Thica.net

Mạng thi ca Việt Nam

  • Đất nước (trích đoạn)

    Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi
    Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa…” mẹ thường hay kể
    Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn
    Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc
    Tóc mẹ thì bới sau đầu
    Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn
    Cái kèo, cái cột thành tên
    Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng
    Đất Nước có từ ngày đó…

    Đất là nơi anh đến trường
    Nước là nơi em tắm
    Đất Nước là nơi ta hò hẹn
    Đất Nước là nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm[1]
    Đất là nơi “con chim phượng hoàng bay về hòn núi bạc”
    Nước là nơi “con cá ngư ông móng nước biển khơi”[2]
    Thời gian đằng đẵng
    Không gian mệnh mông
    Đất Nước là nơi dân mình đoàn tụ
    Đất là nơi Chim về
    Nước là nơi Rồng ở
    Lạc Long Quân và Âu Cơ
    Đẻ ra đồng bào ta trong bọc trứng
    Những ai đã khuát
    Những ai bây giờ
    Yêu nhau và sinh con đẻ cái
    Gánh vác phần người đi trước để lại
    Dặn dò con cháu chuyện mai sau
    Hàng năm ăn đâu làm đâu
    Cũng biết cúi đầu nhớ ngày giỗ Tổ

    Trong anh và em hôm nay
    Đều có một phần Đất Nước
    Khi hai đứa cầm tay
    Đất Nước trong chúng mình hài hòa nồng thắm
    Khi chúng ta cầm tay mọi người
    Đất nước vẹn tròn, to lớn
    Mai này con ta lớn lên
    Con sẽ mang đất nước đi xa
    Đến những tháng ngày mơ mộng
    Em ơi em Đất Nước là máu xương của mình
    Phải biết gắn bó san sẻ
    Phải biết hóa thân cho dáng hình xứ sở
    Làm nên Đất Nước muôn đời…

    *

    Những người vợ nhớ chồng còn góp cho Đất Nước những núi Vọng Phu[3]
    Cặp vợ chồng yêu nhau góp nên hòn Trống Mái[4]
    Gót ngựa của Thánh Gióng đi qua còn trăm ao đầm để lại[5]
    Chín mươi chín con voi góp mình dựng Đất tổ Hùng Vương[6]
    Những con rồng nằm im góp dòng sông xanh thẳm[7]
    Người học trò nghèo giúp cho Đất Nước mình núi Bút non Nghiên.[8]
    Con cóc, con gà quê hương cùng góp cho Hạ Long thành thắng cảnh[9]
    Những người dân nào đã góp tên Ông Đốc, Ông Trang, Bà Đen, Bà Điểm[10]
    Và ở đâu trên khắp ruộng đồng gò bãi
    Chẳng mang một dáng hình, một ao ước, một lối sống ông cha
    Ôi Đất Nước sau bốn ngàn năm đi đâu ta cũng thấy
    Những cuộc đời đã hóa núi sông ta…

    Em ơi em
    Hãy nhìn rất xa
    Vào bốn ngàn năm Đất Nước
    Năm tháng nào cũng người người lớp lớp
    Con gái, con trai bằng tuổi chúng ta
    Cần cù làm lụng
    Khi có giặc người con trai ra trận
    Người con gái trở về nuôi cái cùng con
    Ngày giặc đến nhà thì đàn bà cũng đánh
    Nhiều người đã trở thành anh hùng
    Nhiều anh hùng cả anh và em đều nhớ
    Những em biết không
    Có biết bao người con gái, con trai
    Trong bốn ngàn lớp người giống ta lứa tuổi
    Họ đã sống và chết
    Giản dị và bình tâm
    Không ai nhớ mặt đặt tên
    Nhưng họ đã làm ra Đất Nước
    Họ giữ và truyền cho ta hạt lúa ta trồng
    Họ truyền lửa cho mỗi nhà, từ hòn than qua con cúi
    Họ truyền giọng điệu mình cho con tập nói
    Họ gánh theo tên xã, tên làng trong mỗi chuyến di dân
    Họ đắp đập be bờ cho người sau trông cây hái trái
    Có ngoại xâm thì chống ngoại xâm
    Có nội thù thì vùng lên đánh bại
    Để Đất Nước này là Đất Nước Nhân dân
    Đất Nước của Nhân dân, Đất Nước của ca dao thần thoại
    Dạy anh biết “yêu em từ thuở trong nôi”[11]
    Biết quý công cầm vàng những ngày lặn lội[12]
    Biết trồng tre đợi ngày thành gậy
    Đi trả thù mà không sợ dài lâu
    Ôi những dòng sông bắt nước từ đâu
    Mà khi về Đất Nước mình thì bắt lên câu hát
    Người đến hát khi chèo đò, kéo thuyền vượt thác
    Gợi trăm màu trên trăm dáng sông xuôi…

