Thica.net

Mạng thi ca Việt Nam

  • Đề thơ trước mộ thanh xuân

    Tác giả:

    Có người bảo ta ngu
    Không thèm ăn thóc nhà Chu
    Bỏ về quê ăn cỏ
    Có kẻ khoái ta ương gàn càn rỡ
    Dám chê rượu nhà Tần
    Thứ rượu cung đình của phường hiển vinh quý tộc
    Tuổi mới ba mươi
    Có ai ngờ ta uống hèn nuốt nhục
    Lấy giẻ rách che tai
    Cắm chông gai rào miệng
    Nhặt nhạnh gia tư ít đồ tế nhuyễn
    Trèo lên xe trâu
    Lui về quê kiểng
    Mài răng gặm nhấm cái thanh bần

    Lượm lặt nứa tre che căn lều nhỏ
    Phên cửa phong phanh suốt ngày no gió
    Người quen tâng bốc gọi mao lư
    Kẻ nôm na kêu đích danh nhà cỏ
    Chẳng hay ho gì cỏ với mao
    Thời bất lợi voi đành làm chó
    Phong tống thời lai giun đất hóa rồng
    Góp nhặt chợ trời đầy hai túi chữ
    Túi đựng thánh hiền kê đầu giường ngủ
    Túi đựng tầm phào
    Lộn tùng phèo phàm phu tục tử
    Thoải mái gác chân
    Lựa trong gia tài một mớ phong vân
    Đem ra chợ chiều rêu rao thanh sắc
    Tội cô láng giềng thật thà nháy mắt
    Khổ chị góa chồng mời mọc môn khoai

    Tìm trong gia phong mấy lời răn dạy
    Hiểu đâu nhất thời
    Đâu là vạn đại
    Than ôi!

    Cái khôn mới hôm qua
    Hôm nay bỗng trở thành cái dại
    Quay lưng với đời ư?

    Dòng đời cuồn cuộn
    Biển đời lợn cợn
    Bảy đục ba trong
    Quay mặt với người ư?

    Mặt người sắc nhọn
    Biển người sao mà ghê rợn
    Đua chen hôi lợi bòn danh

    Đâu dám ví mình với Đào Uyên Minh[1]
    Tụng Quy khứ lai từ
    Cứ ngỡ chính mình đang u hoài cảm thán
    Ngộ dĩ vãng chi bất khả gián
    Tri lai dã chi khả truy[2]
    Hề! Mời quá khứ nâng ly
    Hề! Mời vị lai so đũa
    Ta như kẻ lỡ thời
    Giỏi giang gì mà tri với ngộ
    Chỉ biết hôm nay giày rơm áo cỏ
    Vinh danh quân tử cố cùng![3]

    *

    Ba mươi năm bổng bồng bông…
    Ngơ ngác quay về gia hương cố thổ
    Lá tre lợp dày mái cỏ
    Bão giông quằn quại mao lư
    Bao nhiêu năm ta vẫn còn ngu
    Sáu mươi tuổi chắc gì không càn rỡ
    Dẫu đọc hết một trăm bồ chữ
    Vẫn thua đau một đứa lòn trôn
    Đứng giữa chợ chiều sao nhớ chị khoai môn
    Bỗng thương năm xưa cô láng giềng thuần phác
    Lướt thướt mây trôi
    Dập dờn tóc bạc
    Một mình ta!
    Như bóng ma nhô lên từ đêm thiên cổ
    Một mình ta lơ ngơ chôn nỗi niềm ly gia biệt thổ
    Nền nhà xưa mọc lên nấm mộ
    Chữ đề bia tức tưởi tím bầm:

    Ghê thay! Thiên địa phong trần
    Nơi đây… yểu mệnh thanh-xuân-một-người![4]

    Tháng 11 – 2005

    Chú thích

    1. Đào Tiềm (365 – 427) tự Uyên Minh người đời Đông Tấn, Trung Hoa. Ông làm huyện lệnh ở Bành Trạch, chán cảnh lòn cúi quan trường, than thở “ta đâu phải chỉ vì năm đấu gạo (tức lương bổng) mà phải khom lưng ư ?”, bèn trả áo mão cho triều đình, lui về quê ẩn cư, viết bài Quy khứ lai từ để bày tỏ chí hướng. Người đương thời rất ngưỡng mộ sự cao khiết của ông, tặng ông danh hiệu Tĩnh Tiết Tiên sinh. ^
    2. Hai câu nầy trích trong Quy khứ lai từ. Nghĩa: nhận ra chuyện dĩ vãng là không thể ngăn lại được, biết việc tương lai thì có thể đuổi theo. ^
    3. Quân tử cố cùng, tiểu nhân cùng nhi lạm hỉ! (Khổng Tử – sách Luận Ngữ): Người quân tử cố chịu đựng với sự khốn cùng, kẻ tiểu nhân gặp khốn cùng thì làm điều tham lạm ^
    4. Tất cả chú thích trong bài là của tác giả ^

    Bình luận

    ví dụ: http://www.example.com

    Lời bình: (Vui lòng gõ tiếng Việt có dấu)