Thica.net

Mạng thi ca Việt Nam

  • Dòng sông mẹ

    Tác giả:

    Kính tặng quê hương tôi

    Từ dòng sông ấy
    tôi đi
    giọt nước từ nguồn ra biển cả

    Mát suốt đời tôi gió nồm sông Mạ[1]
    mẹ và em sinh thành ở đó
    quê nhà và tình yêu của tôi

    ***

    Điệp khúc sông uốn lượn trong lòng
    bè mảng ào ào lao gành đá
    tre nứa về xuôi măng lại mọc trên rừng

    Người đi ngậm ngải tìm trầm
    hiện hồn trong tiếng cọp gầm
    lạnh lưng

    Thời gian sông cuộn sóng không ngừng
    bàn chân Giao Chỉ miết mòn mỏi
    lóc cóc kiếp đá cuội

    Gươm đao thuở nào khua rợn núi
    tiếng reo hò dấy binh thác dội
    nhạc ngựa về bên suối còn rung

    Tiếp tiếp người xuôi ngược dòng sông
    Thượng Lào… Sầm Nưa… Luông Pha Băng…
    tráng ca Tây Tiến bi hùng lắm

    Nước độc Hồi Xuân ma thiêng La Hán
    đường Điện Biên gót chân sỏi sạn
    đuốc dân công cháy rạn góc trời

    ***

    Điệp khúc sông uốn lượn trong lòng
    đò dọc đò ngang lênh đênh cõi nhớ
    mùa vải đỏ tu hú về Châu Tử

    Lách cách mõ thuyền chài khua cá
    cô gái chèo xuồng bằng hai chân như múa

    Đỉnh Chum Vàng trăng lu trăng tỏ
    dô khoan dô huầy nghiêng ngả sông đêm
    nhịp đập chân dậm dật sạp thuyền

    Cầu ván ai nhún nhảy bến Lèn
    mắt thuyền gỗ thao láo nhìn lũ nhóc
    người hóp đò say ngất nghểu áo vắt vai
    đầu sào đúc bánh dày góc ngực

    Vụng Ông Lão nuốt người… vực Tôm sôi ùng ục
    chúa lêu lổng là anh chàng Từ Thức
    những bến sông chưa biết đã thuộc lòng
    Chợ Bồng… Cẩm Thuỷ… Ngã Ba Bông

    Bà tôi lặn lội bên sông
    lả lá chè xanh xuống đò lên chợ
    mẹ tôi gồng gánh thay chồng
    da bánh mật mòn tre bánh tẻ

    Cha tôi mải mê lang bạt kỳ hồ
    xây rồi bán nếp nhà không văn tự
    phủi tay về đẩy xe thồ
    ngán ngẩm những con đường mệt lử

    Chú tôi nướng nửa đời biệt xứ
    nước mã hồi xin tí đất cắm dùi
    cóc chết ba năm quay đầu về núi
    khệnh khạng hát câu xin lỗi chân trời

    ***
    Điệp khúc sông uốn lượn trong lòng
    bảy tuổi tôi xúc tôm câu cá
    mười tuổi bơi ngược dòng nước đổ
    bêu nắng bờ này tắm mát bãi bờ kia

    Mười bảy tuổi ngó trộm em rồi đó
    lặn xuống dòm em tắm dưới vòm si

    Mười tám tuổi ra đi
    bước thứ nhất đặt bàn chân vào lửa
    đường chiến tranh biết chỗ nào dừng

    Dằng dặc đạn bom cày xới xóm làng
    bến sông xưa đò đắm máu loang
    cầu Hàm Rồng vặn vênh vỏ đỗ
    những chuyến tàu vẫn ra bắc vào nam

    Những lứa con sông Mạ vẫn lên đường
    nhận mặt họ hàng ngoài mặt trận
    ríu rít anh em ngã ba binh trạm

    Đèn pin… bật lửa… chia quà tặng
    bỏ thư thằng bạn gửi ra quê
    – Lần này đi… có thể không về…

    Chằng chịt ngách sông rối rắm mạng đường mòn
    lại xe thồ Thanh Hoá… lại thuyền nan
    lại thình thịch bàn chân bè toẽ ngón
    lại dân công và thanh niên xung phong
    lại nghĩa trang con gái chưa chồng

    Đối cực cuộc đời bồi lở đôi bờ sông
    sống và chết
    tình yêu và chiến tranh

    Tôi nhập cuộc giữa dòng nước xiết
    dù tới đâu dù dạt bến nào
    thấy hạt cát có cái gì bất diệt

    ***
    Điệp khúc sông uốn lượn trong lòng
    giọt nước trôi qua quãng đời tóc úa
    mẹ mất rồi… may phúc vẫn còn em

    Sum họp lớn nhiều bạn tôi không có
    trang trọng từng phút giây vất vả
    không tan nát qua thác và qua lửa

    Lòng tĩnh hơn… gian khổ nhẹ nhàng đi
    thương nhớ dòng sông chia làm hai nửa
    nửa đắng mang theo còn nửa ngọt gửi về

    ***

    Sông Mạ ơi
    hạt cát dạt bến nào
    điệp khúc sông trong lòng nguyên vẹn

    Giọt nước có biệt tăm ngoài biển
    ngày ngày
    làm mây bay về nguồn…

    Mùa thu 1986

    Chú thích

    1. Sông Mạ: tiếng Mường, có nghĩa là sông Mẹ. Người Pháp lập bản đồ, phiên âm Mạ thành Ma, rồi ta lại phiên Ma thành Mã, và có người tán rằng: nước sông ấy như vó ngựa phi (!) – Chú thích của tác giả trong tập Mẹ và em – Nhà xuất bản Thanh Hóa, 1987 ^

    Bình luận

    ví dụ: http://www.example.com

    Lời bình: (Vui lòng gõ tiếng Việt có dấu)