đã thua nửa lon
tới lúc lụt chỉ còn ôm hai chân ngồi ngó trời ngó nước
xe không chạy
chợ không đông
không ai thuê gánh hàng chùi thớt
đi mượn gạo có ai thương cũng không dám cho quá ba lon
sợ trả không nổi để lâu ngày thêm mất lòng mang tiếng
ngồi nghĩ không biết vì sao ông gánh dưa trên tờ bạc một đồng lại ở trần
hơn bốn mươi tuổi mình không có một cái áo lành
mùa đông mấy đứa con rúc vào cái bao bố
chân thò ra những chỗ rách
tính hết nước không biết làm sao cho khỏi cực
ngó chung quanh cùng mình
không kể những thằng kéo xe
mụ tạo bán nước chè
ông dẫn hát chầu văn
mụ màng bán cháo gạo
mụ năm thương bán cơm hến
thằng lô làm thợ điện
con lủi bán bánh bèo
mụ lười gội đầu
con phụ đi ở
bác cai chèo đò
ông xin quét chợ
thằng dưa gác cửa trường hát
chẳng có con nào thằng nào cất đầu lên nổi
đứa nào đi cũng chạy
đứa nào làm hết hơi còn đưa tay quệt mồ hôi trán
con cái ở trần tắm sông dang nắng
trời mới sáng ra chợ ngả cái chén gỗ chờ xin vá cháo gạo phát chẩn
ngó người ta cùng mình
người này tới người khác
từ đầu đến chân
tính hết nước không làm sao khỏi cực
chạy hết sức cơm cũng không dư trong nồi
hoạ may trời rớt xuống giữa nhà cho một cục vàng
hay như ngày trước
ngậm ngải tìm trầm
một hoá long hai xong máu
cho hết cuộc đời đi
kể chi
thôi mình ơi
ngủ mai còn ra chợ sớm
giấc ngủ không tới hai con mắt còn cay
tôi nói chuyện ngầm ngải tìm trầm

● người đó ngậm ngải vào núi tìm trầm
dặn vợ con ở nhà chịu khó chờ ba tháng
người đó cứ đi đi mãi sâu vào núi
không có đường ra không có đường vào
trầm
vợ con tôi đói đang ngó mắt qua cửa sổ
trầm
vợ con tôi đói đang thóp bụng tính từng ngày
trầm
trời chưa sáng
một ngày
trời mới tối
hai ngày
nửa khuya tỉnh dậy
ba ngày
tràm
tôi cứ đi
rừng và lá trước mặt
lá và rừng sau lưng
ngải trong miệng không đắng không cay không ngọt
ngải trong miệng tôi cứ đi
trầm
trầm
trầm
nửa đêm trong giấc ngủ tôi thấy những mũi nhọn thốn trong ngực tôi
những tia máu
những rổ rau như cỏ luộc chấm với nước muối sống
vợ tôi ngồi ăn cay con mắt
cái bụng đau quan sát của thằng con út mười lăm tháng
những đêm mùa đông không một que củi
gió thổi qua lỗ phên rách
trầm
tôi không còn nhớ tháng nhớ ngày
tôi cứ đi
trầm
những miếng thịt
những chén cơm trăng đơm đầy
nải chuối chín vàng và mùi hương thắp trên bàn thờ
trầm
tôi vấp ngã
tôi đứng dậy
tôi chạy
tôi ngậm chặt miệng lại
tôi đi
ba tháng mười ngày mười ngày ba tháng
mặt trời mọc
mặt trời lặn
hết đêm đến ngày
hết tối đến sáng
không kể mưa không kể nắng
trầm
trầm
rồi tôi thấy đói
rồi tôi thấy khát
hai mắt tôi mờ tôi quỵ hai chân
tôi cố sức đứng dậy
tôi đi tôi đi nữa
ngải không còn ở trong miệng
tôi không nhớ gì hết
trầm
vợ con tôi
cơm cơm
và gió
trời ơi gió
gió bắt đầu trong lá cây
mùi thơm của cỏ và nhựa nứt ra
gió hút qua thung lũng và vào vách đá
gió xoáy giữa những hốc núi hai bên vực thẳm như con thú chạy hộc hơi
gió hút
trong hang
tiếng dội ngược tắt nghỉn
tôi đứng không vững
trời ở trên đầu
trời ở dưới chân
tôi ở giữa trời giữa đất
gió thổi nhấc tôi lên
tôi nhìn ở đâu cũng thấy vợ con tôi
trầm
trầm
dễ sợ
trầm
tôi bước tới
một bước hai bước
trầm
vợ con tôi và những chén cơm đầy
trầm
tôi không còn biết trời đất gì nữa
nửa đêm tôi tỉnh dậy
tiếng vỏ cây nứt và lá rụng
một con chim vỗ cánh bay vụt ra khỏi lùm cây
sương có trăng mù trắng dưới suối
tôi rùng mình
tức thở
trong ngực tôi như có cục đá chặn lại
tôi cúi người thấp xuống
hai đầu gối nhức tôi không đi được nữa
tôi bò
quần áo mục nát
tôi bò
ngải ngải
miệng lưỡi tôi khô queo lại
ngải
tôi nhai một nắm cỏ
nước cỏ mát thơm trong miệng
tôi bò đi tìm nước uống
ngải
ba tháng mười ngày
mười ngày ba tháng
không biết tôi còn nhớ đường về
tim tôi đập rất mạnh
thịt tôi cứng lại
thân thể tôi tê nhức và giật lên từng cơn

tôi đã thấy tôi trong vũng nước
tôi không còn là tôi nữa
tôi kêu to lên một tiếng đưa hai bàn tay cào mặt
những móng sắc đầy máu và lông
tôi đâm đầu chạy giữa lá cây
mặt trời ở sau lưng
tôi không thấy bóng tôi nữa
tôi gầm lên chạy lao xuống núi

● trầm trầm
ba tháng mười ngày ngậm ngải tìm trầm
trầm ở trong cây
ngải ở trong miệng
ba tháng mười ngay
trầm ở trong cây
ngải tan trong máu
ăn trong xương ngấm trong thịt
ngải mọc lông ngải ra vuốt
ngải thay máu ngải đổi da
người không ra người
người thành ra thú ăn thịt tươi

tôi đưa hai bàn tay ra trước mặt
tôi lật ngửa lật sấp
tôi há miệng ra
tôi không nói được nữa rồi
trầm hay ngải
và cơm cơm
chỉ còn vợ con tôi nhìn ra tôi
tôi kéo mảnh quần lại trên ngực
vợ con tôi khóc
và tôi sẽ bị xua đuổi như tôi là con thú
và tôi sẽ chết như tôi là con thú
một mình không chôn cất

Ngải

● có người ta cùng mình
con nhện sa trước mặt
tôi còn kéo xe cho hết đời tôi
tôi có chết
vợ con cũng chẳng có một chiếc chiếu lành
người ngậm ngải tìm trầm đã chết một mình không chôn cất
người ngậm ngải tìm trầm đã chết một mình không ai khóc
trầm
và cơm
cái tơi đọt cùn hết đường chân chỗ chằm thêm miếng diềm xe cũ chỗ vá chèn miếng ka ki bôi dầu rái
những con đường đá dăm
những hố cát hố bùn
những vũng nước đọng
những chiếc xe chở lính mang đầy súng ống
chiếc xe của tôi tội nghiệp
lóc cóc dưới mưa ngược gió
vợ tôi đứng ăn miếng sắn ngoài chợ
co chân phải gãi chân trái
cái nón lật ra sau đầu
trời mưa nước đen
trầm là cơm
trầm
tôi sẽ ngậm ngải trong miệng
ba tháng mười ngày

con nhện sa trước mặt
vợ tôi đội cái nón ngó nghiêng
tôi vội vã chạy băng qua đường
có người kêu xe trả giá hai lần rồi đi thẳng
ba vạn cũng bỏ
tôi mua mấy dáo nưa kẻo chổng càng xe lên bước từng bước về nhà
mưa không tạnh nổi
tới giữa tháng chín
gạo sắp thua rồi

● trầm hay là cơm
những tờ giấy bạc sạch sẽ và thơm mùi giấy
những tờ bạc cầm giữa mưa không sợ rách
những tờ giấy bạc rớt xuống đất nghe tiếng
không phải những tờ bạc nhét dưới chiếu
không phải những tờ bạc để dưới chân đèn trên bàn thờ
không phải những tờ bạc bỏ trong bao bẹ chuối đựng thuốc hút
không phải những tờ bạc đứt hai dán ở giữa
không phải những tờ bạc mềm xìu
những tờ bạc không có lằn xếp
những tờ bạc thơm mùi long não
những tờ bạc không có mồ hôi tay
những tờ bạc của nhà giàu
trầm và những tờ bạc mới
tôi ngủ quên và thấy mình nằm ôm một gốc cây mục giữa rừng
miệng tôi khô đắng

● ngải
biết đâu có ngải
ngải màu trắng màu đen màu đỏ
ngải màu xanh màu vàng
ngải đắng
ngải ngọt
ngải cay
ngải ở trong đất trong cây
ngải ở trong rừng trong đá
ngải ở trên trời rơi xuống
ba tháng mười ngày ngậm ngải không ăn không đói
miếng gỗ mục trên tay con tôi
đang đi tôi đứng lại
ngải
cái dáo nưa chưa gọt vỏ giữa chợ
tôi mở hai mắt
ngải
đám đất trùn đội bên bể nước
tôi cúi xuống
ngải
viên đá mắc trong kẽ ngón chân
tôi kẹp lại
ngải
ba tháng mười ngày không ăn cũng sống
tôi chảy nước miếng
ba tháng mười ngày không ăn
vợ tôi mấy đứa con tôi mỗi người ba tháng mười ngày thay nhau không ăn
đang ăn tôi bỏ đũa xuống
ngải
ngải
tôi ngậm miệng lại
ba tháng mười ngày
tôi hỏi hết những thằng kéo xe đứa đi ở đứa bán bánh con ăn mày
không ai nói thấy ngải ở đâu
ngải ở trên trời rơi xuống
ba tháng mười ngày ăn chay niệm phật
nhà tôi không có phật
ba tháng mười ngày không ăn
ngải

