Thica.net

Mạng thi ca Việt Nam

  • Hòn đá làm ra lửa (Trích)

    Tác giả:

    Đen đúa. Sần sùi. Không đáng một xu
    Vụt gốc xoài, quạ không thèm mổ
    Quăng tận ổ, kiến không thèm bu
    Phơi giữa trại tù, kẻ thù không ngó

    Đó là một trong hai hòn đá cổ sơ
    Chỉ có em và tôi cất giữ
    Rời nhau ra. Lặng lẽ. Dư thừa
    Hợp đôi lại, chúng làm ra lửa

    Không hề từ que diêm, từ hộp quẹt
    Chính từ lửa chung của đôi ta
    Những quả bóng lân tinh đêm ấu thời
    Đã đưa tôi về em

    Không hề từ cột điện, từ dây nhợ
    Chính từ lửa chung của đôi ta
    Ngọn đèn nơi ngã ba năm nào
    Khuôn mặt đêm tháng giêng giàn giụa

    Không hề từ mặt trời, từ gió nồm
    Chính từ lửa chung của đôi ta
    Những cành phượng chụm đầu bốc cháy
    Lợp đỏ một mùa hè ngây dại

    Chính từ lửa chung của đôi ta
    Đám cháy hoa phượng
    Đám cháy những nụ hôn lặng lẽ
    Những năm tháng mù lòa
    Những bài thơ khù khờ, cóp nhặt
    Đã cuộn khói ngạo nghễ

    Không phải quê quán, mẹ cha, con cái
    Cũng chẳng phải đất đai, của cải
    Chính cuộn khói dại dột bốc lên
    Từ lửa chung của đôi ta
    Đã làm tôi kéo em vấp ngã

    Chúng ta đã chia lìa
    Chúng ta bị tước bỏ, bị bôi xóa
    Lần cuối, khi quay đi trong xiềng xích
    Em nhớ mà. Chúng ta cùng thấy nhau
    Hòn đá cổ sơ sần sùi
    Trong mắt nhìn mỗi đứa

    Cánh cửa bứt khỏi cổng, nhà bứt khỏi người
    Trang giấy bứt khỏi mặt bàn
    Chữ nghĩa bứt khỏi sách
    Chúng ta bị bứt ra khỏi nhau
    Ngày tháng năm bị bứt khỏi sự sống
    Em vào nhà tù này, ra nhà tù kia
    Bị đạp đổ. Đứng dậy
    Bị phủ dụ. Quay đi
    Bị đe dọa, mặc cả. Nhổ bọt

    Em đã nhe răng, đã giương vuốt
    Nghĩa lý gì
    Mọi loại móng vuốt dữ dằn của tuyệt vọng
    đều vô hiệu
    Em đã bị xua đuổi khỏi thành phố
    Và biến mất
    Như bao nhiêu người đã lặng lẽ biến mất

    Tôi không biết giờ này em ra sao
    Có lượm lại đủ lũ con cái tan tác không
    Tôi không biết giờ này chúng thế nào
    Em có gì để ăn, cho chúng ăn
    Em có cách gì để thở, cho chúng thở
    Em còn chỗ nào để nương náu, tạm bợ
    Những con số dầu hắc hằn học
    Hằn trên lưng trên ngực rách rưới
    Những con số chì than dửng dưng
    Trong sổ cái, sổ con bụi bậm
    Những con số lặng lẽ lầm lì
    Trong những T. những K. những Z. *
    Những con số vô danh, vô nghĩa
    Những chữ cái vô tư, vô tội
    Nhan nhản khắp nơi
    Em sẽ tắt đi vĩnh viễn trong đó chăng
    Như tôi. Như bao nhiêu người khác
    Khi đĩa đèn ta cạn

    Tôi đã kéo em vấp ngã
    Chúng ta thật dễ vấp ngã nữa
    Đã có lúc tôi thấy em đang chìm
    Tôi mong em được chìm nhẹ nhàng
    Như bao nhiêu người đã chìm xuống

    Chúng ta bặt tin nhau. Ba trăm ngày
    Có lúc tôi thấy em trôi dạt
    Tôi mong em được cứu, được vớt
    Được quên hết và thức dậy thảnh thơi
    Lỗi tại tôi. Tôi thật mong ước vậy
    Chính tôi đã kéo em vấp ngã
    Em chỉ lỡ nhận quá nhiều nụ hôn
    Và xây xẩm
    Em làm gì đâu nào