    Chú thích

    1. Bài ca dao:
      Khăn thương nhớ ai
      Khăn rơi xuống đất.
      Khăn thương nhớ ai
      Khăn vắt lên vai.
      Khăn thương nhớ ai
      Khăn chùi nước mắt.
      Đèn thương nhớ ai
      Mà đèn không tắt.
      Mắt thương nhớ ai
      Mắt ngủ không yên.
      Đêm qua em những lo phiền
      Lo vì một nỗi không yên mọi bề.
       ^
    2. Dị bản câu hò Huế:
      Con chim phượng hoàng bay ngang biển Bắc
      Con cá ngư ông móng nước ngoài khơi.
      Gặp nhau đây xin phân tỏ đôi lời
      Kẻo mai kia con cá về sông Vịnh
      Con chim nọ đổi dời non Nam
       ^
    3. Tích Hòn Vọng Phu: nàng Tô Thị bế con chờ chồng, hóa thành hòn núi đá, đời sau gọi là núi Vọng Phu ^
    4. Hòn Trống Mái là một thắng cảnh ở Sầm Sơn, gồm ba hòn đá lớn. Hòn lớn nhất bằng phẳng ở dưới trông như cái bệ lớn. Một hòn có đầu nhọn nằm chồng lên trên trông giống hình dáng con gà trống, hòn đối diện nhỏ hơn, có dáng tựa con gà mái. Tương truyền hòn Trống Mái là do một cặp vợ chồng yêu nhau hóa thân thành. ^
    5. Tương truyền khi Thánh Gióng cưỡi ngựa sắt diệt giặc Ân, vó ngựa tạo nên những ao hồ liên tiếp hai bên đường đi, nay vẫn còn. ^
    6. Theo truyền thuyết, có một trăm con voi về chầu đất tổ Hùng Vương, tạo thành một trăm ngọn núi ở dãy Nghĩa Lĩnh. Trong đó một một con quay ngược, bị chém đầu. ^
    7. Dòng sông Cửu Long (chín rồng)  ^
    8. Tên hai ngọn núi ở Tây Sơn, Bình Định. Một ngọn chĩa lên trời như hình cây bút, một ngọn có hồ nước trên đỉnh như nghiên mực ^
    9. Hòn Gà Chọi và hòn Con Cóc, hai đảo núi trong vịnh Hạ Long ^
    10. Sông Ông Đốc, cồn Ông Trang ở Cà Mau, núi Bà Đen ở Tây Ninh, và xã Bà Điểm ở Hóc Môn ^
    11. Câu ca dao:
      Yêu em từ thuở trong nôi
      Em nằm em khóc anh ngồi anh ru
       ^
    12. Câu ca dao:
      Cầm vàng mà lội qua sông
      Vàng rơi không tiếc, tiếc công cầm vàng
       ^

    Bình luận

    1. bài thơ này hay wa ah?? em đoc mà mê hồn người, tất cả đều là những cái wen thuộc đối với cuôc sống của em

    2. em ngày càng thích bài thơ này rồi đây, mong sẽ có người thích nó như em?????????????????????/

    3. Bi says:

      Mê bài thơ này từ hồi còn học lớp 12. Lúc đầu thấy nó khó học, ghét, sau rồi càng nghe giảng, càng phân tích, càng ngẫm lại càng thấy hay 🙂

    ví dụ: http://www.example.com

    Lời bình: (Vui lòng gõ tiếng Việt có dấu)