● trời không sập cho chết hết
nên tôi cũng sống như người khác chung quanh
bốn mươi mấy năm với cuộc đời này
ăn khoai không bao giờ lột vỏ
có khi muốn được như ông thày tu ở trên chùa
áo quần sạch sẽ thơm tho
da thịt trắng đỏ
đi ra đi vào nhìn trời nhìn đất chấp tay cuối đầu a di đà phật

● tôi cười tôi dại
tôi là nguyễn văn dạng
cực quá không biết làm sao
cứ mong trời sập cho chết hết

tôi là nguyễn văn dạng
hai mươi năm kéo xe không biết tối không biết sáng hết đêm hết ngày
cửa ngõ hai ba lần đổi hướng
khi đi thẳng khi đi vòng
cực tới đây không biết có còn cực nữa hay không
trời không sập cho chết hết
tôi chưởi bậy một câu
mấy đứa con nhìn tôi rồi cúi đầu xuống rổ rau gắp và
vợ tôi bỏ đũa chống tay đứng dậy đi xuống bếp
tôi lấy cái nón kéo chiếc xe ra ngoài cửa ngõ

● tôi chạy
con tôi đang dựa cột nhà
hai con mắt không muốn mở
tôi chạy
vợ tôi đang khom lưng chà cái xơ mướp trên thớt thịt
tôi chạy
lục lạc lanh canh
tôi chạy
hai bánh xe lăn tròn xốc bổng đẩy tôi tới trước
tôi chạy
nắng mưa gió nước
tôi cất nón tôi há miệng tôi ngẩng mặt tôi cúi đầu tôi thở
mướt mồ hôi
tôi sùi bọt mép
tôi chạy
hai bàn chân vợ tôi hà ăn từng lớp
gót nứt đen bùn đất
những cái bát gỗ giơ lên chờ vá cháo phát chẩn
mấy đứa con tôi vừa thổi vừa húp
tôi chạy
đổ khách xuống
tôi mở to hai mắt ngó tiền trong nón
đợi khô mồ hôi vấn một điếu thuốc uống một bát nước chè
tôi cười thở phù hết nặng ngực
tôi muốn nằm xuống ở đây trên cái ghế dài trong quán nước úp cái nón lên mặt ngủ một giấc
cho một lúc không còn gì trên cuộc đời này nữa

● tôi cầm tờ bạc trên tay
lật qua lật lại hai mặt
một đồng một giác không thành hai hai đồng hai giác được
người ngậm ngải hơn ba tháng ở trong rừng không thấy trầm
cây cối chung quanh che khuất mặt trời
người ngậm ngải luồn những ngón tay vào trong tóc kéo đầu mình xuống
tôi rùng mình
cổ họng tôi khô rát
tôi la lên
xe xe ai đi xe không
tôi cười ha ha
nghiêng xe rẽ đường
những sợi tóc trên đầu người ngậm ngải dựng đứng lên
người ngậm ngải khóc
xe xe
tôi sải chân lên dốc
không có ai kêu
tôi chạy
tôi chạy như thằng ăn cướp giựt được tiền chạy
người ngậm ngải đứng trên dốc che mặt ngó xuống làng

● tôi nằm xuống thật
một ngày hai ba ngày
ngoài trời như có mưa
nước giọt trên lá nước giọt ở trong đầu tôi
lửa lửa
lửa đốt chung quanh tôi
mùi thịt người cháy sôi trong máu
chân tay tôi bị trói chặt
những bóng người đen dài chạy qua chạy lại trước mặt
có tiếng la to
tôi dạ dạ có tôi xe đây
tôi cố vùng vẫy
tôi chạy
lục lạc không kêu
tôi chạy
lửa và nước trong đầu
tôi cúi sát người xuống đất
và ngã lăn ra
cơm đó con ơi
cơm cơm ăn đi
ăn đi cơm không hết đâu
đừng khóc nữa
đừng khóc nữa
con ơi
tôi thét thật to
tôi chưởi
tôi chưởi hết
thằng giàu thằng cực
cón bán hàng thằng ăn mày đứa ăn cơm cá không hết đứa buổi sáng xổ trứng gà cho chó ăn chổng tai
tôi chưởi trời tôi chưởi đất
kêu phật kêu thánh tôi chưởi
chưởi làng chưởi nước
ông khai canh mù mắt
ông tiên sư điếc tai

● tôi chết
vợ tôi chết
con tôi chết
người ngậm ngải chết
ba tháng mười ngày
ngải ngải
lửa và nước
ngải
tôi thấy tôi chạy rất nhanh giưa rừng
chiếc xe kéo bay bổng sau lưng tôi
hai tay tôi bị trói chặt vào càng xe
tôi chạy
nước và lửa ở trong đầu
ngải
tôi ngậm ngải ở trong miệng
trầm
trầm trước mặt
trầm sau lưng
trầm
tôi bước không nổi
chân tay tôi cứng thẳng
trầm
trầm chất đống quanh tôi
tôi không chạy nữa
hai càng xe cứ dính cứng vào tay tôi
tôi ngột thở
trầm
con ơi trầm
cơm đó
thịt đó
trầm trầm con ơi
chiếc xe lao nghiến lên người tôi
tôi mắc ngang giữa hai bánh xe
xoáy tròn trong nước và lửa
tôi ngột thở
tôi la thật to
trầm

con nhện sa trước mặt
tôi đưa tay ra
sợi tơ đứt nửa chừng
tôi có chết được đâu
cứ sống như tôi đây này làm thằng kéo xe tay
kẻ giàu có bữa ăn nào cũng dư cơm dư thịt

● trống chầu đánh thùng thùng
tôi để xe ngoài cửa trường hát
người xé vé ngồi vắt tréo chân hút thuốc
cái mũ bê rê đội xiên trật sau đầu đưa cái lỗ rách ra phía trước
cái mặt lai tây mặt rạch khô cháy
tôi cười bước vô rạp
bạch viên đeo chiếc vòng vào tay cúi đầu lạy ông thầy chùa

thầy cho một chiếc kim hoàn

bạch viên khóc
trống chầu đánh thùng thùng
tôi hết buồn ngủ và lúc này muốn được như người làm con vượn trắng lượm những đồng bạc thưởng trên sân khấu

● thôi con ơi
đừng đứng đó mà thèm
ngó chi được bữa cơm người nhà giàu
còn chiếc xe của cha đó
rồi con sẽ kéo
rung lục lạc cho đều
cho hết đời con
cố lên dốc
đừng nghỉ nửa chừng
nghe con

The post Ngậm ngải tìm trầm appeared first on Thica.net.

thêm một
là thêm một năm
dài thêm ba trăm sáu mươi lăm ngày
dài con dài cái
dài ngày thiếu gạo
dài ngày há miệng không có cái chi nuốt
nói thiệt
tới đây hôm nay lúc này đây
tôi đuối
tôi luỵ
tôi quỵ
tôi lết
trệt

ngoài trời
cây không có gió
lá im
không tiếng chim

2.
hai mươi mốt năm
chiến tranh đã qua
người đàn bà già chết khô
chiến tranh đã qua
những nấm mồ
không xương cốt
quạ

chiến tranh đã qua
thằng hề rửa sạch mặt
đi bán kẹo kéo nuôi con
chiến tranh đã qua
thằng điên thắp ba cây hương soi gương van vái mình

chiến tranh đã qua
người lính bỏ ngũ
lên núi đào sắt gỉ
lựu đạn nổ
cụt một cánh tay

chiến tranh đã qua
tôi ngồi một chỗ
đêm giật mình nghe bom nổ trong đầu
thấy thằng bạn chết
xác phơi ba ngày giữa nắng

chiến tranh đã qua
anh em bạn bè quen biết
mỗi đứa một chỗ
đứa ngó cây
đứa ngó nhà
đứa ngó đá
đứa ngó đất
đứa ngó trời
đứa cười
đứa khóc
đứa lăn lóc
đứa lặn hụp
đứa tỉnh
đứa say
cầu cho đứa nào sau này chết cũng êm thắm

3.
còn tôi
tôi ngó hai bàn tay tôi
rồi ngó trước mặt
ngó sau lưng
đêm mưa không hết
có tiếng chẻ củi ở nhà bên cạnh

Vỹ Dạ ngày 26 tháng 4 năm 1996

The post Hai mươi mốt muôn năm appeared first on Thica.net.

tôi phủi hai bàn tay vào nhau
đến chiều gió rất to
hai cái đuôi con diều muốn đứt
nhưng tôi không còn dây nữa

Ngày 13 tháng 5 năm 1983.