    Em sẽ ăn cơm mới, mặc áo mới
    Đi đứng nhẹ nhàng trên những lối đi mới
    Trò truyện thung dung bằng một tiếng nói mới
    Em xứng đáng được vậy
    Em làm gì đâu nào
    Như bao nhiêu người khác
    Dưới một bầu trời khác
    Trên một mặt đất khác
    Trong một cuộc đời khác

    Tha lỗi cho tôi. Tôi lỡ yếu mềm
    Đã tưởng tượng vớ vẩn và mơ ước tồi tệ
    Chúng ta không dễ dàng được thế

    Bầu trời của ta. Mặt đất của ta. Đời ta
    Nụ cười chân thật mà chúng ta phụng sự
    Thứ tiếng nói tuyệt vời cho thi ca
    Sự diễm lệ của khổ đau mơ ước
    Mà chúng ta tự hào
    Tình bạn, tình yêu mà chúng ta gìn giữ
    Chưa hết. Nụ hôn và hoa phượng
    Lửa và khói. Hạnh phúc và lỗi lầm
    Chúng ta đã bứt ra khỏi nhau
    Em mất tích. Em kiệt sức. Em một mình
    Thật quá nặng cho em
    Làm sao em thở

    Mà đã hết đâu. Vẫn còn. Còn nữa
    Vẫn còn nó. Nó sần sùi trong cổ
    Không bay hơi. Không bốc khói
    Không khò khè
    Nó lầm lì buộc ta phải nhớ
    Có thể không được sống,
    không được chết bên nhau
    Tên ta, đời ta. Đừng hòng rời nó

    “Tại sao tôi chọn em. Nào tôi có chọn”[1]
    Chính nó chọn ta để buộc vào nhau

    Chính nó. Hòn đá cổ sơ tai quái trong ta
    Ngọn lửa chung của ta
    Chính nó chọn cho ta bạn hữu
    Chính nó chọn cho ta kẻ thù
    Cách nói. Cách cười. Cách nhìn. Cách nuốt
    Nó đang chọn giùm ta
    Cả cách còn, cách mất

    Ta có thể không biết nhau giờ này ra sao
    Không biết chính mình giờ tới, ngày tới ra sao
    Nhưng nó. Nó biết nó ở đâu trong ta
    Nó biết nó phải sần sùi lúc nào
    Như đã sần sùi trong mắt khi quay đi
    Nó biết nó phải sần sùi kiểu cách nào
    Như đã sần sùi theo ta đi tù đầy
    Nó biết nó phải sần sùi mức độ nào
    Như nó đang sần sùi trong cổ

    Làm thế nào cạn được
    Trong nụ hôn nông nàn
    Gắn bó hạnh phúc và khổ đau
    Dưới chân những thánh đường tương lai chưa hiện hình
    Các đôi lứa sẽ còn hẹn hò nhau
    Như chúng ta từng hẹn hò
    Suốt mùa hè ngây dại ở Thiên Mụ

    Làm thế nào cạn được
    Chúng đâu chịu ngừng thì thầm dụ dỗ
    Trái chanh, trái cóc,
    Quả khế, quả me
    Giữa kẽ răng cô vợ trẻ mang bầu
    Lần đầu thèm của chua
    Như em ngày nào

    Làm thế nào cạn được
    Trong cái miệng háu đói
    Anh chồng đi làm về
    Ngó vợ cạnh nồi cơm bốc khói
    Như chúng ta vẫn tin sẽ cùng nhau thấy lại

    Làm thế nào cạn. Chẳng bao giờ cạn nổi
    Nước miếng. Tình yêu. Sự sống
    Dòng sữa nuôi đích thực các câu hò đối đáp ví von
    Nhiên liệu bất tận cho tiếng cười tiếng nói
    Nguồn khởi đầu của dòng suối sinh nở
    Sẽ còn sinh nở mãi

    Yên tâm nhé em. Em lo lắng gì nữa
    Quả thật đằng sau khúc tụng ca bi tráng của J. S. Bach
    Có nỗi khiếp sợ dịch đậu mùa la hét
    Nhưng, cái mặt rỗ chằng chịt của tôi em từng ôm
    Nó chẳng nhắc em sao: Việc chủng ngừa đậu mùa đã công hiệu

    Sẵn sàng nhé, hòn đá cổ sơ
    Đây rồi, ngọn lửa chung của ta
    Được lắm. Chẳng cần phải nhờ thêm bóng tối
    Tôi đang tưởng tượng em dễ dàng
    Chân tay mặt mũi em. Thân thuộc biết bao
    Hình thể con người. Tuyệt diệu thật