1. Trú: Trấu

The post Đứa bé thả diều trên đồng và vắt cơm cúng mả mới appeared first on Thica.net.

người mất trí

tôi lang thang ngoài đường hát ca tôi
kẻ mất trí buồn
tôi không làm mất lòng người khác
như người mù ngả nón ra trước mặt
đợi nghe tiếng đồng xu rớt
mỗi ngày tôi còn gặp được mọi người
ở đây
những người quen những người lạ
tôi kính cẩn chào tất cả
nơi đống rác thối này
tôi ăn những hạt cơm đổ và liếm những cái lá bánh ruồi bu kiến đậu
rồi tôi sẽ chết vô tích sự
như những điều tôi nói ra
không mất lòng mọi người bây giờ
tôi cũng không xin ai một tờ giấy đắp mặt
hai con mắt tôi còn mở to
tôi không có điều gì vui tôi không có điều gì buồn
tôi còn lại thân thể này của cha mẹ tôi sinh ra
hai con mắt tôi nhìn thấy đường đi
miệng tôi hát ca
xin mọi người đừng vỗ tay và cho tiền
tôi hát về tôi
như chiếc đò cũ nát không có chèo một đêm mưa gió nước sông cuốn trôi đi
còn lại người chèo đò rách rưới nằm trên cát

tôi lạnh
tôi úp mặt vào hai bàn tay
ngồi bó gối ngó tôi dưới nước
có phải mặt mày tôi đó không
mắt mũi râu tóc này đây là của tôi
tôi nhúng hai bàn tay xuống bùn
rồi cào mười ngón tay lên mặt
tôi nói một mình
máu của tôi
những người đàn bà đi ngang qua đứng lại nhìn tôi
thân thể này của tôi cha mẹ sinh ra
tôi cười to và không nhớ gì hết
mặt trời đốt nóng những hạt cát trên da thịt tôi
một người đi qua đường ngó tôi nói
này kẻ thất tình đổ điên
mầy hãy kể chuyện con nhện dăng tơ
xin kính chào người
tôi không phải là người thấy nàng một lần rồi đứng chờ để thấy nàng lần thứ hai
nhện ơi nhện hỡi
tôi xin cảm ơn mọi người
bây giờ mọi người đều yên ổn và lành lặn
chiến tranh đã bỏ sót các người
và chúng ta đau ốm
như ngọn giáo gỉ đào được ở góc nhà
lưỡi gươm cùn con trẻ cầm chơi
còn các đức vua thì cứ thay nhau được thờ lạy
tôi là kẻ dân
trên đầu có mặt trời

tôi thành thật kính chào các người
tôi cảm ơn hột cơm hột muối
và ngọn gió mát thổi qua đầu sông mỗi đêm tôi thả thuyền hát
ơi ơi các cô gái
tôi đã đi khắp phố phường này
chưa hết mưa gió mùa đông
bông cỏ nở thơm đường đi
tôi sẽ hái một cành liễu đầu sông
và mặt mày ủ rũ tôi trao cho nàng
nàng cười to và che mặt đi lên lầu
những đứa con gái theo hầu chỉ ngón tay vào tôi chế giễu
tôi làm kẻ dại cầm cành liễu trên tay đứng đợi nàng
ơi ơi các cô gái
tôi hát ca các nàng như tháng giêng bông trái tốt lành
mặt trời rất hiền trên thân thể các nàng trong suốt
vẻ ngọc thơm tho
ái tình các nàng sẽ cho tôi những buổi mai trong giọt sương lá liễu
tôi hát ca các nàng tinh sạch

ơi ơi các cô gái
tôi làm con chim tha cọng rơm trên tóc nàng làm tổ mùa đông
đám rước vừa mới đi qua
mọi người bỏ tôi ở ngã ba đường
tôi chống gậy trúc đội nón mê rách rưới
còn lại tiếng cười vang và tiếng kèn thổi vui
đám trẻ nhìn tôi hò hét xua đuổi
ơi ơi ông ơi ông hãy đi đầu xuống đất và hát
tôi cười ha hả nhắm hai mắt lại
rồi bỏ đi ra ngoài bờ sông cho rộng gió
có tiếng gọi tôi ở bên kia
nắn không qua được tới bên này

tiếng hát

con sông này bắt đầu ở đâu
nửa đêm nghe gió thổi mặn người thuyền chài nhớ biển
mùa mưa nước to xơ xác nhà cửa
bãi cát ngày nắng buổi chiều đám trẻ con đốt lửa
mùa nước chậm thuyền ngược dòng dò ngầm đá
vỏ hàu vỏ hến bày ra bên bờ
con sông này bắt đầu ở đâu
không có ai kể lại sự tích
người thuyền chài chết chôn trên đất
(có khi sông nhận chìm mất xác)
miếu thờ trên ngọn cây chĩa ba đầu khúc những xoáy
con sông này mỗi ngày người thuyền chài thấy mình trong nước
da đen tóc cháy
những cô gái chân rỗ dấu hà ăn
đầu mũi thuyền ngược gió nói tiếng to
ngọn rong xanh tôm cá ở mát

con sông này nửa đêm trăng mọc người thuyền chài gõ mạn thuyền hát kể
chuyện những người đời xưa nhân đức gặp nạn
bỏ nhà cửa vợ con đi biệt xứ
sau chết hoá thành thú dữ
ăn cỏ cây đón đưa người lạc bước giữa rừng và xé xác bọn giàu sang độc ác
tiếng buồn tiếng oán tiếng giận tiếng vui
tiếng những giọt mưa to đầu tiên trên mặt nước
tiếng bọt củi sôi trong bếp
hai con mắt người già nhắm lại
tiếng gõ mạn thuyền lanh canh
thuyền trôi trong những giọt nước mắt bẫm máu

người mất trí

tôi hát hay người khác hát
có ai gọi tên tôi Trương Chi
tôi không nhớ ra tôi nữa
ngọn chằm chống xuống đất tôi làm kẻ lang thang ngoài đường
a ha a ha
kẻ nào nói tôi dại khờ
cả một đời tôi có biết làm hề
cha mẹ bỏ tôi nửa chừng nửa đổi

a ha a ha
kẻ nào nói tôi mất trí
tình yêu là ngọn nước đầu nguồn chảy qua vách đá mắc trên lá cây
tôi không biết uống những giọt nước đó
người nào gọi tôi ơi Trương Chi
có phải nàng Mỵ Nương đã chết
và tôi thì làm người buồn suốt đời
nửa đêm tôi sẽ đến bên mộ nàng hát ca
cho trái tim nàng thành ngọc
tôi sẽ làm con chim tha viên ngọc đó bay khắp thế gian
cho nàng khỏi cấm cung

a ha a ha
này hỡi tuổi nhỏ
đừng ném đá sau áo người xấu xí
tôi không làm trò cho các em cười vui
hãy đi theo đám rước và vỗ tay
này ơi ông Trương Chi
nàng Mỵ Nương ở chốn lầu tây đang đi kiệu đến
ông đứng dậy mà gặp nàng
a ha
này hỡi tuổi nhỏ
củ khoai nhồi bột bột ngồi bột khóc
đừng cười tôi không có giọt nước mắt nào khi nàng chết
tôi cứ hát ca như con chim hát lúc mặt trời mọc
như sông này sóng nước lao xao
nãy hỡi tuổi nhỏ
cuộc đời này có là bóng mây
áo xanh áo đỏ buổi sáng buổi chiều các em vui

tiếng hát

chàng ngậm trong miệng một ngọn cỏ may đi ngược dòng sông
áo và tóc nàng bay trong gió
nàng giặt lụa bên bờ hát bài hai con chim phượng ăn xoài trên cây đợi chàng
chàng đến
và tiếng nói thì thầm
chàng thả cọng cỏ may rớt trên tóc nàng
nàng nhìn xuống nước và đưa tay nhặt cọng cỏ may cắn trong miệng cười

người mất trí

rồi chàng
ngọn chèo quay ngang đỡ giáo giặc
chàng bỏ thuyền đi không trở về
gió thổi lăn những cọng cỏ may khô trên cát
con sông đầy máu
không còn ai nhớ chàng

tôi không hát cho nàng nghe khúc kết
nàng đã thả rèm xuống khi thấy mặt tôi
a ha
tiếng khóc ở sau lưng
tôi đi không ngó lại
còn chàng thì cất mặt đi trên bờ cát
ngọn chèo chống nước chàng ra giữa sông
chàng không còn thấy trời đất là đâu nữa
giọng hát chàng đứt đoạn
nước sông lai láng
đêm khuya thắp đĩa dầu đầy
hôm sau không ai thấy mặt chàng đâu nữa

xin mọi người đừng hỏi thêm gì tôi
tôi muốn được yên ổn
làm kẻ mất trí
một mình trên đời
tôi không xin mọi người cơm bánh
như tôi không xin mọi người thương tôi dại
tôi cứ hát chơi không ai cấm được
như không ai cấm được tôi điên tàn
điên tàn vì nàng Mỵ Nương
nàng Mỵ Nương đã chết
tôi còn tiếng hát của tôi
tôi rong chơi bốn cửa thành hát ca
và đám trẻ theo tôi chọc ghẹo

tôi xin chúc mọi người sung sướng
những bữa ăn thật nhiều thịt nhiều cơm
và không ai hầu hạ ai
không ai nhòm ngó ai

tôi xin chúc người già được nghỉ ngơi
buổi sáng mùa hè lên núi hái thuốc
buổi chiều mùa đông đốt lửa kể chuyện đời xưa cho con cháu nghe

tôi xin chúc mừng những người đàn bà sắp đẻ
mẹ tròn con vuông

tôi xin mừng các em có ăn và mau lớn

a ha a ha
mọi người đừng nhìn tôi thế
không phải tôi không phải là người
tôi ở đây trên bến sông này ngày ngày chèo thuyền
có xấu xí chi tôi không như các người
tôi đen tôi rách rưới
tôi hát tôi cười tôi buồn tôi khóc
tôi nói lời kẻ điên lảm nhảm
tôi la hét giận dữ
như con cuốn chiếu tôi cuốn tròn tôi lại
tôi chạy đuổi bắt tôi suốt ngày trên đồng trống
mặt trời trước mặt mặt trời sau lưng
đừng tưởng tôi hành hạ tôi đây cho bõ thù bõ ghét nàng
nàng như ngọn gió thổi qua sông tôi không lấy tay che mặt được
a ha a ha
tôi là vỏ ốc vỏ sò con trẻ dành dụm làm đồ chơi buôn bán

tiếng hát

bài hát vui này tôi hát cho các con trẻ thuyền chài
mặt trời của con trẻ
buổi sớm mai mọc ở đầu sông dưới nước
buổi chiều tối vùi kín trong cát
buổi trưa cháy đen trên những lưng trần dang náng
nơi những vỏ sò vỏ ốc mặt trời xoáy tròn màu ngũ sắc
nơi hột cát mặt trời chảy và khô cứng lại
mặt trời sáng những tia nhọn trong mảnh chai mảnh đá trong nước
mặt trời thổi mù sa mưa bất ngoài bãi
biển động mặt trời đen không ngày không đêm
mặt trời chết lạnh
mùa đông
mùa thu mặt trời ướt trong lá cây
mùa hè mặt trời cháy đỏ treo trong những mắt lưới phơi trên sào
mùa xuân đọng trong giọt nước trong lá sen
mặt trời như đồ chơi với con trẻ thuyền chài
những đứa trẻ khố rách và hôi nắng
mắt đỏ nước bùn
cơm hẩm không đầy bát
trời sinh ra cha mẹ bỏ giữa sông giữa cát
sống giữa nước nên khóc không ra nước mắt
mỗi ngày thấy mặt trời to rộng
còn cuộc đời như hạt cát trôi sông
những bà tiên buồn bã không về với mặt trăng trên mạn thuyền