    Hèn chi ta yêu nhau đến thế
    Hèn chi ta yêu bạn bè ta đến thế

    Chúng ta không chọn nhau
    Chính ngọn lửa của chúng ta chọn giùm
    Chúng ta cũng không chọn quê hương
    Không chọn cha mẹ, anh chị em
    Chúng ta đâu có chọn bằng hữu

    Chúng ta yêu nhau. Yêu bè bạn.
    Yêu quê hương
    Giản dị. Bình thường
    Tôi quên nói với em điều này:
    Tôi yêu em đến mức có thể yêu luôn
    Những người đang gọi chúng ta là kẻ thù

    Tội nghiệp. Em hãy hình dung họ
    Anh cùm. Anh kẻng. Anh bẹc giê
    Anh bom. Anh mìn. Anh tên lửa
    Anh loa rỉ hí hửng tung hô
    Anh súng ống hầm hè bắt bớ
    Anh kẻng tù hả hê nạt nộ
    Anh danh tướng đánh trống thổi kèn
    Anh lãnh tụ tiền hô hậu ủng
    Tội nghiệp. Tội nghiệp họ

    Dễ hiểu thôi. Em nhớ mà
    Để nhuộm đỏ những nụ hôn đầu đời
    Chúng ta đã hì hục làm đẹp
    Nhét hoa phượng, nhét thơ thẩn vào lửa
    Lửa và những nụ hôn, chúng cần gì làm đẹp
    Trò vớ vẩn phù phiếm bị đốt bỏ
    Bốc khói

    Khói. Sự đỏm dáng liều lĩnh khờ khạo
    Anh lính rơm khoe khoang được dịp canh giữ lửa
    Tôi kéo em vấp ngã vì hắn

    Như chúng ta
    Để làm đẹp những dấu chân của mình
    Nhân loại đã ném vô số thứ quái gở vào lửa
    Lửa và dấu chân, chúng cần gì làm đẹp
    Sự quái gở phí phạm bị đốt bỏ. Bốc khói

    Những cuộn khói khổng lồ
    Vần vũ khắp lịch sử

    Trang giấy chúng ta bị vò nát, ném bỏ
    Có thể không bao giờ còn được nhặt lên
    Bài thơ này, bài thơ khác có thể không viết ra
    Tình yêu, sự ấm áp tôi hưởng nơi em
    Như hòn đá cổ sơ trong chúng ta
    Có thể không bao giờ còn được nhắc tới

    Vẫn chẳng hề hấn gì
    Nụ hoa tình yêu và đạo đức vô hình
    Nở mãi trong vườn ta
    Ý nghĩ, sự ăn ở tốt lành
    Dù không ai biết đến
    Vẫn lặng lẽ toả hương trong không gian
    Làm đẹp bầu trời và cuộc sống

    Khỏi cần sần sùi nữa
    Hòn đá cổ sơ đen đúa của ta
    Tôi biết chúng ta sẽ ra sao
    Bạn bè chúng ta. Kẻ thù chúng ta
    Quê hương đẫm lệ và thế giới ngộp khói
    Tôi biết chúng ta sẽ gặp nhau thế nào

    Trong mắt. Trong cổ. Trong ngực em
    Trong mắt. Trong cổ. Trong ngực tôi
    Ngọn lửa ta hớn hở, tung tăng
    Hòn đá ta to nhỏ, rì rầm
    “Chẳng hề hấn gì. Chẳng hề hấn gì”

    Và tôi mỉm cười

    Thư thái hình ảnh em bước tới

    Đó là một buổi sáng tháng giêng rực rỡ
    Không thứ cờ quạt nào vấy nhơ nổi bầu trời
    Không thứ chủ nghĩa nào bôi bẩn được trí nhớ
    Đồi núi và em mặc chung áo nắng vàng
    Suối nước và em đi chung từng bước chân
    Giản dị thôi. Như ngày nào. Em tới
    Tới và nói chung với cây cối một lời

    “À. Anh ấy nằm đây
    Phải vậy chớ
    Anh ấy vẫn giữ nó
    Hòn đá làm ra lửa.”[2]

    Chú thích

    1. Thơ Thanh Tâm Tuyền ^
    2. Bài thơ này Trần Dạ Từ viết tặng người bạn đời là nhà thơ Nhã Ca khi tác giả đang bị giam trong trại tù Gia Trung-Hàm Tân (1979-1988). Bài thơ được viết ra giấy lần đầu tiên tại Thụy Điển năm 1989. ^

    Bình luận

    ví dụ: http://www.example.com

    Lời bình: (Vui lòng gõ tiếng Việt có dấu)