người già đã thả lưới
đừng hát nữa
hãy chống thuyền ra sông
và gõ đều tiếng lanh canh
cá mỗi ngày mỗi to
thơm thịt thơm máu người thuyền chài

người mất trí

này các em
thuở nhỏ nửa đêm mỗi lần qua sông tôi hát
vỗ tay cười ngửa mặt nhìn trời sáng đêm
cá nhảy trong lưới
như mưa ướt mặt
tôi hát bài con cá rô thia núp dưới bụi rong cho các cô giáo cười chê mai sao tôi dại dột
ngọn đèn chài tắt đỏ dưới sông

thôi thôi nữa các em
cha chài mẹ lưới con câu
rồi ai cũng có lúc qua sông ngược gió

a ha a ha
người nào lại gọi tên tôi
a
những người cắp gươm cắp giáo
chiến tranh chưa tới để các người đứng buồn giữ cửa hầu quan
cơm ăn đủ bữa áo mặc đủ mùa
xanh đỏ xênh xang
hãy vỗ lên một hồi ngũ liên
này đây bài hát lính
ba năm năm năm mười năm trấn thủ lưu đồn
vợ con không thấy
thấy có cá trong vũng nước trong vẫy vùng
các người ơi
cuộc đời vui sao lại không hát
tội tình chi mà che mặt khóc
giả điên giả tàn mấy đời có hơn ai mà thêm ngu
a ha các người bắt tôi làm thinh để hơi theo gươm theo giáo của các người lên hát chúc thọ quan lớn
tôi không là con hát
nên không biết hát thuê

các người cắp gươm giáo đi đi
tôi còn ở đây còn ngồi ở đây
cho đến khi mặt trời lặn cho đến khi mặt trời mọc

a hãy thả tôi ra thả tôi ra
tôi không phải là Trương Chi
tôi không biết hát
các người bắt tôi đi à
nàng Mỵ Nương đã chết
nàng Mỵ Nương đã chết
sao nghe tôi nói mặt các người buồn thế
con cá cấn chết khô trong ngọn rong trên bờ có kể chi với con trẻ thuyền chài

tiếng hát

tôi xin hát kể chuyện chàng
chàng hát
mỗi đêm chàng qua sông hết mùa thu gió lạnh chưa về

chàng hát
tiếng nín trong ngực tấm tức
tiếng quặn thắt trong ruột cay đắng
chàng qua sông tóc dựng
tiếng ngược gió thổi phù hai mắt
tiếng vui lao xao bọt nước trôi
khúc sông đằm nước chảy quanh bờ cát
tiếng nước vỗ ngầm đá nặng nề
tiếng nước xoáy hút gió ngày mưa bão
thuyền đi nước động mái chèo

chàng hát
nàng ở trên lầu cao
ôm mặt lại
chàng thì như bóng ma nổi trôi trên sông không nhớ đường về
tiếng hát im
sông vắng tạnh
gió và sương sa
nàng buồn
mỗi đêm trên lầu cao nhìn ra dòng sông
rồi tiếng hát lại chập chờn trong gió
bóng ma của chàng thấp thoáng trên mặt sông đen
nàng chập chờn thấy chàng cúi đầu ngồi hát bên cạnh nàng
rồi tiếng hát im
sông lạnh mù gió thổi
nàng gầy mòn sầu thảm
tiếng hát lại đứt đoạn trong tiếng sóng
nàng tỉnh lại nhìn ra dòng sông
sông lạnh mù xa
rồi lính tráng gươm giáo đến dẫn chàng lên lầu cao
nàng đau đớn thả rèm xuống úp mặt vào hai bàn tay
trời sinh chàng xấu xi không như tiếng hát của chàng

rồi mỗi đêm tiếng hát lại chập chờn trên sóng và gió

tiếng hát buồn và chậm
nàng trên lầu cao khô héo
tiếng hát tắt nghĩn
nàng lạnh tê đứt hơi
tiếng hát khóc
tan đi trong gió theo hồn nàng bay vào cõi xa

người mất trí

a ha
a ha
tôi khóc cũng được à
tôi có giấu tôi làm chi
tôi khóc tôi hay tôi khóc nàng Mỵ Nương
nàng Mỵ Nương con quan lớn ở chốn lầu tây ngày rày cấm cung
bởi nghe chàng Trương Chi hát
nên hao gầy khô xác
nàng chết đi cho chàng Trương Chi sầu bi mất hết trí
người khác đừng thương tôi tội nghiệp
đứa thuyền chài điên dại lang thang trên đất
mà tôi đâu bỏ tôi đi được
tôi còn tôi còn tôi ở cuộc đời này
tôi hát tôi chơi
mặc kệ người vỗ tay la cười

hỡi các em nhỏ không có cơm ăn áo mặc
đứng đầy đường đầy chợ ngả tay xin
người xua đuổi tanh hôi gớm guốc
đứng khóc to không ai thương
cứ kiếm được chi thì ăn nấy
sống qua hết cuộc đời này vô vị
chết đi không được

còn tôi như cây lá vu vơ

a những người cắp gươm cắp giáo
đám đông vây quanh góc phố đầu chợ
này tôi đây không biết chữ
mọi người xin đọc tôi nghe tờ giấy viết gì
a hãy đuổi kẻ mất trí ra khỏi đây
vì nó hát mà con ta chết

a ha
ở đời này mấy kẻ mất trí
tôi còn tôi tôi còn hát
tôi còn sống ở đời này ai cấm
nên tôi hát ca tôi
tôi hát ca mọi người
nàng Mỵ Nương đã chết
nàng chết và tôi hát

này con tôm con cá
bây giờ hãy nghe tôi hát bài thả lưới đêm khuya

tiếng hát

người xô cây mai thì cây mai trúc
ai ngờ bồn còn rộng thì cây cúc bò sang
chàng đã chống thuyền ra sông
chàng rách rưới tồi tàn
chàng hát
chàng hát chàng vui
chàng hát chàng buồn
chàng la cười chàng khóc
như mặt chàng đen khô mưa gió và bụi
tôi là Trương Chi
chưa chết được
bởi còn thương nàng Mỵ Nương

Ngày 8 tháng bảy năm 1982

Nguồn: Trần Vàng Sao, Những bài ngậm ngải của tôi, NXB Giấy vụn, 2010

The post Người mất trí hát appeared first on Thica.net.

Ở bến Tượng người ngồi đợi đã đông
tàu nổ máy nước sông sôi ục ục
xe qua trên đầu xe qua trên cầu Đông Ba
chị đội vạt áo sau lên đầu
hai con mắt em muốn nhắm lại ngủ một giấc đến sáng mai
chị mở cái giỏ ra gói lại mấy cái bánh để dành cho con
người dưới Đông Xuyên không thấy ai lên tới
em không thấy gì bên kia sông
chị nói nắng to và rất vàng
em muốn ngủ một giấc cho hai con mắt đừng nhắm lại nữa
xe cứ xe không hết trên cầu
chị nắm tay em nói em về
mẹ không la vì em đi với chị
em không về vì chút nữa chị đi một mình
trời mưa chi ướt đầu đứa mồ côi
không có mũ đội
chị cắn vạt áo trong miệng
nước con sông này chia với con sông khác nên không chảy ra biển
Chị ơi
em ném hòn đá xuống sông
gió thổi mát trên mặt
chị ngó xuống dưới xa đường Huỳnh Thúc Kháng
hôm qua máy bay thả bom ở Đông Xuyên
người ở Mỹ Xá lên nói có trẻ con chết và nhà cháy
em ngó vào mắt chị
con rạm nằm ngửa chết khô dưới chân cột nhà
cái chân sau còn mắc sợi chỉ

Thôi em về đi
nhớ đừng dang nắng đỏ hết tóc
mặt đen con gái không ưng
chị nóng ruột chị ngồi lâu không được
hai con chuồn chuồn đậu trên cọng rác trôi ngoài sông
rồi một con bay
người đi nói to bên phố
bánh sắt lăn lăn lên dốc qua cầu
em không nói gì với chị
sáng mai trời có mưa luôn không
giọt mưa dài dưới mái tranh
giọt mưa qua lỗ phên trống vào trong nhà
giọt mưa mắc dưới đuôi ngọn lá trầu không
con chim bay thấp ngang qua kêu một tiếng
đứa con ai đứng dựa cột đình chợ mở mắt to ngó người đi qua đi lại
bây giờ chị sắp về rồi
em xuống đò ngồi với chị một lúc lâu rồi lên bờ
tấm ván ghềnh dưới chân em bước
đò mới chống ra chị ló mặt nói với lên
em lắc đầu không nghe chi hết
chị cười hai con mắt to tròn
chị bán lúa được rồi chị lên
em đứng trên hòn đá mài dao
trời vẫn không mưa được
chị khoát tay em về đi
nước sâu mấy chừng
chị Miên ơi
em như người thổi chai ngồi nhớ hột cát trôi trên nguồn

16/12/85

The post Trong cơn sốt đưa chị Miên về Đông Xuyên appeared first on Thica.net.

29 tháng 6 năm 1997

The post Tau chưởi appeared first on Thica.net.

kính thưa toàn thể khán giả
đầu tiên tôi xin chúc hết mọi người
bữa ăn nào cũng dư cơm dư cá
con cái sạch sẽ thơm tho học hành tới nơi tới chốn
chết đi có vàng bạc con nghê thả ngoài đường

như tôi đây tên là nguyễn văn h
một thằng hề điên tàn
không mẹ nỏ cha
buồn không thể tưởng được
bốn năm chục tuổi đầu ăn cơm cứ dọn ra giữa đất
suốt ngày chạy theo mấy đứa con nít trong xóm
thổi bong bóng
chơi đuổi bắt
đánh cò cò
đạp mạng
đầu hôm
mới sáng
đứng bóng giữa trưa
trời nắng trời mưa
không mũ không nón
bong bóng dài bong bóng tròn
bong bóng vẽ mặt tôi xanh đỏ tím vàng mèo chó heo thỏ

bong bóng phình to
hụt hơi nửa chừng bong bóng nổ bụp
tôi lượm mấy miếng bong bóng rách ngậm trong miệng thổi phù phù
không có đứa nào nhìn tôi
đứa dựa cột điện cà lưng cho đỡ ngứa
đứa cởi áo quơ lên trời giả đò phi ngựa bắn súng
đứa bẻ lá dỗ em nín cho chị chơi cò cò
bây giờ tới lúc đạp mạng
bảy tám đứa tụm lại
năm mười mười lăm
hai mươi một trăm
xa mạng ba bước phải đi tìm
tôi đứng trời trồng cho một đứa núp sau lưng
chết rồi
sau lưng ông điên
đừng ăn gian
tôi bị xô ngã chúi cười không được
bọn trẻ chạy hết còn một đứa đứng chống nạnh đạp một chân lên lon sữa bò rét
năm mười mười lăm
một trăm một ngàn
không thấy thằng nào
chết hết cả rồi bây ơi
thôi thôi các con ơi
đừng buồn phiền điên tàn chi như tôi
đừng khi không nói không ra giữa năm bảy tiếng
đừng nghe người lớn đứng ngoài xúi giặc
rồi ăn gian phá đám
bỏ cuộc chơi xấu

lại đây các con ơi
tôi sẽ nhăn mắt méo mồm làm chó làm mèo làm khỉ cho tụi bây cười chơi
vui buồn chi mặc kệ
tôi khóc
tôi cười
tôi nhăn răng hả họng
tôi ăn đất ăn đá
tôi làm mặt tôi phung ¹ hủi mủ máu
tôi làm mặt tôi ông vua hát bội vuốt râu giá giá
tôi đi một chân đạp mẻ chai
tôi trồng cây chuối đi đầu xuống đất
tôi leo cây bắt bọ xít làm xe cho các con bay qua dốc
rồi tôi hết hơi tôi đói bụng tôi nằm dài tôi thở tôi rệu nước miếng
không nói năng chi được
các con đi đâu hết
tôi không biết chơi với ai nữa
có đứa nào không có việc chi làm vác đá đôi tôi bể đầu
tau đã xanh xương mét máu
ăn chi nơi tau
mà một con mắt ngó một con mắt trừng

còn một mình giữa nắng tôi hát bài chú chuột cắp trứng ra không biết làm sao kéo đi
bây giờ mà có một cục cơm nguội ăn không cũng được

lí lịch của tôi đã khai rõ ràng ngang đây
tôi làm dấu một gạch chéo để sau đừng ai thêm thắt

ngày 4 tháng 4 năm 1990

1. Bệnh phong

The post Lời khai của một thằng hề mất trí appeared first on Thica.net.

tôi là một thằng câm mất trí
lang thang đầu đường xó chợ
với viên đạn còn ở trong đầu
tôi nhảy múa hát ca làm trò
cho mọi người coi chơi
theo sau tôi là đám trẻ con rách rưới
vỗ tay hoan hô tôi muôn năm

• tôi tên là Nguyễn Văn Duy
không mẹ không cha
sinh vào năm cả làng không có gạo ăn
quê ở Thọ Xuân Thanh Hóa
tám tuổi nhảy tàu ra Hà Nội sống
lang thang ăn đường ngủ chợ
nay bến xe mai bến tàu
năm 1965 tình nguyện đi bộ đội
tôi chết
lúc đánh vào thị xã Cao Lãnh năm 1967
xác phơi trên hàng rào kẽm gai
ba ngày giữa mưa giữa nắng

• pháo sáng nổ trên đầu
tôi bò qua hàng rào kẽm gai
mìn nổ và tiếng người la hét
sau đó tôi không biết gì hết
đơn vị của tôi: B4 K15 chiến trường Tây Nguyên

• tôi tên là Lê Thị Lúa
83 tuổi
con tôi là Nguyễn Văn Chót
đi nghĩa vụ năm 1963
vào Nam tháng 6 năm 1965
chết ở đường Trần Hưng Đạo Huế
tháng 2 năm 1968
không biết có còn xác không

• Lê Văn Một quê Thái Bình
mẹ đẻ rơi ngoài ruộng lúc đi mót lúa bị đuổi bắt
vào lính năm 1964
bị thương tại A-bia
chết trên đường tải thương ra Bắc
sau tết Mậu Thân 1968
lúc chết nằm trên võng một mình giữa rừng
xác đã có mùi
được phong liệt sĩ
bằng treo ở Văn phòng Ủy ban nhân dân xã

• một mụ già điêu tàn ở chợ Mía Sơn Tây
thường giữa trưa đứng bóng
mụ ngồi bệt xuống đất
rồi khóc rồi cười rồi la hét
hai con mắt như đứng tròng
con Lê Thị Cam ơi
chết đất nào về đây với bầm
bầm khô gan héo ruột
mụ già cào hai tay bới đất
có con dưới này không con
a ha này mấy người mấy người ơi
mấy người có ai có con chết như tôi không
liệt sĩ không có xác
mụ già úp một tờ giấy nhớp mồ hôi lên mặt
liệt sĩ của con đây
Lê Thị Cam ơi
a ha
có ai biết con tôi chôn ở đâu không
con ơi là con ơi

• con tôi là Phan Văn Tốt
cấp bực trung sĩ
vào Nam năm 1968
chết đâu ở Quảng Trị
có ai biết xác con tôi chôn ở đâu không
chỉ cho với
tôi chỉ có một thằng con
tôi không còn ai hết
tôi là Phan Văn Sáu
72 tuổi
ăn mày ở thị xã Phú Thọ

• binh nhì Trần Tư
không rõ sinh năm nào
chết tại Gò Nổi Quảng Nam cuối năm 1972
có ai bà con thân thích
đến Ủy ban nhân dân xã Phước Diễn Châu Nghệ An
nhận bằng liệt sĩ

• bây giờ thì tôi nhớ ra rồi
tôi làm bò
chiếc xe cải tiến chở đầy lúa xuống dốc gãy càng
tôi văng chúi sấp trên bờ ruộng
ngày hôm sau lên huyện đội tập trung
đi nghĩa vụ cái lưng còn nhức
hai con mắt còn tím dắt
mẹ tôi khóc
hai đứa em tôi chụi mắt cắn chéo áo
hai cái bụng đen to tròn lồi lỗ rún
thình lên xọp xuống
xe chạy bụi mù
người dưới xe la hét trong nước mắt
người trên xe giậm chân đầu ngoái lại đằng sau
xe qua hết đám ruộng phần trăm
tiếng hát tắt
cây cối che hết
tôi cúi người che gió đốt hút một khúc thuốc tàn
trước mặt như mưa
sau lưng bụi mù
đường xóc
nhưng thằng ngồi trong xe như tượng mắt ngó xa
gói cơm bới nóng trong bọc quần áo
tôi không còn thấy gì nữa

tôi nhớ rồi
lúc đó trên đường đi B vào đến Quảng Bình
tôi mới biết mẹ tôi đã chết cách đây hơn một tháng
B52 đánh như điên
tôi hộc máu
không biết hai đứa em tôi bây giờ ở đâu
lạy trời cho chúng lên Yên Bái ở với ngoại
giữ trâu và hốt phân cho hợp tác xã cũng kiếm được cơm
không no nhưng qua bữa
chắc chúng bỏ học

tôi nhớ rồi
tôi bị thương hai lần
lần trước ở đầu
lần sau ở bụng
nặng hơn
phải nằm trạm xá hai tháng
tôi đã qua Thừa Thiên Quảng Ngãi Bình Định Tây Ninh Ban Mê Thuột
rừng Lào đằm không dốc và trống
nhiều khi đi suốt một ngày không thấy suối
gió khô
miệng đắng
mấy đứa thằng Sanh thằng Phụng thằng Chiến chắc đi bộ đội và đã vào Nam rồi
không biết mẹ tôi chôn ở đâu
mười mấy năm nay làng tôi có ai chết
cũng chôn nhờ nghĩa địa làng bên

cuối cùng tôi cũng chết
đồi 347
cuối tháng sáu bảy mươi hai buôn Krong Gia Lai

tôi nhớ rồi
pháo sáng
F105
B57
trực thăng
bom
pháo
rốc két
mìn
ba ngày ba đêm vây chốt
thằng Sáu chết dưới chân đồi
đứt nửa người
thế là hết đời vào đảng rồi con ơi
thôi cứ nằm yên đó
để bọn tau đánh đã
rồi mầy sẽ được mồ yên mả đẹp
đất đá trên trời cứ rớt xuống lào rào
thằng Thuấn gãy chân vừa lết vừa bắn vừa cười
nó chưởi
K43 hóc đạn
địch không tiếp viện được
một thằng U ti ti một thằng cán gáo
chổng gọng bên kia đồi
khói đen hôi mùi thịt người
đứa nào cười
bắn đi
trời sắp sáng
im lặng
suối chảy ở xa như người nói
có tiếng động
cành cây gãy
khoan
dừng bắn
anh em đó
hết nước rồi
khát quá
Tứ ơi
nước nước đây
trời đất sáng quá
núi rừng đẹp quá
mẹ cha chúng nó
đánh nhau mãi thế này
dưới chân đồi
sương mờ
coi chừng
pháo sáng tắt
tôi cằn lên
thằng Phụ đâu
chết rồi
tức quá đi
trước mặt tôi mấy cành cây khô động đậy
nằm sát xuống
bắn bên trái
đừng cười nữa
bây giờ mà có một bát bún rêu
a ha
bắn đi
tôi cằn lên
khi không lại gió
bắn đi
bún rêu đó con ơi
cố lên
cố lên mầy
trước sau mầy cũng được kết nạp
đừng lo con ơi
trời sắp sáng rồi
cánh tay phải tôi tê
máu như mồ hôi tắm ướt cả người
trực thăng quần
F105 rú
bốn quả B41 nổ
lửa sáng bùng trong công sự
mặt trời chưa mọc
lửa lửa khói
đẹp quá
màu xanh của mây màu cháy của lửa
đạn nổ
Miên ơi Thắng ơi Thụ ơi
chúng mày ở đâu
tiếng la tiếng hét tiếng chưởi tiếng Việt tiếng Mỹ

mù tối
thằng Chánh cười to
bắn nữa đi
hai ba bảy tám chín mười những đống rằn ri xô nhau trượt xuống đồi
bắn
bắn nữa
F105 chúi đầu
thêm bốn chiếc trực thăng và hai OV10
tôi không còn nghe gì nữa
nổ dưới đồi nổ giữa đồi nổ trên đồi
nổ trên trời nổ trong đất nổ trong công sự địch
nổ tan hoang hết
bụng tôi rát
thằng Thắng đưa tay lên trời
mặt nó đầy máu
có đứa nào gọi tên tôi
không còn trời đất gì nữa
tôi đưa hai tay bám lấy đất
tôi thấy tôi như bay lên trời
tôi không nhớ gì hết
thân thể nhẹ quá
tôi bay lên
lựng đựng
bay lên nữa
mù mắt
đất mù
trời mù
tôi mù
thịt và máu
và đất đá và lửa khói và sắt thép
nhão nát bét
không địch không ta
thịt người
máu người
máu chảy ào
ngọn đồi lún xuống
rồi phọt bắn lên những cột lửa máu
Miên ơi Thắng ơi Thụ ơi
con đang bay
lờ đờ
mẹ chôn ở đâu
mẹ ơi

• cha tôi tập kết
năm 1965 mẹ tôi bị bắt lần thứ ba và bị đày ra Phú Quốc biệt giam
ba đứa em tôi trốn vào Bình Định ở nhờ nhà bà dì
tôi bỏ học vào du kích
hai năm sau được kết nạp đảng rồi đi chủ lực tỉnh
tôi chết trong trận đánh xáp lá cà với bọn Rồng xanh Nam Triều Tiên ở Kỳ Lam
không biết anh em chôn tôi ở đâu
trên cái bi đông Mỹ của tôi có khắc mấy chữ: Lê Văn Hiếu Tam Kỳ Q.N. 1967

• con tôi là Lê Thị Gái
quê Đồng Di
cơ sở cách mạng ở Đà Nẵng
bị bắt tại Huế tháng 6 năm 1969
chết bị treo ngược hai chân lên mái nhà
không quần không áo trong lao Thừa Phủ
nghe đâu chôn chung một hố với ba bốn người ở vùng núi Nam sông Hương
năm đó con tôi hai mươi hai tuổi
có hai mươi mấy năm nay tôi cứ hay nằm thấy con tôi ở lổ ở trần
đứng ngoài hè kêu lạnh lắm mạ ơi
tôi tên là Trần Thị Tho
hiện bán nước chè ở ga Lăng Cô

• nửa đêm chợt tỉnh tình cờ
tôi xin làm kẻ ngu ngơ đời này
còn yêu em tôi đắng cay

cuộc biểu tình bị đàn áp
tự do dân chủ muôn năm
đả đảo độc tài

bây giờ tôi là kẻ mất hết trí nhớ
là bông gai rỉ máu từng cánh
mọc trên đá một mình
em còn xa tôi xa tôi
tôi còn đi mãi đi mãi bơ vơ
trang giấy buồn
tôi xin đọc lời di chúc phúng điếu tôi
bên giòng sông này
cùng cây cỏ
cùng anh em tôi
muôn năm muôn năm tự do dân chủ
tôi sẽ chết một mình không ai biết
không giấy đắp mặt không chôn cất

tôi bị trói cặp cánh
hộc máu mũi trào máu miệng
hắn
ba bốn thằng
cất mặt nạ
và đeo tay sắt
hắn
chỉ tay vào mặt tôi
– mi phải khai hết
mi làm giặc và xúi người khác làm giặc
mi biểu tình chống đối
mi làm thơ nổi loạn
mi có tên thật không
mi không muốn ăn cơm
tau sẽ cho mi ăn cứt
mi là thi sĩ
tau sẽ lấy thơ mi đắp mặt cho mi

những buổi sớm mai
những buổi sớm mai thơm mùi lúa
tôi đi qua cánh đồng đất mới cuốc lật
hai bên đường bông cỏ vừa nở
chim hót trong gió mát
và sương mờ trong cây bên kia làng
em làm gì mà ngơ ngác như không thấy tôi
những buổi sớm mai
những buổi sớm mai
như thơ tôi
sớm mai
mặt trời mọc
như thơ tôi ở với trời đất ở với anh em
bạn bè tôi người sống người chết
thơ tôi là đời tôi là tôi đây

ngày mai có hòa bình
tôi nói với anh em bè bạn
có anh em như có tôi hôm nay
ngày mai có hòa bình
thôi em đừng ngơ ngác
hai cánh tay tôi bơ vơ suốt đời tôi rồi
tả tơi và đau lắm em ơi
ngày mai có hòa bình
có thấy nhớ nhau mà về không
mùa thu qua rồi
trời ở Huế tháng mười một tháng chạp nắng còn to

nhớ làm chi tôi
nhớ làm chi thơ tôi
cuộc đời này rồi cũng tan nát
phiêu bồng bao nhiêu năm con làm kẻ chống đối
mẹ ơi
mẹ còn ngồi dưới lá cửa chống buổi chiều
nắng dọi nửa hàng tre trước mặt nhà
con mèo nằm im trên cái ghế đẩu
tiếng la hét ăn thua của đám trẻ con chia phe đánh giặc giả đầu xóm
tháng mấy rồi mẹ ơi
a ha hãy lấy thơ tôi đắp mặt cho tôi
đừng tìm tôi
đừng tìm tôi
đừng tìm tôi nữa

có cái gì đánh vào đầu tôi
gỗ sắt gậy rựa búa
tôi quay mặt lại
tôi không thấy gì hết
cái gì đó đánh vào đầu tôi mắt tôi miệng tôi mũi tôi
dây thắt ở bụng
tôi mửa không được
tôi nghe có tiếng cười
tôi đứng dậy
máu hộc
mũi miệng mặt bụng chân tay máu hộc
tôi ngửa mặt lên
gió đâu thổi vào mát quá
máu
máu
máu tôi
máu từ trên trời chảy xuống
máu
cả máu
đầy máu
máu có bọt
trủi lên
dưới đất là máu
tôi ngập trong máu
trôi đi trôi đi
máu chảy vào cổ họng tôi
tôi chìm nghỉm

gần hết tháng chạp sắp tết rồi
có đông anh em bè bạn người sống người chết đang ở quanh đây
con không lạnh đâu mẹ ơi

• mi có cái tên như con gái – Ái Phương
mà mi ăn nói và cười như con gái
tên thật của mi là Khoa
quê mi ở Quảng Nam
đường dây lộ đang học đệ tứ trường Nguyễn Tri Phương mi trốn lên núi
chưa bao giờ mi có được một đôi dép cao su có đủ quai và một tấm ny lông mưa không rách
gần năm năm phấn đấu mi vẫn chưa thành người tiến bộ
trận Mậu Thân 1968 mi về Huế
ra khỏi cửa rừng mi cười rất sướng
– coi như thấy cầu Trường Tiền rồi
những ngày cuối trận có người đã gặp mi vác súng nhảy cà tưng dẫn tù binh trên đường Hàng Bè
mi có cười chúm chím vẫy tay chào
sau đó
không ai biết gì hết
không ai nói gì hết
không ai nhớ gì hết
không ai kể gì hết
không ai nghe gì hết
không ai nhắc gì hết
như mi không bao giờ có ở đời này

• Thiết ơi
rứa là mi chết
AK bắn ngang lưng
mi như con cá cằn trên cạn
nước không chảy
hai giờ sáng giữa trận đánh mi nhảy thành lội qua hào tính về đơn vị
anh em tưởng địch bắn trúng mi
mi cố hết sức níu từng đám rong cọng sen vợi vào bờ
mi nằm vắt nửa trên khô nửa dưới nước
mi trợn mắt thở cá rồi
không ai biết mi là ai hết
ngoài khẩu K54 cột nơi sợi dây dù đeo ở thắt lưng
và cái áo lót cổ vuông vải chéo màu đen
loáng thoáng có ai đó nói đã thấy mi nằm chết
trên cáng quá chợ Thông một đoạn
và đã vuốt mắt cho mi
đánh nhau lộn xộn
người chết dọc bờ dọc bụi thiếu chi
trước sau rồi cũng phải chôn sấp dập ngửa mi đâu đó cho rồi
hơi đâu Thiết ơi
lúc đó là vào giữa tháng giêng năm Mậu thân 1968

ghi thêm
– tháng chín tháng mười 1954 ở trường Huỳnh Thúc Kháng Nghệ An về mi bị nghi là địch cài
– tháng 6 năm 1965 bị bắt mi vượt ngục lên núi có tiếng xì xào xa gần là lý lịch mi không rõ ràng
– hai lần bị thương
lần sau lủng ruột mi vẫn còn sống
rồi mi được vào đảng ở Kim Phụng
– sau 1975 cả nhà mi bị quy: có liên hệ với tư sản
em gái mi xin đi làm việc để nối bước mi bị làm khó dễ
ba mi mất trí cứ nói thằng Thiết còn sống ở Đà Nẵng
mi được cấp bằng liệt sĩ
cả nhà mi cười
– nhà này cũng có người tên Thiết
lộn rồi

• Lộ Phúc Bản Trí
bảy đứa chỉ biết tên có bốn
người Bắc
không rõ quê quán
chết tại hố bom này tháng hai 1975
không thấy máu không thấy thịt
chỉ có đất
bảy đứa được phong liệt sĩ

• Phú ơi
thằng Phác về rồi
nó có cho mẹ tiền
nó nói con không chết
mười năm mẹ chờ con không thấy
con chết chôn ở đâu
có còn đủ chân tay không con
buổi chiều ở Vỹ Dạ không có một tiếng chim
mẹ bắc ghế ra ngoài sân chờ con đi đánh căn về kêu đói bụng đòi ăn cơm
mùi rơm thơm quá
thôi mẹ vào nhà thắp hương cho ba cầu cho con chết toàn thây

• thầy nói
con chôn ở đây
con nằm sấp tay phải cầm súng
một thước đất
hai thước đất
đất chỉ là đất
sâu nữa là nước
nước
có có con đâu
mẹ chỉ mong nơi con nằm đất mát
mẹ nóng ruột quá
Thành ơi

• một cô gái tuổi khoảng 18 – 19
nằm chết trần truồng vắt trên bờ ruộng
hai núm vú bị cắt chưa đứt hẳn
phía dưới bụng là máu me
và một lưỡi lê cắm đứng
lúc kéo xác đi chôn hai trái lựu đạn cài sẵn dưới lưng nổ xé tan cô gái
chỉ có cái kẹp tóc hình con bướm màu lục còn nguyên
và một mảnh giấy giắt nơi kẹp có ghi:
tối tới nhà cho mạ nhờ một chút
đừng giận chuyện nớ nữa

không ai biết cô gái ở đâu tên gì con ai
chắc là du kích Công Lương

gần chạng vạng
có hai ông bà già lụm cụm mót lượm
từng khúc xương miếng thịt của cô gái
gói trong tấm ny lông cùng với cái kẹp
và miếng giấy chôn xuống cái lỗ bên đường
đặt viên đá làm dấu hai ông bà van vái:
có chi còn thiếu của con
con bỏ qua cho ôn mụ già này
kẻo tội

• cách đây hai mươi mấy năm
hai mươi bảy người – đàn ông đàn bà ông già trẻ con – chôn ở đây
tất cả đều bị trói cặp cánh và bị đánh giập đầu
ai có bà con thân thích – miền Nam miền Bắc Hà Nội Huế Sài Gòn
xin đến nhận hài cốt

• con tôi là Trần Hiếu
bia ở nghĩa trang liệt sĩ Quảng Trị ghi:
quê Thái Thượng Thái Bình
chết anh dũng tại Khe Sanh năm 1968
lúc dời mộ
chỉ thấy một khúc xương không biết là xương con gì và đất cát vụn với một tờ giấy đỏ có ngôi sao vàng ở giữa còn mới

xác con tôi đâu
xác con tôi đâu

(chưa hết)

Vỹ Dạ ngày 5 tháng 8 năm 1996

Hai mươi mốt
Muôn năm

1. 21 = 20 + 1
hai mươi thêm một
là hai mươi mốt
1975
1996
muôn năm chiến tranh
muôn năm hòa bình
muôn năm tôi
muôn năm anh
muôn năm Hồ Chí Minh
muôn năm màu đỏ
muôn năm máu
muôn năm xác chết
muôn năm hài cốt
muôn năm nước lạnh
muôn năm
muôn muôn năm

thêm một
là thêm một năm
dài thêm ba trăm sáu mươi lăm ngày
dài con dài cái
dài ngày thiếu gạo
dài ngày há miệng không có cái chi nuốt
nói thiệt
tới đây hôm nay lúc này đây
tôi đuối
tôi lụy
tôi quỵ
tôi lết
trệt

ngoài trời
cây không có gió
lá im
không tiếng chim

2. hai mươi mốt năm
chiến tranh đã qua
người đàn bà già chết khô
chiến tranh đã qua
những nấm mồ
không xương cốt
quạ

chiến tranh đã qua
thằng hề rửa sạch mặt
đi bán kẹo kéo nuôi con
chiến tranh đã qua
thằng điên thắp ba cây hương soi gương van vái mình

chiến tranh đã qua
người lính bỏ ngũ
lên núi đào sắt gỉ
lựu đạn nổ
cụt một cánh tay

chiến tranh đã qua
tôi ngồi một chỗ
đêm giật mình nghe bom nổ trong đầu
thấy thằng bạn chết
xác phơi ba ngày giữa nắng

chiến tranh đã qua
anh em bạn bè quen biết
mỗi đứa một chỗ
đứa ngó cây
đứa ngó nhà
đứa ngó đá
đứa ngó đất
đứa ngó trời
đứa cười
đứa khóc
đứa lăn lóc
đứa lặn hụp
đứa tỉnh
đứa say
cầu cho đứa nào sau này chết cũng êm thắm

3. còn tôi
tôi ngó hai bàn tay tôi
rồi ngó trước mặt
ngó sau lưng
đêm mưa không hết
có tiếng chẻ củi ở nhà bên cạnh

Vỹ Dạ ngày 26 tháng 4 năm 1996

The post Gọi tìm xác đồng đội appeared first on Thica.net.

tôi ký tên tôi
nguyễn đính

lúc đó đám rước đi qua hết dãy phố
đám đông ở hai bên đường thắp đuốc chắp tay tụng niệm

những con nộm được treo lên trên cột điện bằng dải vải đen viết lời ca ngợi người chết

còn người nhắc tuồng hoa bó hương lên trời khấn vái trước chân dung những cái mặt nạ dựng ở ngã ba đường

và bây giờ tên hề bắt đầu đọc lời phúng điếu mình

1.

tôi làm kẻ hát ca
nửa đêm lang thang ngoài nghĩa địa đọc to danh sách những người chết được vẽ chân dung dán ngoài đường
tôi đốt những tờ giấy đắp mặt

rồi đắp mặt nạ vào nhảy múa

này tên tuổi của tôi
bầy đười ươi đã rút tay khỏi hai ống lồ ô
những người sống đứng sắp hàng trước bài vị của mình
rồi ném những chùm bông nứt nẻ xuống huyệt
đám người mù bắt đầu đánh trống
này tên tuổi của tôi
kẻ mất trí làm thi sĩ
ca ngợi những anh hùng không có thật trong truyện cổ tích
mai sau chết mù mắt
lúc đó mặt trời trong suốt

thi sĩ đọc to
người anh hùng Tiên Dung không biết có Chử Đồng Tử
hột cát trên tóc nàng
và giọt nước mắt trên ngực nàng
trong miệng nàng cắn một lá cỏ
nàng đi trên bãi sông trước gió
chàng gối tay nằm trên đầu ngọn mưng ăn nắm trái non nhả hột xuống đất
mặt trời mọc trên thân thể người anh hùng Tiên Dung
thơm tho tình ái
khi chết đi Chử Đồng Tử còn giữ miếng gương soi mặt của nàng lúc tắm

thi sĩ bỗng dừng lại bên một cái giếng và ném xuống một đồng bạc
chàng cúi đầu trước thiếu nữ trên giấy bổi trên khung gỗ tụng niệm
nàng đội mũ có bông
miệng đỏ và lông mày dài
thi sĩ buồn bã đi ra bờ sông

này tên tuổi của tôi
kẻ mất trí đọc thơ cho những xác người
mầy sẽ gây thù hận

2.

trong trí nhớ chàng
lời trăn trối thê thảm của người nhắc tuồng
tới đoạn kết nhân vật chính là kẻ ác trước khi chết mở trừng mắt ngó khán giả và đánh trống
chàng nói với đứa bé kéo màn lại và ngả nón ra xin tiền
đám đông bỏ ra về la ó phản đối
thằng hề ở trần chạy ra dang hai tay lên trời rồi quỳ xuống chắp tay lạy
đám đông dừng lại
thằng hề nói
này mọi người không có kẻ tiên tri nào nói dại
mọi người phải chết và những kẻ làm thơ sẽ ca ngợi hết lời
đám đưa có thằng hề mù thổi kèn gỗ đi theo sau

về nhà thằng hề ôm con nhịn đói nhớ bài hát cổ
của người lính ba năm trấn thủ miệng ăn măng trúc măng mai bạn cùng con cá nước trong

đám đông chảy nước mắt
thằng hề vái lạy mọi người rồi ra về

3.

kẻ hát ca lang thang là tôi
đọc thơ giữa đám đông ca ngợi mình
thằng hề mất trí trúng số an ủi
nỗi vui mừng của nó và này tên tuổi của mầy
lúc đó họ sẽ căng nọc mầy và treo tóc mầy ngược lên cột nhà
cho mầy bớt thói làm hề không biết che miệng lúc cười
tôi đứng trước bàn thờ tổ tiên cúi đầu làm thinh
tượng ảnh là cảnh tiên và cây to và nhà cửa mát mẻ không có người

mọi người chưa chết hết
nên còn kẻ cho mầy hề
những anh hùng không để lại lý lịch rõ ràng
cái chết của con sâu róm bị mặt trời thiêu cháy trên đá
lúc đó tôi mang mặt nạ thật
và cầu trời
những thằng hề không mất trí

thác lời kẻ khác
bấy giờ kẻ điên đi ngang qua chỉ ngón tay vào mặt thằng hề
kẻ ngu đần là mầy hãy vất cái mặt nạ vào đống rác và khóc thật như khóc cha mầy chết

kẻ mất trí là tôi
đọc to thơ giữa những xác người là anh hùng để gây hận thù
kẻ mất trí đọc

này một hai ba bốn năm sáu
một trăm hai trăm ba trăm bốn trăm sáu ngàn vạn ức triệu xác chết anh hùng viết tên trên bia đá
kẻ đến sau đứng nghiêm đặt vòng hoa
sau đọc lại lí lịch những người chết
và loại dần những anh hùng
còn lại một hai năm sáu người được ghi tên tuổi
rõ ràng

vào lúc này
kẻ mất trí đi qua
cười ha ha
hãy thổi kèn chia tay
con bọ chét
tôi vén áo lên cho mọi người thấy những vết đạn
này một trăm một vạn ghi tên chung

không có tên ghi trên bia và không có xác thật chôn dưới đất
này kẻ mất trí làm thơ có gạo và thịt
những người không có cơm ăn không la hét
không đi biểu tình được
mọi người có quyền mặc áo rách đi ngoài đường không xấu

mọi người đều được là người
như kẻ ở trên được treo ảnh và đề tên ở dưới

tôi tên hề mất trí
nói lời công an theo dõi
và làm thơ bị bắt

4.

em chạy qua những xác chết thối tha ruồi bọ
cành cây khô trên tay
giữa đồng không
người đàn ông chạy đuổi theo là một cái xác không có mặt
em dừng lại
người đàn ông cúi đầu xuống
đêm trong mặt trăng xanh

ngày xưa
có anh Trương Chi
này tôi lúc đó làm kẻ hát ca lang thang
úp mặt vào bức tường

tôi yêu em xấu xí vô cùng
những sợi tóc em trong giấc ngủ của tôi buổi chiều
gió thổi lá tre ngoài đường
và dấu chân con trẻ trên cỏ

chàng ơi
tôi khóc thảm thiết như thế
người Trương Chi lá gan khô héo

chàng ơi
sao chàng dại dột vô cùng

những người đàn ông đó đã chết
không còn mặt mũi chân tay
đám đàn bà và trẻ con vùng chạy ra giữa cánh đồng gào thét
trên hàng rào kẽm gai những trái lựu đạn gỉ
đám người hoảng hốt ôm mặt lại
sau đó súng và bom nổ

không còn nghe ai kể thêm gì

5.

thôi rồi
này tên tuổi của tôi
mầy bị đọc to lí lịch giữa đám đông
hắn là một thằng hề giả đò để chưởi rủa mọi người
tôi cứ đứng đầu đường

cha mẹ ơi
cơm không có mà ăn nữa là
tôi bị nguyền rủa kẻ độc
xúi giục mọi người đừng thờ cúng kẻ khác hơn mình
rồi đọc thơ cười la giữa chỗ đông người
một hai người cho tôi ăn cơm
tôi cúi đầu cảm ơn
và nhảy múa làm trò coi chơi
những người đứng chung quanh chảy nước mắt

về tới nhà
tôi treo hình tôi tự vẽ tôi trên giấy báo bán ki lô lên tường
rồi sụp lạy
này tên tuổi của tôi
chết đi cho khuất con mắt

những người không có cơm ăn ngồi đông giữa chợ
không nói không khóc
dãy chân dung người chết dựng đứng trước mặt
mọi người cúi đầu
tôi cầm lá cờ đứng sau hết
tôi la thật to
hãy cứ ăn thịt những đứa ăn cơm không đổ một hột nào cho chúng ta lượm
đám đông khóc ré lên rồi ôm mặt nhảy múa như điên
tôi thắp ba cây hương đặt trên cái nồi úp giữa đất rồi đọc bài cầu an
cầu chúc mọi người chết đi có chén cơm cúng trên đầu và tờ giấy tinh đắp mặt
cầu những đứa con nít sa chân sẩy tay xuống hồ ao sông hoái có chén cơm quả trứng và ba cây hương cúng ở ngã ba đường

cầu cho tôi chết sớm đi để đừng làm hề

6.

tôi yêu em rất buồn
không có gì để nói tình yêu tôi
biển động nặng và gió có mùi cá
nửa đêm tôi đi hoài trên bãi cát

7.

biển
và sóng
và cát
và những cây xương rồng
gió thổi mặt trời trong những cây xương rồng chảy máu
tôi giận dữ la to
đưa hai tay ra trước mặt
máu
chiến tranh làm những thằng hề không có cơm ăn
và những người đàn bà khô héo
máu

tôi chảy hết mồ hôi
máu
tôi chạy giữa cánh đồng trống
trực thăng nổ máy trên trời
những cái áo giáp đầu súng AR15 và những cái mặt mỹ đỏ ối
máu

8.

tôi đứng trong góc đình chợ hát bài cầu những người chết đừng sống lại
mặt mũi buồn xo
lúc đó tôi không đeo mặt nạ và vẽ râu
tôi kính cẩn chúc mọi người quanh đây đừng sợ hãi tôi
tôi là một tên hề thật thà
đi hát dạo và làm trò sống qua ngày
không ai có mà cho

này mọi người
hãy xem tôi đi đầu xuống đất và hát
những thằng hề mất trí như tôi
có chi tên tuổi
chết đi không ai phúng điếu
chỉ còn cái mặt nạ cho con chơi
ngày mở cửa mả không có một tờ vàng bạc
mọi người đừng cười tôi tội nghiệp
trong giấc ngủ tôi thấy những miếng thịt to

rồi vùng dậy chạy ra đường la lớn
thịt thịt
người đi đường không ai ngó tôi
tôi hoa tay múa chân làm người đánh trống thùng thùng
này này hãy đến đây coi tôi làm hề

như tôi đây
a ha
như tôi
mọi người xúm lại
tôi ngậm miệng ôm mặt khóc
những điều tôi nói thật không ai tin

9.

gánh xiếc dán tờ quảng cáo đầu phố
đêm trên những bức tường lủng lỗ đạn xử bắn
(tôi nói với em rằng cái mặt nạ thằng hề vẽ trên giấy dó không giống như tôi đây)
đêm những con chuột rúc trong đống rác
tôi ngồi xuống bên đường hút thuốc
người lính đeo súng đến hỏi giấy tờ
tôi chỉ cái mặt thằng hề trên tờ quảng cáo và nói tôi ở nơi khác đến
đêm hôi hám những cống rãnh nước không chảy được
người lính nói mấy tiếng thổi xúp lê bỏ đi
đêm lộn mật

tôi đứng dậy ngửa mặt lên trời cười to
a ha những thằng hề không vẽ mặt chực ăn cơm cúng người chết dọc đường
đêm máu
và những cuộc tình duyên buồn bã trong góc phố
tôi nằm mơ bay lên trời

trời mưa to hết ba ngày không tạnh
gánh xiếc xếp đồ đạc vào góc chợ
hai đứa con người làm trò đâm dao vào cuống họng không chết ngồi trên cái trống
tôi không biết làm gì hết tôi ngó hai đứa bé thúc gót chân vào thành trống hát bài vui múa vui hát
tôi không nói gì thêm nữa
chân hai đứa bé cả bùn

10.

kẻ mất trí còn lại hòn bi chai ở trong túi quần và những trận giặc giả không có người chết thật
như trí nhớ tôi con bò ghẻ và chiếc xe bánh gỗ lên dốc
tuổi thơ đi qua hột lúa mọc cây trong nhà
cái chết thảm thương của người phu xe già đắp chiếc chiếu rách ngoài chợ
trí nhớ của tôi còn lại những cuộc khảo tra tù tội
và những bà tiên trong cổ tích
tôi đọc những chữ in trên trái bom hơi độc không nổ
biết chết bình yên vô sự sau này
tôi giấu hết trí nhớ mình trong hòn bi chai
và đem khoe với lũ trẻ hàng xóm
em sẽ không thương tiếc gì
như buổi đó em đi qua cầu
gió bay bụi nước vào con mắt
tôi đọc thơ tôi thật to giữa đám đông
tôi cảm ơn mọi người không nghe tôi dại dột
như mẹ tôi đẻ ra tôi làm hề nói như điên
hết một đời không được gì hết

chiến tranh bỏ sót tôi lại
tôi làm hề
ngay hai buổi ra ngoài chợ ngó những miệng thịt không ăn được
rồi làm thơ
sau này chết đi để lại bộ xương cứu chúa

ngày 25 tháng 10 năm 1981

The post Bản thánh ca của một tên hề mất trí là thi sĩ hay là Sự tích tôi làm hề appeared first on Thica.net.

còn chết mãi

Nửa đêm thức dậy
nghe tiếng còi tàu thở hơi than máy đen
cùng nỗi mệt mỏi
của những khúc gỗ trôi trên sông một mùa nước trước
đã đi qua những chặng rừng không cây cối
đất đỏ bom hoang
khi cuộc biểu tình bị đàn áp
chúng ta rát cổ hô hào
dân chủ tự do
trong mạch máu những con giòi còn rúc
đứng đầy đường đại bác xe tăng
chúng ta nói chúng ta còn lực lượng
nhân dân ơi
tôi khóc tôi khóc

em bỏ về một mình
hai hàng cây xanh đường Trưng Trắc
bao giờ tôi mới được hôn em

Chúng ta gặp nhau
còn gặp nhau
mỗi ngày
như nhân dân
còn gặp nhau
bốn ngàn năm chưa thấy mặt
Việt Nam

Nhân dân ơi
mỗi lon gạo lon bắp
mỗi củ khoai củ sắn trồng trên đất này
chưa được tự do ăn
nên còn đẩy xe thuê
làm đĩ
lượm lon
hốt rác
mỗi ngày

như mọi đêm

Nhân dân ơi rất anh hùng
Nhân dân ơi chúng ta còn đông
nơi mũi chông nhọn chúng ta giận dữ
đòi trả thù
và được ăn no

Chúng ta gặp nhau
mỗi ngày
thân mật
như nhân dân còn đông lực lượng

tôi yêu em
như người lạ
vô cùng đắng cay

hôm qua hôm nay
ngày mai ngày mốt
người chết
người sống
không nói
không cười
không khóc
hòn đạn bắn vào đầu
hòn đạn đồng thối

quá khứ như một đống phân
tương lai treo ngọn cờ đỏ
nhân dân tôi
rất độ lượng
chống đất đứng dậy làm anh hùng
nhân dân ơi
trong giọt máu này của tôi
da vàng Châu Á

tháng năm 1970

The post Nhân dân và tôi appeared first on Thica.net.